กฎหมายไทยฯ/เล่ม 1/เรื่อง 43

๏กำปั่นบารกสยามลำหนึ่งชื่อกติสาค กับตันอังกฤษ แจ้งความว่านายนุตอาหารบริรักษ์แต่งไปค้าเมืองฮ่องกง มีสินค้าต่าง ๆ กัน มีปืนสำหรับเรือบอกหนึ่ง ดินดำสี่ถัง คนซึ่งมาในลำเรือนั้น กับตัน ต้นหน กลาสีจีน นายเรือ จีนลูกเรือ ๑๐ คน โดยสานจีน ๒๐ คน รวม ๔๐ คน มาจากเมืองฮ่องกง ๑๐ วันถึงเมืองสมุทปราการณวันอังคาร เดือน ๑๒ แรม ๑๕ ค่ำ ปีจอฉศก ๚ะ

บอกราคาหนังสือต่าง ๆ

๏หนังสือราชกิจจานุเบกษานี้ตีพิมพ์ที่โรงพิมพ์หลวงในพระบรมมหาราชวัง ออกวันอาทิตย์ตามกำหนดทุก ๆ อาทิตยมิได้ขาด ราคาตลอดปี ๔๘ ฉบับ สองตำลึง ครึ่งปี ๒๔ ฉบับ ราคาห้าบาท สามเดือน ๑๒ ฉบับ ราคาสามบาท ใบหนึ่งจนถึง ๑๑ ใบ ๆ ละสลึงเฟื้อง ถ้าต้องไปส่งถึงบ้าน ปีหนึ่งค่าจ้างกึ่งตำลึง ครึ่งปีหกสลึง สามเดือนบาทหนึ่ง ถ้าผู้ใดจะต้องการ ก็ให้มาลงชื่อที่โรงพิมพ์หลวงในพระบรมมหาราชวังเทอญ ๚ะ

๏อนึ่งหนังสือในโรงพิมพ์หลวงที่เปนเรื่องวิเสศสำคัญ ๆ นั้นมีอยู่หลายเรื่อง ซึ่งได้ตีไว้ใช้ในราชการจนภอพระราชประสงค์แล้ว ก็แต่ที่เหลือใช้ในราชการบ้างเล็กน้อยนั้น ข้าพเจ้าเหนว่าท่านผู้ซึ่งได้รับพระราชบัญญัติแลหมายประกาศไป จะหายเสียบ้าง ฤๅไม่ได้แจก จะต้องการทราบบ้าง ก็จะไม่มีที่หาได้ อนึ่งลูกค้าแลราษฎรผู้ใดซึ่งอยากจะทราบราชการให้เลอียดบ้าง ข้าพเจ้าได้จัดสมุดนั้นไว้พร้อมเพื่อจะจำหน่ายให้ได้ทันประสงค์ของท่านทั้งปวง เพราะถ้าจะแจกอีก ก็เปนการไม่รู้จบไป เมื่อท่านผู้ใดประสงค์ จะได้สมประสงค์โดยง่าย หนังสือที่มีอยู่นั้นคือ

