ข้ามไปเนื้อหา

ประชุมพงศาวดาร/ภาคที่ 8/เรื่องที่ 2

จาก วิกิซอร์ซ
สำหรับงานที่มีชื่อทำนองเดียวกัน ดู จดหมายเหตุโหร
จดหมายเหตุโหร
ของจมื่นก่งศิลป์

จมื่นก่งศิลป์ ชื่อตัวชื่อหรุ่น เปนบุตรพระอัคเนศร (ม่วง) แลเปนหลานพระยาอภัยสรเพลิง ชื่อเดิมอย่างไรไม่ได้ความ ตั้งบ้านเรือนอยู่นอกกำแพงพระนคร ตรงน่าวัดราชบุรณะ


ปีมโรง จ.ศ. ๑๒๑๘ ณวัน ๑๒ ค่ำ เสด็จลพบุรี
ณวัน ค่ำ กรมหลวงภูวเนตรนิพพานเพลาบ่าย ๕ โมง
ณวัน ๑๕ ค่ำ เพลาบ่าย ๒ โมงเศษฟ้าร้องทิศอิสาณ
ณวัน ค่ำ กลาสีแทงจีนกำกับกำปั่น ฝรั่งยิงกลาสีตกน้ำ เพลาบ่าย ๗ บาท
ปีมเสง จ.ศ. ๑๒๑๙ ณวัน ค่ำ เพลาหัวค่ำพระจันทร์เข้าในกติกา แต่รัศมีดาวอับไป
ณวัน ค่ำ พระวิสูตรโยธามาตย์ตีพระปิฎกโกศลบอบช้ำ ขึ้นขาหยั่งติดคุกเพลา ๔ โมง
ณวัน ค่ำ พระปิฎกโกศลถวายพระพรขอโปรดให้ออกจากคุกเพลาเที่ยง
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๔ โมงเศษเกิดลมพยุพัดหนัก ๆ เบา ๆ ทิศทักษิณตั้งแต่ขึ้นค่ำจนถึง ๔ ค่ำ
ณวัน ๑๓ ค่ำ ฝนตกเพลาบ่าย ๒ โมง น้ำ ๒ นิ้ว
ณวัน ค่ำ ฝนตกรองน้ำได้ ๓๑ นิ้วเพลาบ่าย ๓ โมง
ณวัน ค่ำ เพลาค่ำแล้วทุ่ม ๑ เปนลูกลอยบนอากาศ ประมาณเท่าส้มเกลี้ยงอย่างกลาง พรรณเหมือนดาวตกทิศหรดี
ณวัน ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมงแห่พระราชสาสนไปเมืองวิลาศ เพลาค่ำ ๓ ทุ่มฝนตกหนัก
ณวัน ๑๐ ค่ำ ไฟไหม้หลังตึกหันแตรเพลายาม ๑
ณวัน ๑๑ ๑๑ ค่ำ เพลาย่ำรุ่งดาวอะไรหาทราบไม่ติดแง่พระจันทร์อยู่ข้างขวา
ณวัน ค่ำ ไฟไหม้หลังวัดพระเชตุพนริมน้ำเพลา ๓ ทุ่ม ๘ บาท
ณวัน ค่ำ มืดฝน เพลาเช้า ๓ โมงเศษฟ้าร้องทิศทักษิณ บ่าย ๓ โมงมีแดด เพลา ๒ ทุ่มเศษฟ้าร้องอิก
ณวัน ค่ำ สมเด็จเจ้าพระยาองค์น้อยตายเพลาบ่าย ๕ โมง ๙ บาท
ปีวอก จ.ศ. ๑๒๒๒ ณวัน ค่ำ ช้างมาถึงกรุงเทพฯ มีการสมโภช
ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ มีจันทรุปราคาเปนบาทคราธ
ณวัน ๑๒ ค่ำ หลานเธอพระองค์จิตราภรณ์นิพพาน
ณวัน ค่ำ ชักศพพระองค์จิตราภรณ์
ณวัน ค่ำ ถวายเพลิง
ณวัน ค่ำ พระสงฆ์สามเณรเห็นโคมแขวนที่อารามโยนไปโยนมาจึงรู้ว่าแผ่นดินไหวเพลาทุ่ม ๑ กับ ๔ บาท รับช้างด้วย
ณวัน ค่ำ เสด็จไปพระพุทธบาท
ณวัน ค่ำ ไฟไหม้คลองบางหลวงตั้งแต่หลังวัดกัลยาถึงริมบ้านพระยาศาสดาเรือน ๑๐๐ เศษ
ณวัน ค่ำ ฉลองช้างเผือกที่เขาแก้ว ๓ วัน
ณวัน ค่ำ เสด็จกลับมาถึงกรุงฯ เพลา ๘ ทุ่ม ช้างออกเดินทางถึงเริงรางล้ม
ณวัน ค่ำ บอกลงมาว่าช้างถึงเริงรางล้ม
ปีรกา จ.ศ. ๑๒๒๓ ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ กรมหลวงสรรพศิลป์ปรีชานิพพานเพลา ๒ โมงเศษ
ณวัน ค่ำ ดาวหางขึ้นทิศพายัพ หางไปอาคเณย์
ณวัน ค่ำ ชักศพกรมสรรพศิลป์วัดบวรนิเวศน์ กรมหลวงมหิศนิพพานด้วย
ณวัน ค่ำ ถวายเพลิงกรมสรรพศิลป์ ชักศพพระเจ้าลูกเธอด้วย
ณวัน ค่ำ แห่ราชสาสนลงเรือ
ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ พระเจ้าลูกเธอกรมหมื่นวิศณุนารถ เจ้าพระยาศรีสุริยวงษ์ ไปเมืองสิงคโปร์ ถือราชสาสน
ณวัน ค่ำ ดาวหางหาย
ณวัน ค่ำ พระองค์มงคลนิพพานเพลาเที่ยง
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลาเช้า ๔ โมงกับบาท ๑ ยกทัพไปเมืองเขมร
ณวัน ๑๐ ค่ำ เช้า ๕ โมงเศษพระนางเธอนิพพาน
ปีจอ จ.ศ. ๑๒๒๔ ณวัน ค่ำ ชักพระศพสมเด็จพระนางเธอพระองค์เจ้ารำเพยภุมราภิรมย์
ณวัน ๑๑ ฯ  ๑๐ ค่ำ ท่านเสียเพลา ๒ ทุ่ม
ปีชวด จ.ศ. ๑๒๒๖ ณวัน ค่ำ สมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลาเห็นช้างเผือก ได้ไล่เข้าคอกไว้ ฝนตกหนัก
ณวัน ค่ำ จับช้าง พระวังเมืองบาศแรก แสนใหญ่บาศ ๒
ณวัน ๑๐ ค่ำ พระที่นั่งกลไฟประทับวัดชุมพลเพลาย่ำรุ่ง เพลาเช้าโมงเศษกรมช้างถือหนังสือบอกขึ้นช้างมาถวาย
ปีฉลู จ.ศ. ๑๒๒๗ ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ แรกแห่จนถึงณวัน ค่ำ
ณวัน ค่ำ โสกันต์สมเด็จเจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์เพลาเช้า ๓ โมง ๑ บาท
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๓ โมง ๔ บาทพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวกรมพระราชวังสวรรคต เปนวันว่างแห่โสกันต์ในวันนั้น
ณวัน ค่ำ แห่โสกันต์พระเจ้าลูกเธอ ๒ วรวงษ์เธอ ๑ วังน่า
ณวัน ๑๐ ค่ำ โสกันต์อิก
ปีขาล จ.ศ. ๑๒๒๘ ณวัน ๑๔ ค่ำ เวลาสรงน้ำ ๕ โมงกับ ๙ นาที
ณวัน ๑๓ ฯ  ค่ำ แห่แต่ ๒ โมงกับ ๗ บาท
ปีเถาะ จ.ศ. ๑๒๒๙ ณวัน ค่ำ พระเจ้าลูกเธอกรมหมื่นมเหศวรศิววิลาศสิ้นพระชนม์เพลา ๔ โมงเช้า
