กฎหมายไทยฯ/เล่ม 7/เรื่อง 23

ประกาศพระราชนิยมเรื่องเวลา

ด้วยพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิธาดา เสนาบดีกระทรวงวัง รับพระบรมราชโองการใส่เกล้าฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สั่งว่า ธรรมเนียมบาดหมายแต่ก่อนสำหรับการพระราชพิธีฤๅการเสด็จพระราชดำเนินทั้งปวง การกำหนดเวลาเปนแต่เจ้าพนักงานกำหนดไปโดยลำพัง มักเคลื่อนคลาด กระทำให้ผู้น้อยต้องมาคอยเสียเวลาการงานอยู่นาน ๆ บางทีพระราชทานกำหนดเวลาที่แน่นอนให้ เจ้าน่าที่ทั้งปวงมักเลินเล่อเข้าใจเสียว่าเปนเวลาที่เจ้าพนักงานหมายให้มา คงจะต้องมาคอยนาน ๆ ก็มักเฉื่อยแฉะ จนเสด็จพระราชดำเนินออกก็ยังไม่พรักพร้อมก็มี ทุกวันนี้พระราชกรณีย์ก็มีมากขึ้น กว่าแต่ก่อนเปนอันมาก ทั้งราชการในน่าที่ต่าง ๆ ก็ทวีมากขึ้นทุกกระทรวงทุกกรมตามความเจริญของบ้านเมือง สมควรที่จะตั้งพระราชนิยมในเรื่องเวลาราชการในพระราชสำนักนิ์ขึ้นไว้ให้เปนการแน่นอน จึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งพระราชนิยมขึ้นไว้ว่า

ข้อ๑ถ้ามีการพระราชพิธีฤๅการเสด็จพระราชดำเนินอันใดที่ควรมีกำหนดเวลาได้ ให้เสนาบดีกระทรวงวังร่างหมายกำหนดเวลากราบบังคมทูลพระกรุณาก่อนจงทุกครั้ง ยกเสียแต่เปนการที่ไม่เสด็จพระราชดำเนิน ให้เสนาบดีกระทรวงวังกำหนดโดยลำพัง ฤๅเปนการที่ไม่สามารถจะกำหนดเวลาแน่ได้ ก็ให้หมายกำหนดแต่เช้าฤๅบ่ายเย็น อย่ากำหนดโมงให้เข้าใจผิดไป

ข้อ๒เมื่อโปรดเกล้าฯ ตามเวลาที่กำหนดนั้น ฤๅทรงแก้ไขประการใดแล้ว ให้กระทรวงวังออกหมายตามกำหนดเวลานั้นโดยตรง ไม่ต้องบอกเผื่อล่วงน่าไว้

ข้อ๓ให้ผู้มีน่าที่ทั้งปวงฟังเวลาตามหมายกระทรวงวังเปนเวลาที่แน่นอน ให้มากระทำการฤๅคอยกระทำการตามน่าที่ให้พร้อมแต่ก่อนกำหนดเวลาในหมายนั้นจงทุกน่าที่

ข้อ๔ถาเจ้าน่าที่ใดขาดน่าที่อันสำคัญจนการนั้นบกพร่องไป ให้เจ้าพนักงานกระทรวงวังจดน่าที่อันขาดฤๅไม่ทันเวลานั้นไว้ แลวินิจฉัยตามการที่ขาดสำคัญแลมิสู้จะสำคัญ

ข้อ๕ถ้าเปนแต่มิสู้สำคัญ ให้เปนแต่จดหมายเหตุลงไว้สำหรับกระทรวงวังพอให้ปรากฎว่าเจ้าน่าที่นั้นกระทำผิดพระราชนิยมครั้งนั้น ๆ ฤๅต่อว่าเจ้ากระทรวงพอเปนการตักเตือนไว้

ข้อ๖ถ้าขาดสำคัญจนถึงควรต้องเกาะ ก็ให้เสนาบดีกระทรวงวังสั่งให้เกาะตามธรรมเนียมเดิม

ข้อ๗ถ้าขาดสำคัญจะถึงควรตัดเงินเดือนบ้างเล็กน้อยฤๅมีโทษสถานใดก็ดี จะได้โปรดเกล้าฯ เสนาบดีกระทรวงวังมีหมายสั่งกระทรวงคลังให้ตัดเงินเดือนกรมนั้น กระทรวงนั้น ฤๅบุคคลผู้นั้น ตามสมควรแก่โทษ ฤๅจะโปรดเกล้าฯ ให้ลงโทษเจ้าน่าที่อย่างอื่นตามควรแก่ความผิด

ให้หมายบอกเจ้าน่าที่ทั้งปวงให้ทราบพระราชนิยมอันนี้ให้ทั่วกัน แลจะได้เริ่มใช้ตั้งแต่การเสด็จพระราชดำเนินพระราชทานพระกระฐินนี้เปนต้นไป

หมายมาณวันที่ ๔ ตุลาคม รัตนโกสินทรศก ๑๑๗