ขุนช้างขุนแผน

จาก วิกิซอร์ซ
ข้ามไปยัง: นำทาง, ค้นหา

เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ

ตอน พลายงามอาสาไปตีเชียงใหม่

๏ ครานั้นแสนตรีเพชรกล้าได้ฟังถาม ก็ชื่นชอบตอบความหาช้าไม่
ซึ่งถามเราจะเล่าให้เข้าใจ เจ้าชาว[[ใต้]ไม่รู้จู่ขึ้นมา
เราเป็นเชื้อเจ้าท้าวคำแมน มียศถึงแสนตรีเพชรกล้า
เป็นเชื้อชาติทหารชาญศักดา ในล้านนาใครใครไม่ต่อแรง
พระครูผู้บอกวิทยา ชื่อว่าศรีแก้วฟ้ากล้าแข็ง
สถิตยังเขาคำถ้ำวัวแดง ทุกหนแห่งเลื่องลือนับถือจริง
เจ้าหนุ่มน้อยนี่หรือชื่อพลายงาม ช่างสมรูปสมนามดูงามยิ่ง
ตละแกล้งหล่อเหลาเพราพริ้ง รูปร่างอย่างผู้หญิงพริ้งพรายตา
จะเปรียบลูกก็อ่อนกว่าลูกเล็ก จะเปรียบหลานพาลจะเด็กกว่าหลานข้า
ไม่ควรจะรบสู้กับปู่ตา กลับไปบอกบิดามารอนราญ
จะได้เป็นขวัญตาโยธาทัพ เป็นฉบับแบบไว้ในทหาร
ยังเด็กอยู่คอยดูวิชาการ เฮ้ยเจ้าหลานพ่ออยู่ไหนไปบอกมาฯ
๏ ครานั้นพลายงามทรามคะนอง ร้องตอบต่อคดีตรีเพชรกล้า
แน่เธออย่าเพ่ออหังการ์ เจรจาหมิ่นประมาทเราชาติเชื้อ
ตัวท่านแก่กายอย่างควาย อันตัวเราถึงเด็กเล็กลูกเสือ
ฝีมือใครไพร่ลาวแหลกเป็นเบือ อย่าหลงเชื่อว่าผู้ใหญ่จะไม่แพ้
ถ้าไม่ดีที่ไหนใครจะมา จะขอลองวิชากับตาแก่
ให้ปรากฏฤทธีว่าดีแท้ ฤๅเป็นแต่ปากกล้ากว่าฝีมือ
ขออภัยอย่าให้ถึงบิดา แต่ลูกยาท่านจะชนะหรือ
มาลองดูสักหนให้คนลือ จะปลกเปลี้ยเสียชื่อดอกกระมัง
๏ ครานั้นแสนตรีเพชรกล้า โกรธาตาแดงดั่งแสงครั่ง
เหม่อ้ายนี่หนักหนาว่าไม่ฟัง มาโอหังอวดรู้สู้สงคราม
เท้ากระทืบกระทบโกลนโผนผก มุ่นหมกขับคว้างมากลางสนาม
ท่วงทีขี่ม้าสง่างาม รำง้าวก้าวตามกระบวนทวน

๏ ๏ เสภาเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ๏ ๏

-พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๒-๓ -

๏ ยกออกนอกเมืองสวรรคโลก ข้ามโคกเข้าป่าพนาศรี
เจ้าพลายกระสันพันทวี รำลึกถึงนารีศรีมาลา
ถ้าแม้นแก้วแววตามาด้วยพี่ จะชวนชี้ชมไม้ไพรพฤกษา
คิดพลางเดินพลางตามทางมา ข้ามท่าเขินเขาลำเนาธาร
แลเห็นเขาเงาเงื้อมชะง่อนชะโงก เป็นกรวยโกรกน้ำสาดกระเซ็นซ่าน
ดูโครมครึกกึกก้องท้องพนานต์ พลุ่งพล่านมาแต่ยอดศิขรินทร์
เป็นชะวากวุ้งเวิ้งตะเพิงพัก แง่ชะงักเงื้อมชะง่อนล้วนก้อนหิน
บ้างใสสดหยดย้อยเหมือนพลอยนิล บ้างเหมือนกลิ่นภู่ร้อยห้อยเรียงราย
ตรงตระพักเพิงผาศิลาเผิน ชะงักเงิ่นเงื้อมงอกชะแง้หงาย
ที่หุบห้วยเหวหินบิ่นทลาย เป็นวุ้งโว้งเพรงพรายดูลายพร้อย
บ้างเป็นยอดกอดก่ายตะเกะตะกะ ตะขรุตะขระเหี้ยนหักเป็นหินห้อย
ขยุกขยิกหยดหยอดเป็นยอดย้อย บ้างแหลมลอยเลื่อมสลับระยับยิบ
บ้างงอกเง้าเป็นเงี่ยงบ้างเกลี้ยงกลม บ้างโปปมเป็นปุ่มกะปุบกะปิบ
บ้างปอดแป้วเป็นพูดูลับลิบ โล่งตะลิบแลตลอดยอดศิขรินทร์
เหล่ามิ่งไม้ไทรโศกอยู่ริมห้วย ลมช่วยหล่นลอยกระแสสินธุ์
น้ำใสแลซึ้งถึงพื้นดิน ฟุ้งกลิ่นสุมามาลย์บานระย้า
สัตตบุษย์บัวแดงขึ้นแฝงฝัก พรรณผักพาดผ่านก้านบุบผา
แพงพวยพุ่งพาดพันสันตะวา ลอยคงคาทอดยอดไปตามธาร ...