ณวัน ๑๕ ฯ  ๑๐ ค่ำ เพลา ๑๑ ทุ่มเศษมีจันทรุปราคา
ปีมโรง จ.ศ. ๑๒๓๐ ณวัน ค่ำ ในเดือนนี้ฝนแล้งไปจน ๑๑ ค่ำ มีแต่ประปรายไม่มาก นาสวนทำไม่ได้
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๓ โมงเศษเสด็จลงเรือไฟไปทเล
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๕ โมงทอดประทับท้ายเกาะจานน่าพลับพลา ฝรั่งมาเฝ้าแล้วกลับไป ยิงสลุต ๒๑ นัด เวลาบ่าย ๓ โมงเศษออกเรือพระที่นั่งเที่ยวเล่นไปในทเล เพลาบ่าย ๕ โมงเศษประทับคุ้งมะนาวแรม
ณวัน ค่ำ แลวัน ค่ำ ประทับแรมคุ้งมะนาว
ณวัน ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมงเสด็จทางบกมาพลับพลา
ณวัน ค่ำ บ่าย ๔ โมงเสด็จโรงฝรั่งเศส ดูกล้อง
ณวัน ๑๓ ค่ำ เจ้าเมืองสิงคโปร์มาถึงเกาะจานเพลาเช้า ๔ โมง
ณวัน ๑๔ ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมงเศษเสด็จที่เจ้าเมืองสิงคโปร์
ณวัน ๑๐ ค่ำ มีสุริยุปราคาเพลาเช้า ๔ โมง ๓ บาท ได้ทอดพระเนตรจน ๕ โมงจึงหมดดวง มืดอยู่ ๖ มินิต พระอาทิตย์ทรงกลดหมดดวง
ณวัน ๑๐ ค่ำ เสด็จลงมาแต่พลับพลาเพลาเช้า ๕ โมงเศษ ออกเรือพระที่นั่งเพลาบ่าย ๓ โมงเสด็จจากเกาะจาน
ณวัน ๑๐ ค่ำ ถึงกรุงเทพฯ เพลาบ่าย
ณวัน ๑๐ ค่ำ พระโหรา ขุนเทพพยากรณ์ ขุนโลกพยากรณ์ กับโหร
คนเปนโทษ
ณวัน ๑๐ ฯ  ๑๐ ค่ำ ไม่เสด็จออก
ณวัน ๑๑ ฯ  ๑๐ ค่ำ ประชวรหมอถวายพระโอสถ
ณวัน ๑๑ ค่ำ ประชวรหนัก
ณวัน ๑๑ ค่ำ ค่อยคลายประทัง
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมงเศษกรมขุนราชสีห์สิ้นพระชนม์
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมงเศษพระบังคนเปนโลหิต
ณวัน ๑๐ ฯ  ๑๑ ค่ำ ประชวรหนักพระโลหิตตกมาก
ณวัน ๑๒ ฯ  ๑๑ ค่ำ ประทังอยู่ว่าทุเลาขึ้น พระราไชถวายพระโอสถ
ณวัน ๑๕ ฯ  ๑๑ ค่ำ เพลาเช้าพระบังคนตกเท่าจานฝรั่งเปนโลหิต ๒ จาน ไม่เสวยยาพระราไช เปนแต่ยาหอมชื่นใจ เพลาบ่าย ๕ โมงรับสั่งว่าข้าอยู่ไม่ได้แล้ว จึงทรงเปนคาถาให้พระศรีสุนทรฟักเขียนจนจบคาถา หมอถวายยาไม่เสวย ครั้นเวลาย่ำค่ำหมอกลงพระจันทร์แจ่ม เพลา ๒ ทุ่ม ๙ บาทสวรรคต เพลายามเศษหมอกหาย จึงเชิญเจ้าพระยาศรีสุริยวงษ์เข้ามา พร้อมกับต่างกรม กับพระสงฆ์ ๓๐ รูปเศษมีกรมบวรรังษีเปนประธาน จึงยกสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์เปนขุนกรมพินิตประชานารถเปนวังหลวง จึงยกพระองค์ยอดในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเปนกรมหมื่นบวรวิไชยชาญเปนวังน่า เห็นพร้อมกันแล้วพระสงฆ์ทั้งปวงสวดชยันโต แล้วพระสงฆ์กลับ เสร็จเพลา ๒ ยาม
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลาย่ำเที่ยงแล้วเชิญพระโกษฐมาประทับมหาปราสาท เชิญเจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ประทับในพระที่นั่งอมรินทรด้านตวันออก ตำรวจวังน่าแห่พระองค์ยอดขึ้นไปวังน่าเพลาทุ่มเศษ เสนาบดีวังน่า ต่างกรม อ่านคำสาบาล พระสงฆ์ ๕ รูปสวดมนต์ ฝนตกมาก เสร็จเพลา ๔ ทุ่มเศษ เพลาบ่าย ๔ โมงตั้งล้อมวงกำกับประตู
ณวัน ๑๑ ค่ำ ข้าราชการสาบาลถือน้ำ
ณวัน ๑๒ ค่ำ ในเดือนนี้ราษฎรได้ความเดือดร้อน ด้วยอัฐจะเปลี่ยนตราทำใหม่ เลือกอัฐปลอม ของทั้งปวงก็แพง แต่มะพร้าว ๒ ผลเฟื้อง ฝนชุกนักแต่ณวัน ๑๑ ค่ำมา
ณวัน ๑๑ ฯ  ๑๒ ค่ำ เพลาเช้า ๔ โมงเศษเสด็จออก ทรงพระราชทานพระกฐินวัดราชประดิษฐ
ณวัน ๑๒ ๑๒ ค่ำ พระบรมราชาภิเศกพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์เกล้าเจ้าอยู่หัวเพลารุ่งแล้ว ๙ บาท ในวันนี้เปนดิถีมหาสูญ
ณวัน ค่ำ ฝรั่ง ๑๓ นายมาเฝ้าที่พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยเพลาบ่าย ๒ โมงเศษ
ณวัน ค่ำ เสด็จเลียบพระนครเพลาเช้า ๔ โมงเศษ
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ ราชาภิเศกวังน่าเพลารุ่งแล้ว ๓ โมง ๔ บาท
ปีมเสง จ.ศ. ๑๒๓๑ ณวัน ๑๒ ฯ  ค่ำ จรดพระนังคัล
ณวัน ค่ำ ประหารชีวิตรอ้ายผู้ร้ายปล้นพระธรรมเจดีย์ ๔ คน กับผู้ปล้นอิกคน ๑ เปน ๕ คน
ณวัน ๑๔ ๑๑ ค่ำ จองเปรียงยกโคม
ณวัน ๑๒ ค่ำ เสด็จพระราชทานกฐินวัดเฉลิมพระเกียรติกลับแล้ว เพลาบ่าย ๔ โมงเศษเปนเมฆตั้งทิศตวันออกเฉียงเหนือ เปนเหมือนหางงูโตยาวย้อยลงมาจากเมฆ ประมาณหมากจืดหายไป ๆ ที่นาเหลือมอ้อ ดวงดาวย้อยลงมาทิศประจิม ลับนาพระนรินทร์ถึงนาพระยานครราชสิมา เปนควันไฟกลุ้มไปช้าหุงเข้าสุกหม้อ ๑ จึงหายไป
ณวัน ค่ำ เปนช้างมาแต่เมือง
ณวัน ค่ำ ข่าวช้างด่างมาถึงเมืองนนท์ เพลาบ่าย ๔ โมงเศษฝนพรำ ๆ เพลา ๒ ทุ่มเศษฝนตกน้ำชายคาหยด
