ข้ามไปเนื้อหา

ประชุมพงศาวดาร/ภาคที่ 64/บทที่ 10

จาก วิกิซอร์ซ
(๙) รัชกาลสมเด็จพระรามาธิบดี (ที่ ๒)

ศักราช ๘๓๕ ปีมะเส็งเบญจศก[1] (พ.ศ. ๒๐๑๖) สมเด็จพระบรมราชาธิราชเจ้า ขึ้นเสวยราชสมบัติ ทรงพระนามชื่อสมเด็จ พระรามาธิบดี

ศักราช ๘๓๖ ปีมะเมียฉอศก[2] (พ.ศ. ๒๐๑๗) ประดิษฐานพระอัฐิธาตุสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเจ้าไว้ในพระสถูป

ศักราช ๘๓๘ ปี วอกอัฐศก[3] (พ.ศ. ๑๐๑๙) ท่านประพฤติ การเบญเพส พระองค์ให้เล่นการดึกดำบรรพ์

ศักราช ๘๓๙ ปีระกานพศก[4] (พ.ศ. ๒๐๒๐) ให้ทำการประถมกรรม

ศักราช ๘๔๑ ปีกุรเอกศก[5] (พ.ศ. ๒๐๒๒) แรกสร้าง พระวิหารวัดศรีสรรเพชญ์ สมเด็จพระรามาธิบดี แรกหล่อพระศรี สรรเพชญ์[6] ในวันอาทิตย์เดือน ๖ ขึ้น ๘ ค่ำ

ครั้นเถิงศักราช ๘๔๕ ปีเถาะเบญศก[7] (พ.ศ ๒๐๒๖) วันศุกรเดือน ๘ ขึ้น ๑๑ ค่ำ ฉลองพระพุทธเจ้าพระศรีสรรเพชญ์ คณนาพระพุทธเจ้านั้น แต่พระบาทถึงยอดพระรัศมี สูงได้ ๘ วา พระพักตร์นั้นยาวได้ ๔ ศอก โดยกว้างได้ ๓ ศอก พระอุระกว้างได้ ๑๑ ศอก และทองหล่อพระพุทธเจ้าหนัก ๕๓๐๐๐ ชั่ง ทองคำ หุ้มนั้นหนัก ๒๘๖ ชั่ง ข้างหน้านั้นทองเนื้อ ๗ ชั้น ๒ ขา ข้างหลังนั้นทองเนื้อ ๖ น้ำ ๒ ขา

ศักราช ๘๘๐ ปีมะเมียสัมฤทธิศก[8] (พ.ศ. ๒๐๔๑) สมเด็จ พระรามาธิบดี แรกให้ทำตำราพิชัยสงคราม และแรกทำสารบัญชี พระราชพิธีทุกเมือง

ขณะนั้นคลองสำโรงที่จะไปคลองศีรษะจรเข้ คลองทับนางจะไปปากน้ำเจ้าพระยาตื้น เรือใหญ่จะเดินไปมาขัดสน จึงให้ชำระ ขุด ได้รูปเทพารักษ์ ๒ องค์ หล่อด้วยทองสัมฤทธิ จาฤกชื่อองค์หนึ่ง ชื่อพญาแสนตา องค์หนึ่งชื่อบาทสังขกร ในที่ร่วมคลองสำโรงกับ คลองทับนางต่อกัน จึงให้พลีกรรมบวงสรวง แล้วรับออกมาปลูกศาลเชิญขึ้นประดิษฐานไว้ณเมืองพระประแดง

ศักราช ๘๘๖ ปีชวดฉอศก[9] (พ.ศ. ๒๐๔๗) ครั้งนั้นงา เบื้องขวาช้างต้นเจ้าพระยาปราบแตกออก อนึ่งในเดือน ๗ นั้น คนทอดบัตรสนเท่ห์ ครั้งนั้นให้ฆ่าขุนนางเสียมาก

ศักราช ๘๖๗ ปีฉลูสัปตศก[10] (พ.ศ. ๒๐๔๘) น้ำน้อย ข้าวตายฝอยสิ้น อนึ่งแผ่นดินไหวและเกิดอุบาทว์หลายประการ

ศักราช ๘๖๘ ปีขาลอัฐศก[11] (พ.ศ. ๒๐๔๙) ข้าวแพง เป็น ๓ ทะนานต่อเฟื้อง เบี้ย ๘๐๐ ต่อเฟื้อง เกวียนหนึ่ง ๑๑ ชั่ง ๒ ตำลึง ๑ สลึง ครั้งนั้นประดิษฐานสมเด็จพระเจ้าลูกเธอพระ อาทิตยวงศ์ในที่มหาอุปราช ให้ขึ้นไปครองเมืองพิษณุโลก

ศักราช ๘๙๑ ปีมะเส็งเอกศก[12] (พ.ศ. ๒๐๕๒) ในเพลาราตรีภาค เห็นอากาศนิมิตรเป็นอินทธนูแต่ทิศหรดีผ่านทิศพายัพ มีพรรณสีขาว อยู่มาณวันอาทิตย์เดือน ๑๒ ขึ้น ๘ ค่ำ สมเด็จ พระรามาธิบดีเจ้าเสด็จสวรรคต อยู่ในราชสมบัติ ๓๘ ปี


  1. ฉบับหลวงประเสริฐว่า ศักราช ๘๕๓ กุรศก
  2. ...ว่าศักราช ๘๕๔ ชวดศก
  3. ....ว่าศักราช ๘๕๘ มะโรงศก
  4. ....ว่า ศักราช ๘๕๙ มะเส็งศก
  5. ....ว่าศักราช ๘๖๑ มะแมศก
  6. ...ว่าศักราช ๘๖๒ วอกศก
  7. ....ว่า ศักราช ๘๖๕ กุรศก
  8. ฉบับหลวงประเสริฐว่า ศักราช ๘๘๐ ขาลศก
  9. ....ว่าศักราช ๘๘๖ วอกศก
  10. ...ว่าศักราช ๘๘๗ ระกาศก
  11. ....ว่าศักราช ๘๘๘ จอศก
  12. ฉบับหลวงประเสริฐว่าศักราช ๘๙๑ ฉลูศก