ราชการ
๏พระราชบัญญัติเคาน์ซิล		ราคา		เล่มละ		กึ่งตำลึง
๏พระราชบัญญัติสำรับเจ้าพนักงานหอรัษฎากรพิพัฒน์		ราคา		เล่มละ		กึ่งตำลึง
๏พระราชบัญญัติสำรับเจ้าภาษีนายอากร		ราคา		เล่มละ		บาท
๏หนังสือสัญญาเชียงใหม่		ราคา		เล่มละ		บาท
๏สัญาอังกฤษ ๑ สัญาอะเมริกัน ๑ สัญาเดนมารก ๑ สัญาเยอรมัน ๑ สัญาปรอยซิล ๑		ราคา		ชาติละ		บาท
ถ้าเยบรวมเปนเล่มใหญ่ ๕ ชาติ		ราคา		เล่มละ		๕ บาท
๏พระราชบัญญัติพิกัดกระเษียรอายุลูกทาษลูกไทย		ราคา		เล่มละ		สองสลึง ๚ะ
พระราชบัญญัติค่านา		ราคา		เล่มละ		สองสลึง
๏พระราชบัญญัติสำรับผู้รักษาเมืองกรมการทั้งปวงซึ่งจะทำสัญญากับคนต่างประเทศ		ราคา		เล่มละ		สลึง ๚ะ
๏พระราชบัญญัติสำรับข้าหลวงซึ่งจะออกไปชำระความหัวเมือง		ราคา		เล่มละ		สลึง
หนังสือสอนเดก ซึ่งโปรดเกล้าฯ ให้หลวงสารประเสริฐคิดขึ้นใหม่
๏มูลบทบรรพกิจ		ราคา		เล่มละ		กึ่งตำลึง
๏วาหนิตินิกร		ราคา		เล่มละ		บาท
๏อักษรประโยค		ราคา		เล่มละ		บาท
๏สังโยคพิธาน ไวพจน์พิจารณ์ พิศาลการันต์
สามเรื่องรวมเปนเล่มเดียว		ราคา		เล่มละ		กึ่งตาลึง
ถ้าสี่เล่มนี้รวมเยบเปนเล่มใหญ่		ราคา		เล่มละ		หกบาท
๏นิติสารสาธก เล่ม ๑		ราคา		เล่มละ		บาท
๏นิติสารสาธก เล่ม ๒		ราคา		เล่มละ		บาท
หนังสือเรื่องต่าง ๆ
๏กลสัตรี แลปัญจะราชาภิเศก		ราคา		เล่มละ		สี่บาท
๏ราชนิติ		ราคา		เล่มละ		บาท
๏พงษาวดารเหนือ		ราคา		เล่มละ		บาท
๏พงษาวดารมอญ		ราคา		เล่มละ		บาท
๏พงษาวดารเขมร		ราคา		เล่มละ		บาท
๏ปิศาจปกรณำ มีนิทานต่าง ๆ		ราคา		เล่มละ		บาท

ถ้าท่านผู้ใดมีความประสงค์ เชิญมาที่โรงพิมพ์หลวงในพระบรมมหาราชวังเทอญ ๚ะซึ่งชำระอยู่ในกรมมหาดไทย กรมพระกระลาโหม กรมท่า กรมวัง กรมนา กรมพระคลังมหาสมบัติณหอรัษฎากรพิพัฒน์ กรมพระสุรัศวดี กรมท่าซ้าย กรมธรรมการ แลกรมใด ๆ ซึ่งมีขุนศาลตระลาการชำระนั้น ถ้าโจทย์จำเลยจะร้องกล่าวโทษตระลาการเสมียนผู้คุม ก็ให้ทำเรื่องราวร้องต่อท่านผู้เปนอธิบดีในกรมนั้น ๆ เสียก่อน ถ้าจะร้องกล่าวโทษลูกขุนผู้ปรับซึ่งปฤกษาตัดสินปรับไหมความในกรมมหาดไทย กรมพระกระลาโหม กรมท่า กรมวัง กรมนา กรมพระคลังมหาสมบัติณหอรัษฎากรพิพัฒน์ กรมพระสุรัศวดี กรมท่าซ้าย กรมธรรมการ ก็ให้ทำเรื่องราวมาร้องต่อพระยาธรรมสารนิติวิชิตภักดีก่อน ถ้าโจทย์จำเลยทำเรื่องราวร้องกล่าวโทษลูกขุนตระลาการเสมียนนายพธำมรงผู้คุมยื่นต่อท่านผู้เปนอธิบดีในกรมนั้นกระทรวงนั้นแล้ว ท่านผู้อธิบดีไม่ชำระตัดสินให้ จึงให้ทำฎีกากล่าวโทษท่านผู้เปนอธิบดีขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายขึ้น ๗ ค่ำ ขึ้น ๑๔ ค่ำ แรม ๗ ค่ำ แรม ๑๔ ค่ำพร้อมกันน่าปตูพิมานไชยศรี จะเสด็จพระราชดำเนีนออก ถ้าไม่เสด็จออก ก็จะโปรดให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเสด็จออก ให้กรมพระตำรวจน่ารับฎีกาคัตขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย ห้ามอย่าให้โจทย์จำเลยซึ่งเปนความทำฎีกากล่าวโทษลูกขุนตระลาการเสมียนนายพธำมรงผู้คุมขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายเปนอันขาดทีเดียว ให้ข้าราชการแลราษฎรซึ่งเปนความตามโรงศาลกระทำตามหมายประกาศนี้จงทุกประการ ประกาศมาณวันพุฒ เดือนสี่ ขึ้นสี่ค่ำ ปีจอฉศก ศักราช ๑๒๓๖ ฯะ