ณวัน ค่ำ เพลาบ่ายเตรียมเสด็จรับช้าง เสาเมรุกลิ้งทับขานายจำมะโนดทหารแตรหักบ้างขาดบ้าง หมอฝรั่งตัดขาเสีย แพช้างด่างมาถึงท่าพระเพลาบ่าย ๕ โมง ๓ บาท ขึ้นแต่แม่ ลูกไม่ขึ้น
ณวัน ค่ำ จะเอาขึ้นที่ท่าพระ ลูกช้างไม่ขึ้น จึงถอยแพลงมาท่าเตียน แพถึงท่าเพลาบ่าย ๓ โมงเศษ
ณวัน ค่ำ เพลารุ่งแล้ว ๓ โมง ๗ บาทยกเสาพระเมรุพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เพลาบ่าย ๓ โมงเศษช้างด่างขึ้นจากแพ
ณวัน ค่ำ เวลา ๒ ทุ่มไฟไหม้แพปากคลองบางหลวงหลัง ๑
ณวัน ค่ำ เพลา ๑๑ ทุ่มไฟไหม้หลังกงสีล้งถึงสพานวัดสามปลื้ม
ปีมเมีย จ.ศ. ๑๒๓๒ ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๓ โมงเศษเสด็จเรือพระที่นั่งศรีทางคลองขุดพระภาษี ไปลงเรือกลไฟสองปล่องปากคลองกะทุ่มล้ม ใช้จักรไปถึงปากคลองเจดีย์บูชาเพลาบ่าย ๔ โมงเศษ ในวัน ค่ำแรมปากคลองคืน ๑
ณวัน ค่ำ รุ่งเสด็จถึงพระปฐมเจดีย์เพลาเช้า ๕ โมงเศษ
ณวัน ๑๑ ค่ำ รุ่งแล้ว ๖ บาททรงยกยอดพระปฐม ฟ้าร้องทิศทักษิณ บ่ายโมงกลับแรมปากคลอง
ณวัน ๑๒ ค่ำ รุ่งถึงวังเพลาบ่าย ๓ โมงเศษ
ณวัน ค่ำ ประหารชีวิตรนักโทษที่หักคอแม่เลี้ยงวัดมหรรณพ์ ๒ คน
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ เพลาบ่ายโมงเศษเจ้าคุณกรมท่าเก่า เปนเจ้าคุณผู้สำเร็จราชการในกรมท่า น้องเจ้าคุณผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน ในสมเด็จเจ้าพระยาองค์ใหญ่ ถึงอสัญกรรม
ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ มีจันทรุปราคา
ณวัน ค่ำ ในเดือน ๙ นี้กรมขุนวรจักรธรานุภาพเปนแม่กองชำระหางว่าวเบี้ยหวัดขุนหมื่น ตัดเบี้ยหวัดเสียทุกหมู่ทุกกรม ทั้งทหารพลเรือน
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ เพลาบ่าย ๒ โมงพระอาทิตย์ทรงกลด เพลาบ่าย ๕ โมงฟ้าแดงเปนทาง ๆ ตวันออก
ณวัน ค่ำ พระบาทสมเด็จพระจุฬาลงกรณ์เกล้าพระราชทานคำบอกทหารอย่างมคธให้กรมอักษรสาสนโสภณมาส่งให้ท่านทั้งปวง
ณวัน ๑๐ ค่ำ เพลาบ่าย ๓ โมงเศษฝนตกหนัก ที่นาคลองขุดนอกวัดตึกออกไปฟ้าผ่าคนขี่ควาย คนตาย ๒ ควาย ๑ ที่เหลือมอ้อคนตาย ๓ ควาย ๒
ณวัน ๑๑ ฯ  ๑๐ ค่ำ ชักศพเจ้าคุณสำเร็จราชการกรมท่าที่เปนแม่กองพระปฐม
ณวัน ๑๓ ฯ  ๑๐ ค่ำ เผาศพเจ้าคุณสำเร็จราชการกรมท่า ค่ำลงเพลา ๗ ทุ่มเศษฝนตกหนัก
ณวัน ๑๐ ค่ำ ช้างสีประหลาดมาแต่เมืองนครศรีธรรมราชขึ้นท่าเตียน ไปยืนโรงสมโภชน่าพระที่นั่งสุทไธสวรรย์ ช้างด่างสมโภชด้วย
ณวัน ๑๐ ค่ำ สมโภชช้างเลิก
ณวัน ๑๐ ๑๐ ค่ำ จนถึงณวัน ๑๒ ๑๐ ค่ำ ใน ๓ วันเฉลิมพระชนมพรรษา ในพระบรมราชวังแต่งซุ้มไฟตะเกียง ตามบ้านข้าราชการฝ่ายทหารพลเรือนก็แต่งด้วย เพลา ๑๑ ทุ่มเศษไฟไหม้ในพระบรมราชวังตำหนักเจ้าจอมมารดาสำลี
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลารุ่งแล้วยังไม่ถึงโมง รุ้งขึ้นทิศบูรพ์ ๔ ตัว ครั้นพระอาทิตย์ขึ้นมาสายรุ้งเข้าผ่านกลางดวง
ณวัน ๑๑ ค่ำ แห่พระนิรันตรายไปวัดราชบพิธ กระบวนหัวล้านนมยาน แห่ประหลาดต่าง ๆ หลายอย่าง เปนการสนุกมากนัก แห่ตั้งแต่ประตูวิเศษไชยศรี ไปถนนเจริญกรุง ไปประตูสพานเหล็ก ตรงไปประตูผี เลี้ยวถนนบำรุงเมือง เลี้ยวมาวัดราชบพิธ เพลาบ่าย ๔ โมงจนทุ่ม ๑ จึงเสร็จ
ณวัน ๑๑ ค่ำ ลงมือทอดกฐินหลวง
ณวัน ๑๑ ค่ำ ไล่ตึกแถวถนนเสาชิงช้า ลงมือรื้อตึก คนขนเข้าของแตกตื่นกันมากนักในถนนนั้น ครั้นณวัน ๑๒ ค่ำ ไล่บ้านร้านตลาด ที่ตลาดบ้านหม้อขยายถนนฟากตวันออก ๘ ศอก ที่เรียกว่าถนนเฟื่องนครนั้นต้องรื้อกันตลอด
ณวัน ๑๒ ค่ำ เสด็จเรือกลไฟสองปล่องไปกรุงเก่า
ณวัน ๑๒ ค่ำ พระราชทานกฐิน
ณวัน ๑๑ ฯ  ๑๒ ค่ำ กฐินวัดประดู่ แล้วเสด็จล่องลงมาทอดพระกฐินวัดบางปอินถึงกรุงเทพฯ
ณวัน ค่ำ ไล่ตลาดบ้านหม้อไปตึกใหม่ที่วัดญวน
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๓ โมงจีนทำงานในพระบรมราชวังตักน้ำที่สระข้างโรงพิมพ์ตกสระตาย
ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ เสด็จถนนใหม่สพานเหล็กไปจนถึงบางคอแหลมเพลาบ่าย ๔ โมงเศษ
ณวัน ค่ำ ดาวพระพฤหัศบดีเคียงพระจันทร์ข้างทิศหรดี แล้วเร่มาทางประจิมเพลาตั้งแต่ค่ำจนถึง ๔ ทุ่ม
ณวัน ๑๑ ค่ำ ในเดือนนี้มีพระบรมราชโองการชำระพระนักสวดลำต่าง ๆ ส่งมาเปนทหาร
ณวัน ค่ำ ได้ลงมือสักท้องข้อมือหมายหมู่แต่หลังมือนั้น สักว่าห้ามอุปสมบทสักเปน ๒ แถว
ณวัน ๑๒ ฯ  ค่ำ ช้างมาแต่ราชบุรีสีประหลาดเล็บขาวพลายสูง ๓ ศอกเศษ ขึ้นโรงเพลาบ่าย ๓ โมง
ณวัน ค่ำ เพลา ๒ ทุ่มเศษกรมหมื่นภูบดีสิ้นพระชนม์
