ตำราพิชัยสงครามของซุนวู บทที่ 4

จาก วิกิซอร์ซ
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
กลับไปหน้าหลัก
Gtk-go-back-ltr.svg ก่อนหน้า ถัดไป Gtk-go-forward-ltr.svg
บทที่ 4 วิสัยทัศน์ทางทหาร

ซุนวูกล่าวว่า แม่ทัพผู้ยิ่งใหญ่ในอดีต ล้วนเป็นผู้วางตนให้อยู่ในสถานะที่จักไม่แพ้ เพื่อรอโอกาสที่ศัตรูจักพลาดพลั้งปราชัย

ความสามารถที่จะไร้พ่ายอยู่ในตัวของเรา แต่ความสามารถที่จะเอาชัยได้อยู่ที่ศัตรู

เหตุนี้ ผู้เชี่ยวชาญการสงคราม คือผู้สามารถวางตนไม่ให้แพ้พ่าย แต่ไม่จำเป็นจะต้องเป็นผู้เอาชัยได้เสมอไป

ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่า กลยุทธในการที่จะเอาชัยได้นั้นสามารถรู้กันได้ แต่เป็นไปไม่ได้ที่จะปฏิบัติได้จริง

หากยังไม่สามารถจะมีชัย พึงตั้งรับการโจมตีจากผู้ที่สามารถ

ในสภาพการณ์เช่นนี้ ด้วยการวางตำแหน่งตั้งรับ ความแข็งแกร่งย่อมมีมากเสียยิ่งกว่าพอ ในขณะที่ผู้เข้าตีย่อมมีพลังไม่เพียงพอ

ผู้เชี่ยวชาญการตั้งรับ ย่อมเป็นดั่งผู้ซ่อนกายอยู่ใต้บาดาลชั้นลึกที่สุด ขณะที่ผู้ชำนาญการเข้าตีนั้น ประหนึ่งสถิตอยู่ ณ จุดสูงสุดของสวรรค์ชั้นฟ้า ดังนั้นพวกเขาย่อมสามารถถนอมตนเองและช่วงชิงชัยชนะที่สมบูรณ์แบบมาครองได้

การรับรู้ชัยชนะที่ใครๆ ก็รู้ได้ ไม่ใช่ที่สุดของความเป็นเลิศ

การแย่งยื้อชัยชนะที่ทั้งใต้หล้าแซ่ซ้องสรรเสริญ ก็มิใช่ที่สุดแห่งความเป็นเลิศเช่นกัน

กระต่ายยกชูขนฤดูใบไม้ผลิย่อมมิอาจเรียกว่าทรงพลัง มองเห็นเดือนเห็นตะวันย่อมไม่เรียกว่ามีสายตาเฉียบแหลม ได้ยินเสียงฟ้าร้องกึกก้องย่อมมิอาจเรียกว่าหูไว

แม่ทัพผู้เยี่ยมยอดในการชิงชัยแต่โบราณกาล ล้วนแต่เป็นผู้ได้ชัยมาโดยสะดวก

ดังนั้น ชัยชนะของผู้เชี่ยวชาญจึงไม่ได้รับการกล่าวขานถึงความมากปัญญา หรือได้มาด้วยความกล้าหาญชาญชัย

หากแต่เป็นผู้ได้ชัยมาโดยไร้ข้อตำหนิผิดพลาด เป็นผู้ที่ก้าวย่างไปสู่ชัยชนะอย่างสมบูรณ์แบบ พิชิตศัตรูผู้แพ้พ่ายมาแต่แรกอยู่แล้ว

ผู้ยอดยุทธในการสงครามจึงวางตัวให้อยู่ในสถานะไร้พ่าย และไม่เปิดช่องว่างให้ศัตรูพิชิตชัยเลยแม้แต่น้อย

และด้วยเหตุนี้ กองทัพผู้กำชัยจักรับรู้ถึงเหตุปัจจัยแห่งชัยชนะก่อนยาตราเข้าสู่สนามรบ ในขณะที่กองทัพผู้แพ้พ่ายจักมองหาการสู้รบก่อนรับรู้ถึงชัยชนะ

ผู้เชี่ยวชาญการใช้สอยกองทัพปลูกฝังวิถีและรักษาวินัย ดังนั้นเขาจึงสามารถควบคุมชัยชนะและความแพ้พ่ายได้

หลักดำเนินการทางทหารมีอยู่ว่า ประการแรกพึงสำรวจภูมิประเทศ ประการสองพึงประเมินกำลังทัพ ประการสามพึงคิดคำนวณ (จำนวนทหารและยุทธปัจจัย) ประการสี่พึงเปรียบเทียบน้ำหนักความแข็งแกร่ง และประการห้าคือ ชัยชนะ

ภูมิประเทศก่อให้เกิดการสำรวจ การสำรวจก่อให้เกิดการประเมินกำลัง การประเมินกำลังทำให้เกิดการคิดคำนวณ การคิดคำนวนก่อให้เกิดการเทียบกำลัง การเทียบกำลังคือจุดเริ่มของชัยชนะ

กองทัพผู้มีชัยย่อมประดุจเอาของหนักไปชั่งของเบา ในขณะที่กองทัพผู้ปราชัยย่อมเป็นดั่งเอาของเบาไปชั่งของหนัก

การปะทะของผู้มีชัยเปรียบได้กับการปล่อยให้น้ำในเขื่อนถาโถมลงสู่ที่ลุ่ม กลยุทธการวางกำลังเป็นเช่นนี้แล