ณวัน ค่ำ เช้า ๕ โมงเศษพระราชดำเนินเรือรบกลไฟไปเมืองสิงคโปร์แลเขตรแดนฝั่งตวันตก
ปีมแม จ.ศ. ๑๒๓๓ ณวัน ๑๑ ค่ำ พระจุฬาลงกรณ์เกล้าเสด็จพระราชดำเนินไปเมืองสิงคโปร์ เมืองกะหลาป๋า เมืองสำปาหลัง กลับมาถึงกรุงเทพฯ ขึ้นสรงน้ำเพลาค่ำแล้ว ๕ บาท
ณวัน ค่ำ ลงมือจับสักได้ ๓ วันหยุด คือขึ้น ๓ ค่ำ
ณวัน ค่ำ หยุดจับชำระกันคราว ๑
ณวัน ค่ำ จรดพระนังคัล
ณวัน ค่ำ ในข้างขึ้นเดือนนี้ข้าราชการแต่งผ้าฅอเสื้อผูกฅอ ด้วยเปนธรรมเนียมฝรั่งธรรมเนียมนอก
ณวัน ๑๓ ฯ  ค่ำ เสด็จไปผูกโบถวัดโคกไผ่แล้วเสด็จเมืองราชบุรี สั่งทำวังบนเขา
ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ น้ำเข้าทุ่งแควใหญ่เพลาค่ำ
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ เจ้าพระยายมราชถึงอสัญกรรมเพลากลางคืน
ณวัน ค่ำ ฝนไม่ตกเข้าพระวษา
ณวัน ๑๐ ค่ำ ลางคนว่ากลางคืนวันพระ กรมหลวงวงษาธิราชสิ้นพระชนม์เพลาย่ำรุ่งแล้ว
ณวัน ๑๐ ค่ำ เพลาเช้า ๕ โมงเศษพระอาทิตย์ทรงกลด
ณวัน ๑๐ ค่ำ ประหารชีวิตรอ้ายจีนฆ่าเจ้าเงินตายตลาดน้อย
ณวัน ๑๐ ๑๐ ค่ำ ชักศพเจ้าพระยายมราชวัดสามปลื้ม
ณวัน ๑๑ ๑๐ ค่ำ เจ้าแดงตายเพลาบ่าย ๒ โมงเศษ
ณวัน ๑๒ ค่ำ จับอ้ายโพ ๑ อ้ายชื่น ๑ ผู้ร้าย ได้หลังบ้านสาย ชำระเปนสัตย์
ณวัน ๑๒ ค่ำ ประหารชีวิตรอ้ายโพ ๑ อ้ายชื่น ๑ ผ่าอกตัดศีศะที่วัดชีตาเห็นบ้านปากไห่ เปนผู้ร้ายปล้นพวกอ้ายอ่วม
ณวัน ค่ำ ประหารชีวิตรอ้ายใหญ่พี่ อ้ายรงน้อง อ้ายมาเจ้า ๓ คนผู้ร้ายปล้นพวกอ้ายโพ อ้ายอ่วม อ้ายอ่วม ๑ อ้ายคง ๑ ตัดท่อนกลางตัว อ้าย ๙ คน ฟันฅอ
ณวัน ค่ำ ลดโคม
ณวัน ค่ำ ประหารชีวิตรผู้ร้ายปล้นพวกอ้ายอ่วมตาย ๑๑ ส่งเปนทหาร ๓๑ ส่งคุก ๙ ริมเพนียดข้างศาลเจ้าด้านเหนือ
ณวัน ค่ำ ชักศพกรมหลวงวงษาไปเมรุวัดแจ้ง
ณวัน ๑๐ ค่ำ บ่าย ๔ โมงเศษฝนตกปรอย ๆ ๕ โมงเศษพระราชทานเพลิง
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลาเช้า ๓ โมงเศษหล่อพระรูปพระเจ้าแผ่นดินทั้ง ๔ พระองค์ เพลาบ่าย ๔ โมงเศษฝนตกไปจนยาม ๑ ฟ้าร้องทิศทักษิณ
ณวัน ๑๒ ค่ำ หล่อพระรูปพระพุทธยอดฟ้า ๑ พระพุทธเลิศหล้า ๑ พระนั่งเกล้า ๑ พระจอมเกล้า ๑
ณวัน ค่ำ ไฟไหม้สพานวัดเลียบแง้มใต้เพลาค่ำแล้ว ๕ บาท
ปีวอก จ.ศ. ๑๒๓๔ ณวัน ๑๔ ค่ำ พระองค์เจ้าอิศรวงษ์ในเจ้าจอมมารดาแสง บุตรท่านกรุงเก่าจ่าแสน สิ้นพระชนม์
ณวัน ค่ำ สำเร็จโทษหม่อมเจ้าเดื่อเพลาเช้า ๒ โมงเศษบางกะสัน โทษลักเพ็ชรลักเปลี่ยนพลอยที่พระมหาสังข์พระแสง ชำระเปนสัตย์
ณวัน ๑๕ ค่ำ เพลา ๕ ทุ่มเศษเกิดเพลิงไหม้สำเพ็งตรอกแตง ๑๐๐ เรือนเศษ
ณวัน ค่ำ สมเด็จเจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมีข้ามไปอยู่วังปากคลองบางหลวง เพลา ๒ ทุ่มกินโต๊ะ
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลาเช้า ๔ โมงเศษจีนแห่เจ้ามาแต่สำเพ็ง ถึงวัดมหรรณพ์ ย้อนมาทอดพระเนตรน่าพลับพลา กลับมาบ่ายน่อย ๑
ณวัน ๑๐ ฯ  ๑๐ ค่ำ เพลาเช้า ๔ โมงแห่พระชักพระไปวัดราชบพิธ แต่แห่นั้นเปนสามารถ เอาพระที่กาไหล่ทองคำที่โรงหล่อมาตั้งน่าพลับพลาสูง เกณฑ์พระราชาคณะถานาเปรียญ ทำรูปโคมเปนสัตว์ต่าง ๆ แล้วเจ้าของโคมที่เปนราชาคณะต้องมีการเล่นต่าง ๆ เปนการสมโภชพระกาไหล่
ณวัน ๑๒ ค่ำ เสด็จเรือกลไฟไปกรุงเก่าประทับวังจันทร์
ณวัน ๑๒ ค่ำ เสด็จเรือไฟเล็กเพลา ๑๑ ทุ่มเศษไปลพบุรี
ณวัน ๑๒ ค่ำ พระราชทานกฐินเมืองลพบุรี ๒ วัด
ณวัน ๑๐ ฯ  ๑๒ ค่ำ แรมท้องพรหมมาศ เพลา ๑๑ ทุ่มเศษเสด็จออกปากน้ำบางพุดซาแรมเมืองพรหม
ณวัน ๑๑ ฯ  ๑๒ ค่ำ แรมปากโมกข์
ณวัน ๑๒ ฯ  ๑๒ ค่ำ แรมสีกุกปากบางปลาหมอ
ณวัน ๑๓ ฯ  ๑๒ ค่ำ เพลาเช้า ๕ โมงเศษเสด็จกลับ พลบถึงกรุงเทพฯ
ณวัน ๑๕ ฯ  ๑๒ ค่ำ ลอยพระประทีป ๓ วันกระทงใหญ่
ณวัน ค่ำ ชักศพกรมขุนวรจักรวัดสระเกษ
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ พระราชทานเพลิงกรมขุนวรจักร
ณวัน ค่ำ ชักศพพระองค์เจ้าดวงเดือนวัดสระเกษ
ณวัน ค่ำ พระราชทานเพลิงพระองค์เจ้าดวงเดือน
ณวัน ค่ำ กรมหมื่นภูบาลนิพพานเพลากลางคืน
ณวัน ค่ำ ในหลวงเสด็จสรงน้ำเพลาบ่าย ๓ โมงเศษ
ณวัน ๑๐ ค่ำ ชักศพกรมหมื่นอานุภาพ เพลา เช้า ๕ โมงไฟไหม้บ้านเจ้าตุ๊กตานอกกำแพงประตูสพานเหล็ก วกเข้ามาโรงหวย ถึงวังกรมภูบาล เลยมาถนนบ้านญวน แยกมาถึงประตูช่องกุฏสพานช้างวัดเลียบ นอกกำแพงถึงบ้านพระนรินทร์ ดับบ่าย ๒ โมงเศษ
ณวัน ค่ำ เพลาเช้าโมงเศษเสด็จลงเรือพระที่นั่งกลไฟไปพระพุทธบาท ประทับวังจันทร์
ณวัน ค่ำ เสด็จออกจากวังจันทร์เพลาเช้า บ่ายประทับแรมบ้านขวาง
ณวัน ค่ำ เสด็จจากบ้านขวางขึ้นพระพุทธบาท ประทับแรมพระบาท
ปีรกา จ.ศ. ๑๒๓๕ ณวัน ค่ำ ประหารชีวิตรคนฆ่ามารดาตายบ้านพิดตะเพียน
ณวัน ค่ำ เพลา ๑๐ ทุ่มเศษช้างพระมหาศรีเสวตรสีประหลาดในแผ่นดินพระจอมเกล้าล้ม
ณวัน ๑๑ ค่ำ คนเปนไข้อหิวาตกะโรคตายประปรายวันปฐม
ณวัน ๑๒ ค่ำ หนาขึ้น ตายมากขึ้น
ณวัน ค่ำ ไข้ลงรากยังชั่วขึ้น
ณวัน ค่ำ ไข้ลงรากน้อยลง
ณวัน ๑๑ ค่ำ ความไข้สงบเงียบลง
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๕ โมงเศษพระอาทิตย์ทรงกลดใหญ่ แล้วเปนลำออกแต่กลดลงไปทางตวันตก ๒ ทาง ๆ หนึ่งเกลื่อนจะหาย ทางหนึ่งชัด
ณวัน ค่ำ เพลิงไหม้ข้างถนนไปวัดสุทัศน์มุมน่าวัดราชบพิธด้านตวันออกเฉียงเหนือ ไหม้ ๒ หลังเล็ก ๆ เพลา ๒ ทุ่มเศษไฟดับประมาณเคี้ยวหมากจืด ฝนตกยังรุ่ง แต่ลมสงบไม่มี
ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ ไฟไหม้ตลาดน้อยเพลาบ่าย ๓ โมงเศษ
ณวัน ค่ำ เพลาบ่าย ๔ โมงเศษเปนลำโตกว้าง ๓ วายาวจดขอบฟ้า แต่อุดรมาทักษิณ กลางสีเปนควันสองริมขาว เพลาย่ำค่ำพอหายหมด
ณวัน ๑๑ ค่ำ พระเจ้าแผ่นดินทรงผนวช เพลา ๓ ทุ่มแล้วออกวัดพระแก้ว เข้าสวดญัติในพระพุทธนิเวศ (อิกครั้ง ๑) เสร็จใน ๗ ทุ่ม ๘ ทุ่ม
ณวัน ๑๑ ค่ำ ข้าราชการเข้าถวายดอกไม้ธูปเทียน ๕ วัน ๖ วันจึงเสร็จ
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลา ๔ ทุ่มพระเจ้าแผ่นดินลาผนวชแล้วสมมุติด้วยเนื่องกัน
ณวัน ๑๐ ฯ  ๑๒ ค่ำ ยกโคมจองเปรียง
ณวัน ๑๕ ฯ  ๑๒ ค่ำ มีจันทรุปราคา
ณวัน ๑๒ ค่ำ ตั้งน้ำวงด้ายมีสวดมนต์การบรมราชาภิเศก
ณวัน ๑๒ ค่ำ จุดเทียนไชยวัฒน์เพลาเช้า ๔ โมง ๔๘ นาที
ณวัน ๑๒ ๑๒ ค่ำ มีการเล่นสมโภชพระนคร เพลายามเศษมีดอกไม้เพลิงต่าง ๆ ที่น่าพระที่นั่งสุทธาสวรรย์แต่งโคมจุดไฟด้วย
ณวัน ๑๓ ๑๒ ค่ำ สรงเวลาเช้า ๑๘ นาที แปรพระภักตร์ทักษิณ เช้า ๔ โมง ๓๐ นาทีออกขุนนาง เพลาบ่าย ๒ โมง ๓๖ นาทีขึ้นพระแท่น ขุนนางยืนเฝ้า เพลาค่ำเสด็จเรือไฟทางชลมารค ทอดพระเนตรแต่งโคมไฟ กลับขึ้นตำหนักแพมีดอกไม้ เพลิงอิกคืน ๑
ณวัน ค่ำ เลียบพระนครทางสถลมารค
ณวัน ค่ำ เลียบพระนครทางชลมารค
ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ ฦๅกันว่าเปนเณรลอยน้ำมาที่ตำหนักแพวัดพระเชตุพน ชำระยามเศษส่งขึ้นคุก
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ เพลาเช้า ๔ โมงเศษเสด็จอ่างศิลา
ณวัน ค่ำ กลางคืนช้างล้มเชือก ๑
ปีจอ จ.ศ. ๑๒๓๖ ณวัน ค่ำ เพลาบ่าย ๔ โมงประชุมออฟฟิเซอร์นายทหาร สั่งให้นอนประจำซองให้พร้อม
ณวัน ค่ำ เพลาตี ๔ ทุ่มแล้วหม้อไฟก๊าดในพระบรมมหาราชวังลุกขึ้น พวกทหารตำรวจต้องนอนประจำซอง
ณวัน ค่ำ รุ่งขึ้นข้าราชการต้องนอนประจำซองทุกกรม
ณวัน ค่ำ กรมพระราชวังหนีเพลา ๘ ทุ่ม ออกจากวังไปอยู่กับนายห้างที่ ๒ กงสุลอังกฤษ
ณวัน ๑๐ ค่ำ สมเด็จเจ้าพระยาให้เจ้าพระยาสุรวงษ์ไปเชิญเสด็จมาณจวน จึงเชิญให้เสด็จกลับวังก็ไม่กลับ
ณวัน ๑๑ ค่ำ วังหลวงมีลายพระหัดถ์เชิญให้กลับก็หากลับไม่
ณวัน ๑๒ ค่ำ จึงประชุมข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อยพร้อมกันว่าทิ้งราชสมบัติไปอยู่กับกงสุล จะชอบจะผิดประการใดให้ทำจดหมายไปยื่น
ณวัน ๑๓ ค่ำ มีลายพระหัดถ์ออกมาว่าที่จะยื่นนั้นให้งดไว้ จะเชิญเสด็จกลับ ตกลงกันจะกลับ ว่าจะสมโภช
ณวัน ค่ำ ไฟไหม้ตรอกพระยาไกรต้นสพาน
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๕ โมงเศษไฟไหม้ตลาดวัดหงษ์
ณวัน ค่ำ ราษฎรฦๅว่าออกลูกข้างหัวเปนคน ข้างก้นเปนนาค เอาไปทิ้งวัดเชิงเลน พระเอาแช่เหล้าไว้
ณวัน ค่ำ เพลา ๑๐ ทุ่มฝนตกมาก ๑๐ ทุ่มเศษฟ้าผ่าถูกกำแพงหัก ถูกบ้าน ถูกคนตาย ผู้ชาย ๒ คน
ปีกุญ จ.ศ. ๑๒๓๗ ณวัน ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมงเศษเกิดลมตวันออกพัดหนัก ธงตราแผ่นดินที่สนามน่าพระที่นั่งสมมุติเทวราชอุปบัติขาดลมไปติดอยู่ที่พระมหาปราสาท ยังเหลือติดอยู่ที่เสานั้นแต่ตราฉัตรข้าง ๑ ที่ทุ่งนาวัดตึกนั้นต้นไม้หักมาก
ณวัน ค่ำ โปรดให้พระองค์เจ้ากฤษฎาเปนกรมหมื่น
ณวัน ๑๔ ค่ำ เพลาหัวค่ำฝนตกประปราย เพลา ๗ ทุ่มเศษไฟไหม้แพ ๒ แพน่าบ้านเพ็ชรพิไชย ไฟเหือดฝนตก
ณวัน ค่ำ ทหารที่รักษาตึกดินบอกว่าเสือบองเข้ามากินไก่ ทหารได้ตีเสือ
ณวัน ๑๐ ค่ำ เพลาบ่ายโมงหนึ่ง พระยาราชเสนา ยกกองทัพขึ้นทางคลองเปรมประชากรไปทางสระบุรีขึ้นโคราชหนองคาย เปนกองน่า (รบทัพฮ่อ)
ณวัน ๑๐ ค่ำ พระยาศรีพิพัฒน์ทูลลา รับเบี้ยหวัดด้วย
ณวัน ๑๐ ค่ำ พระยาศรีพิพัฒน์ยกเปนกองลำเลียงเสบียงแลปืนกระสุนดินดำเปนกองส่งด้วย
ณวัน ๑๐ ค่ำ เจ้าพระยามหินทรศักดิธำรงยกเปนแม่ทัพน่า ออกโขลนทวารไปทางโคราช ขึ้นสระบุรี
ณวัน ๑๑ ค่ำ เจ้าคุณทหารขึ้นไปดูการวัดบ้านอ้อย เพลาบ่าย ๕ โมงเศษแล้วกลับ
ณวัน ๑๑ ฯ  ๑๑ ค่ำ เจ้าพระยาภูธราภัยยกทัพขึ้นไปทางเมืองพิไชยไปหนองคาย ออกโขลนทวารเพลาบ่าย ๔ โมงเศษ
ณวัน ๑๒ ค่ำ ขุนศรีสังหารยกกองลำเลียงขึ้นไปส่งเมืองโคราชกองทัพเจ้าพระยามหินทร์
ณวัน ๑๒ ค่ำ เจ้าพระยามหินทร์ยกจากหาดพระยาทดไปแก่งคอยรุ่งแล้ว
ณวัน ๑๒ ค่ำ เจ้าพระยามหินทร์ยกจากแก่งคอยเข้าดงไปโคราชรุ่งแล้วโมง ๑ กับ ๖ บาท
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๒ โมงเศษพระมหาเทพได้คุมเครื่องยศเสื้อผ้าไปพระราชทานแม่ทัพนายกอง ไปทางโคราชถึงหนองคาย
ณวัน ค่ำ จมื่นศักดิบริบาลยกแต่สระบุรีไปรับฮ่อณโคราช ยกเพลาเช้า
ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ จมื่นไชยภูษาเชิญท้องตราไปให้เจ้าพระยามหินทร์ณเมืองโคราช ให้ยกไปหนองคาย
ณวัน ค่ำ เจ้าพระยามหินทร์ยกไป
ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ จมื่นไชยภูษากลับมาถึงบ้านท่าอ้อย
ณวัน ๑๓ ค่ำ พระราชวรินทร์เชิญท้องตราไปให้เจ้าพระยามหินทร์กลับ ให้แบ่งกองทัพให้พระยามหาอำมาตย์ แบ่งที่เมืองโคราช
ปีฉลู จ.ศ. ๑๒๓๙ ณวัน ๑๑ ค่ำ สมเด็จเจ้าฟ้าภาณุรังษี (ได้) กับคุณแม้นในเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์
ณวัน ๑๒ ค่ำ เวียนเทียนสมโภชสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์ กรมหลวงจักรพรรดิพงษ์
ณวัน ๑๓ ค่ำ เพลาบ่ายโมง ๑ สมเด็จเจ้าฟ้าจาตุรนต์ กรมหลวงจักรพรรดิพงษ์ ทรงพระผนวช
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ ไฟไหม้ตลาดสำเพ็งเพลาบ่ายโมงเศษ
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ เสด็จกาญจนบุรี ขึ้นเดินแต่พระปฐมไป เสด็จจากกรุงเรือแจวเพลา ๒ โมงเช้า
ณวัน ค่ำ ไฟไหม้ตรอกเว็จคี่เพลาโมง ๑ ฟากขวาเข้าไป คนตาย ๒ คน
ณวัน ค่ำ เสด็จแต่ไทรโยคประทับกาญจนบุรี ราชบุรี มาถึงพระราชวังเพลา ๔ ทุ่ม
ปีเถาะ จ.ศ. ๑๒๔๑ ณวัน ค่ำ เพลาบ่าย ๔ โมงเศษ จับนายสำอางเปนที่พระปรีชา ลงเหล็กจำไว้ณคลังวิเศษ ว่าฉ้อเงินฉ้อทองหลวง ว่าเปนขบถ
ณวัน ค่ำ เพลา ๑๑ ทุ่มเอานายสำอางลงเรือไฟไปเมืองประจิม
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ ถึงเมืองประจิมเพลาเช้า ๔ โมง เพลาบ่าย ๔ โมงสำเร็จโทษนายสำอาง
ณวัน ๑๓ ฯ  ค่ำ เพลา ๔ ทุ่มเศษเรือไฟมาถึงกรุงเทพฯ
ปีมโรง จ.ศ. ๑๒๔๒ ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ ชักพระศพพระองค์สุนันทาเข้าพระเมรุ
ณวัน ค่ำ พระราชทานเพลิง
ปีมเสง จ.ศ. ๑๒๔๓ ณวัน ค่ำ เสด็จทอดพระเนตรช้างบ่อโพง แขวงกรุงเก่า
ณวัน ค่ำ เพลาบ่ายครึ่งโมงพระอาทิตย์ทรงกลด จนบ่าย ๔ โมงเศษจึงหาย เย็นฝนตกมาก
ณวัน ๑๐ ค่ำ ช้างขึ้นท่ามาเข้าโรง สมโภชช้างรุ่งขึ้นบ่าย ๔ โมง
ณวัน ๑๔ ค่ำ เกิดความไข้ลงราก
ณวัน ๑๑ ค่ำ ประหารชีวิตรอีเมียพระบันฦๅ เอาไม้ตำอีเล็กทาษตาย
ณวัน ๑๕ ฯ  ๑๒ ค่ำ ดาวพระพฤหัศบดีเคียงพระจันทร์ทิศทักษิณประมาณ ๓ ศอก
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ มีจันทรุปราคา
ณวัน ค่ำ ดาวพระพฤหัศบดีเข้าแง่พระจันทร์ข้างใต้ห่างประมาณ ๒ ศอก
ปีมเมีย จ.ศ. ๑๒๔๔ ณวัน ๑๒ ฯ  ค่ำ เสด็จไปบางปอิน ดูงิ้ว
ณวัน ค่ำ เพลาเที่ยงไฟไหม้คลังเสื่อ
ณวัน ๑๔ ค่ำ พระราชาคณะสวดมนต์ในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม แลปักเสาพุ่มดอกไม้เพลิงด้วย เปนการสมโภชฉลองพระแก้วแลวัดด้วย สมโภชพระนครเปนการ ๑๐๐ ปีในกรุงเทพฯ พระสงฆ์สวดมนต์ทุกใบเสมาแต่ณวัน ค่ำ ๓ วัน
ณวัน ค่ำ พระฉัน เกณฑ์ข้าราชการเลี้ยงตามเบี้ยหวัด แลเลียบพระนครด้วย
ณวัน ๑๕ ค่ำ มีสุริยุปราคา
ณวัน ๑๐ ค่ำ เพลาบ่าย ๓ โมงเศษ บุตรเจ้าจอมมรกฎ พระองค์เจ้าชาย ประสูตร
ณวัน ๑๐ ค่ำ ช้างด่างล้มเพลายามเศษ ลางคนว่าล้มวัน ๑๐ ค่ำ
ณวัน ๑๐ ค่ำ เห็นดาวหางขึ้นทิศบูรพ์ หางไปประจิมเพลา ๓ ยาม
ณวัน ๑๔ ฯ  ๑๒ ค่ำ เพลาทุ่มเศษพระจันทร์เข้าฤกษ์กติกาอยู่อุดร พระจันทร์ห่างดาวศอกเศษ พระเสาร์อยู่ห่างพระจันทร์ ๓ ศอกเศษทิศหรดี
ณวัน ๑๕ ฯ  ๑๒ ค่ำ เพลายามเศษพระจันทร์เข้าฤกษ์โรหิณีทางทิศอาคเณย์ ห่าง ๓ ศอก
ณวัน ๑๒ ค่ำ เพลายามเศษพระพฤหัศบดีเคียงพระจันทร์ทิศอาคเณย์ พ้นรัศมีฝ่ามือหนึ่ง
ณวัน ค่ำ ประหารชีวิตรอ้ายนักโทษยิงพระวัดแขวงกรุงเก่าตาย
ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ ดาวหางหาย เมื่อจะหายนั้น หางเล็กบางสั้นรุบรู่หมดไปจนไม่เห็น
ณวัน ๑๑ ค่ำ (วันลงมือ) ไล่หนังสือพระเปรียญเก่าใหม่
ณวัน ๑๓ ค่ำ ประหารชีวิตรอ้ายทองแดงกับพวกเพื่อนเข้ากัน ๑๑ คน โทษปล้นปากคลองบางลำภูริมบ้านพระดิฐการ
ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ แห่โสกันต์พระองค์เจ้าลูกเธอ ๓ องค์ วันแรกแห่
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ สมเด็จเจ้าพระยาผู้สำเร็จราชการแผ่นดินกลับเข้ามาแต่ราชบุรีถึงกระทุ่มแบน ถึงแก่พิราไลยเพลา ๔ ทุ่มเศษ
ณวัน ๑๓ ฯ  ค่ำ โสกันต์เพลาเช้า บ่ายแห่สมโภช
ปีมแม จ.ศ. ๑๒๔๕ ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ มีจันทรุปราคา
ณวัน ค่ำ เพลาย่ำค่ำดาวอะไรไม่รู้เข้าพระจันทร์
ณวัน ๑๐ ค่ำ เพลารุ่งเช้าเห็นพระอาทิตย์เขียว ครั้นสายหาย แต่แดดเหลือง เพลาบ่าย ๔ โมงพระอาทิตย์เขียวอิก เปนอยู่ ๓ วัน (คราวเขาไฟปะทุที่เกาะกักกระเตาที่ชวา)
ณวัน ๑๒ ค่ำ พระยาราชวรานุกูลยกทัพ เสด็จทเลด้วย
ณวัน ค่ำ เสด็จพระราชดำเนินทางชลมารคด้วยเรือไฟ ไปประพาศทเล ๑๐ วัน
ณวัน ค่ำ ครั้นเสด็จพระราชดำเนินแล้ว เจ้าคุณทหารจับตอปิโดลูกระเบิดที่ปากน้ำ ฝรั่งเอาใส่หีบเข้ามา ฝรั่งบอกว่าพระนายไวยกอละแนลสั่งให้เอาเข้ามา เสด็จกลับพระราชวัง เจ้าคุณทหารกราบทูล กริ้ว
ณวัน ค่ำ ดาวหางขึ้นทิศหรดีไม่ชัด หางพอเปนไร ๆ ยาวศอก ๑
ณวัน ค่ำ พระพฤหัศบดีเข้าใกล้แง่พระจันทร์ข้างทิศเหนือ ประมาณศอก ๑ หว่างโรหิณีมิคสิระ
ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ เพลารุ่งแล้ว ๒ โมงเศษเสด็จพระพุทธบาท ไปประทับพระราชวังบางปอิน ๔ ราตรี
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ เสด็จแต่พระราชวังบางปอิน แรมท่าเจ้าสนุก
ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ เพลาย่ำรุ่งเสด็จทรงม้าขึ้นถึงพระพุทธบาทเที่ยง ครั้นเพลาค่ำพวกทหารน่าวิวาทกับอ้ายแสงที่เขาโพธิ์ลังกา พระนายศรีที่ ๒ พระนายไวยสั่งให้ยิงอ้ายแสง ลูกปืนถูกตาทลุท้ายทอยลูก ๑ กับที่อื่นอิก ๒ ลูก รวมลูกปืน ๓ ลูก อ้ายแสงตาย ลูกปืนไปตกในวังที่ประทับ ๒ ลูกต่อน่าที่นั่ง กริ้ว ให้กรมพระปราบชำระ
ณวัน ค่ำ เสด็จกลับทางเดิมถึงท่าเจ้าสนุกมาแรมบางปอิน
ณวัน ค่ำ ให้สมเด็จกรมพระปราบชำระ พวกวิวาทนั้นคือนายน่วมกับตัน ๑ นายหรุ่นเล็บเตอแนล ๑ นายเผื่อนเล็บเตอแนล ๑ กับซายันไปรเวศรวม ๕ คน เสนาบดีลูกขุนวางบทปรับว่าเปนขบถ โทษประหารชีวิตร ณวัน ๑๑ ค่ำ เรือไปรับเอาเจ้าพนักงานธำมรงไปที่บางปอิน แล้วทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชีวิตรให้พ้นตาย แต่ใส่คุกไว้
ณวัน ค่ำ เพลาบ่ายเอาตัวนักโทษ ๕ คนมาใส่คุก
ณวัน ๑๒ ฯ  ค่ำ พระองค์เจ้าคัคณางค์เปนกรมหมื่นพิชิต เสด็จไปจัดการเชียงใหม่ ยกเพลาบ่าย ๒ โมง
ปีวอก จ.ศ. ๑๒๔๖ ณวัน ๑๒ ค่ำ พระองค์จิตรเจริญทำการทหารน่าเพลาบ่าย
ณวัน ๑๐ ค่ำ เพลา ๘ ทุ่มเศษเจ้าคุณกลางน้องสาวสมเด็จเจ้าพระยาถึงอสัญกรรม
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ เจ้าพระยามหินทร์ได้ไปว่าการทหารน่า แลเรียกบาญชีเงินบาญชีคนอายุ ๖๓ ปี
ณวัน ๑๐ ค่ำ เพลาบ่าย ๔ โมงเศษทหารขึ้นอยู่แบแรก พระนายไวยสั่ง
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ พระศรสำแดงถึงแก่กรรมเพลา ๙ ทุ่ม
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๔ โมงเศษเสด็จพระราชดำเนินจันทบุรี เพลาค่ำเพลิงไหม้ริมถนนเฟื่องนครปากตรอกถานวัดเลียบตรอกเหนือถึงตรอกใต้ เพลิงดับ
ปีรกา จ.ศ. ๑๒๔๗ ณวัน ๑๕ ค่ำ ไฟไหม้ห้างมิศแกรซีใต้ปากคลองสานเพลา ๕ โมงเช้า
ณวัน ค่ำ ลูกขุนไปนั่งโรงลครทุ่งพระเมรุ
ณวัน ค่ำ ท่านผู้หญิงอิ่มพระยาเวียงไนยตายเพลาบ่ายโมงเศษ
ณวัน ๑๑ ค่ำ เพลาเช้า ๓ โมงเศษจีนลูกจ้างฝรั่งรื้อประตูสพานเหล็ก ประตูหักพังทับจีนตาย ๓ คน เพลาบ่ายโมงเศษพระอมรยกทหารออกจากโรงไปทัพฮ่อขึ้นเมืองพิศณุโลก กรมประจักษ์ยกบ่าย ๓ โมง
ณวัน ๑๑ ๑๑ ค่ำ พระนายไวยยกเพลาบ่าย
ณวัน ๑๔ ๑๑ ค่ำ ในแรมเกิดไข้ทรพิศม์ ถึงแก่มรณะมาก
ณวัน ๑๐ ฯ  ๑๒ ค่ำ ได้ข่าวไข้อหิวาเกิดแรมหนามากขึ้น แก้ได้น้อย ไปมากกว่าอยู่
ณวัน ๑๒ ค่ำ ได้ข่าวว่าดาวตกรุบรับ คนในโรงแสงว่าตกเปนหมู่ ลงที่พระมหาปราสาท
ณวัน ๑๒ ค่ำ ขรัวตาใจว่าเพลา ๕ ทุ่มดาวดวงใหญ่ตกย้อยลงมา แล้วกลับคืนขึ้นไปดังลูกพลุ
ณวัน ๑๒ ฯ  ค่ำ ลงมือรื้อพระที่นั่งอมรินทร์
ณวัน ค่ำ เพลา ๖ ทุ่มเศษเสด็จกลับถึงกรุงฯ เพลาบ่าย ๓ โมงเศษเพลิงไหม้ถนนใหม่
ปีจอ จ.ศ. ๑๒๔๘ ณวัน ค่ำ งานหลวงมีเทศน์บนพระที่นั่งจักรี ถวายกระจาด กระจาดละ ๑๙ ชั่งบ้าง ๒๐ ชั่งบ้าง ๔ วัน ๓๔ กัณฑ์ ถึงณวัน ค่ำ จึงได้ทรงแจกเหรียญเงินเหรียญทองแก่ข้าราชการ
ณวัน ๑๒ ฯ  ค่ำ หลวงศรีมโหสถถึงแก่กรรมเพลาบ่ายโมง ๑
ณวัน ๑๕ ฯ  ค่ำ เจ้าพระยาศรีพิพัฒน์ถึงแก่กรรม
ณวัน ค่ำ ไม่เสด็จออกขุนนาง
ณวัน ๑๓ ค่ำ ได้ข่าวพระยาสุพรรณตายได้ ๖ วัน ๗ วันแล้ว
ณวัน ค่ำ ฉลองตั้งกรมสมเด็จกรมพระบำราบปรปักษ์ มีโขนเล่นพิราบล้ม ทศกรรฐ์ล้มด้วย
ณวัน ๑๔ ค่ำ เพลาพลบไฟไหม้โรงงิ้ววังกรมหลวงเทวะวงษ์ วันฉลองกรมเลิก
ณวัน ค่ำ เพลาบ่ายโมงเศษไฟไหม้บ้านลาววัดโสมนัศ
ณวัน ค่ำ กรมสมเด็จกรมพระบำราบเสด็จกลับถึงวังเพลา ๖ ทุ่มเศษประชวรมาก
ณวัน ๑๐ ค่ำ กลางคืนเพลา ๕ ทุ่มเศษอากาศสว่างเหมือนเดือนหงาย ลางคนว่ามีดาวดวงใหญ่ขึ้นท้องฟ้าสว่าง กับมีหมายประกาศออกจับผู้ร้าย ๆ ยังไม่สงบ ต่อวันขึ้น ๖ ค่ำ ๗ ค่ำโจผู้ร้ายค่อยเงียบสงบ โดยมีกองจับ ๒๐ กอง
ณวัน ๑๐ ค่ำ สมเด็จกรมพระบำราบปรปักษ์นิพพานเพลาเช้า ๔ โมงกับ ๑๕ มินิต
ณวัน ๑๐ ฯ  ๑๐ ค่ำ ให้เจ้าพระยาพลเทพว่าการในกรมมหาดไทย
ณวัน ๑๑ ค่ำ ประหารชีวิตรนักโทษปล้น ๓ คน ฝนตกมาก
ณวัน ๑๒ ๑๒ ค่ำ เพลาเช้า ๕ โมงกับ ๖ มินิต ๗ มินิต แผ่นดินไหวจนเรือนโยก ๖ หยุบ ๗ หยุบทางตวันออกไปตวันตก
ณวัน ค่ำ ชักพระศพพระเจ้าลูกเธอ พระองค์ประไพพรรณพิลาศ แฝดองค์น้อย
ณวัน ค่ำ แห่พระอังคาร
ณวัน ค่ำ พระราชทานเพลิงวัดราชบพิธ
ณวัน ค่ำ แลณวัน ค่ำ สมโภชพระอัฐิ
ณวัน ค่ำ แห่พระอัฐิเข้าวัง
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ ทำบุญ ๗ วันพระที่นั่งอนันตสมาคม
ณวัน ค่ำ แลณวัน ค่ำ แห่สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ ลงท่า
ณวัน ค่ำ เพลารุ่งแล้ว ๕ โมง ๑๕ นาที ลงท่าสรง เพลาเย็นแห่สมโภช
ณวัน ค่ำ แลณวัน ค่ำ สมโภช
ณวัน ๑๐ ค่ำ เพลาเช้า ๕ โมงเปนพยุหเลียบพระนคร
ณวัน ๑๒ ค่ำ เพลาบ่าย ๔ โมงเศษเสด็จแต่พระที่นั่งจักรีไปออกประตูศรีสุนทรไปประทับพระที่นั่งชลังคพิมานทอดพระเนตรกระบวนพยุห เรือพายถวายตัว แล้วมีเรือแข่ง พอย่ำค่ำเสด็จขึ้น รุ่งขึ้นณวัน ๑๓ ค่ำ เลี้ยงโต๊ะที่วังสราญรมย์ ในสวนมีร้านขายของ แต่ข้าราชการซื้อไม่ต้องเสียอัฐเสียเงิน กินเปล่า
ณวัน ๑๔ ค่ำ เลี้ยงโต๊ะที่บาแรกทหารน่า
ณวัน ๑๕ ค่ำ เส้นตรุศจีน
ณวัน ๑๑ ฯ  ค่ำ พระโหราถึงแก่กรรมเพลาค่ำแล้ว
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมง ๘ บาท ๙ บาท แผ่นดินไหว หลังคาลั่นเยือก ๆ ๔ เยือก ๕ เยือก โคมแลของที่แขวนโยนแกว่งไปมา
ณวัน ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมงเสด็จพระที่นั่งเรือกลไฟไปเมืองเพ็ชรบุรี ไปทางทเล
ณวัน ค่ำ เกิดเหตุออกลูกในวัง ต้องชำระ
ณวัน ค่ำ เช้ามัวฝนไปจน ๒ โมงเช้าฝนตก ตก ๆ หาย ๆ ไปจน ๙ ทุ่ม ๑๐ ทุ่มฝนตกเพลาประหารชีวิตรอ้ายโต ไปรุ่งเช้ามัวฝน ครั้นเที่ยงแล้วฝนตกน้ำชายคาไหล บ่ายโมงฟ้าร้องทิศทักษิณไปพายัพประจิม ฝนตก ๆ หาย ๆ จนพลบ
ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ เพลา ๙ ทุ่ม ๑๐ ทุ่มเสด็จกลับจากเพ็ชรบุรี ถึงพระราชวัง
ณวัน ค่ำ อ่ำ มหามนตรีที่เปนพิไชยสงครามถึงแก่กรรมเพลาบ่าย ๕ โมง ๓๐ มินิต
ปีกุญ จ.ศ. ๑๒๔๙ ณวัน ค่ำ เพลาบ่าย ๕ โมงเศษพระราชทานเพลิงสมเด็จกรมพระบำราบปรปักษ์
ณวัน ค่ำ เพลาเช้า ๓ โมงพระอาทิตย์ทรงกลดใหญ่ ครั้น ๔ โมงเช้าหาย
ณวัน ๑๐ ค่ำ เสด็จเกาะสีชังประพาศทเล
ณวัน ๑๒ ๑๐ ค่ำ เสด็จกลับจากทเล
ณวัน ๑๕ ฯ  ๑๒ ค่ำ เพลาบ่ายโมง ๑ กับ ๓๕ มินิต แผ่นดินไหว
ณวัน ค่ำ พระยากระสาปน์โหมดพ้นโทษ
ณวัน ค่ำ พระยาสุรศักดิยกทัพไปหลวงพระบางเพลาบ่ายโมงเศษ
ณวัน ๑๓ ค่ำ พระนางประสูตร
ณวัน ค่ำ ชักพระบรมธาตุอัฐิ
ณวัน ค่ำ มีงานสมโภชเวียนเทียนแห่กลับ
ณวัน ค่ำ ชักพระศพสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ ๒ องค์
ณวัน ค่ำ พระราชทานเพลิงที่ ๑
ณวัน ๑๐ ฯ  ค่ำ แห่พระศพสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ ๑ พระอรรคชายา ๑ แห่พระอังคารด้วย
ณวัน ๑๓ ฯ  ค่ำ พระราชทานเพลิงที่ ๒
ณวัน ๑๔ ฯ  ค่ำ แห่พระอังคารไปวัดราชบพิธที่พลับพลา
ปีชวด จ.ศ. ๑๒๕๐ ณวัน ค่ำ ไฟไหม้ตรอกเจ้าสัวเนียมเพลาบ่าย ๓ โมง
ณวัน ค่ำ เรือไฟเปนเรือจ้างเกิดที่ท่าเตียน
ณวัน ๑๑ ฯ 
ค่ำ เพลาเช้าแห่กลองที่ชื่อย่ำสนธยา, สัญญาอัคคี, ไพรีพินาศ นั้นไปไว้ที่หอยุติธรรมที่ทำใหม่ตรงกลางเปนหอสูงนั้น
ปีฉลู จ.ศ. ๑๒๕๑ ณวัน ค่ำ เพลา ๒ ทุ่มเศษไฟไหม้หลังวังกรมหลวงพิชิต ๓๐ หลัง ๔๐ หลัง