ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1/เล่ม 1/พระธรรมสาตร

จาก วิกิซอร์ซ
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

พระธรรมสาตร[1]
1
 นตฺวา พุทฺธํ โลกาทิจฺจํ ธมฺมญฺจาทิจฺจมณฺฑลํ
 จกฺขุมาปุริสํ สํฆนฺตรายํ เตน ฆาฏยึ
 วิฆาติตนฺตรายสฺส โสตฺถิ เม โหตุ สพฺพทา
 ยญฺ จ โลกหิตํ สตฺถํ ธมฺมสตฺถนฺ ติ ปากฏํ
 ภาสิตํ มนุสาเรน มูลภาสาย อาทิโต
 ปรมฺปราภตํ ทานิ รามญฺเญสุ ปติฏฺฐิตํ
 รามญฺญสฺส จ ภาสาย ทุคฺคาฬฺหํ ปุริเสนิห
 ตสฺมา ตํ สามภาสาย รจิสฺสนฺ ตํ สุณาถ เม ติ
 อหํ อันว่าข้า นตฺวา ถวายนมัศการแล้ว พุทฺธํ ซึ่ง
สมเดจ์พระพุทธิเจ้าอันตรัสรู้พระอริยสัจ ๔ โลกาทิจฺจํ อันยัง
โลกยทังสามให้สว่างดูจดวงพระอาทิตยอันส่องโลกย ธมฺมํจ
ซึ่งพระโลกุดรธรรม ๙ ปรการ ๑๐ กับพระบริยัติก็ดี อาทิจฺจ
มณฺฑลํ อันมีบริมณทลแห่งพระคุณปรดูจบริมณทลแห่งพระ
อาทิตย สํฆญฺจ ซึ่งพระอัษฎาริยสงฆแลสมมุติสงฆก็ดี
จกฺขุมาปุริสํ อันเปนอาริยสัปรุษยผู้มีญาณจักษุ วิฆาฏยึ ขจัด
แล้ว อนฺตรายํ ซึ่งอันตราย เตน รตนตฺตยปฺปณามานุภาเวน
ด้วยอานุภาพแห่งประนามซึ่งพระรัตนไตรนั้น โสตฺถิ อันความ
ศิริสวัสดิ โหตุ จงมี เม แก่เรา วิฆาติตนฺตรายสฺส อันมี
อันตรายอันปรนามพระรัตนไตรขจัดแล้ว สพฺพทา ในกาลทัง
ปวง ยญฺจ สตฺถํ อันว่าคำภีรอันใด โลกหิตํ เปนปรโยชนแก่
สัตวโลกย ปากฏํ ปรากฎิ ธมฺมสตฺถํ อิติ ชื่อว่าคำภีรพระ
ธรรมสาตร มนุสาเรน อันพระมโนสารฤๅษี ภาสิตํ กล่าว
อาทิโต ในต้น มูลภาสาย ด้วยมคธภาษา ปรมฺปราภตํ อัน
ปรำปราจารยนำสืบกันมา ปติฏฺฐิตํ ตั้งอยู่ รามญฺเญสุ ในรา
มัญปรเทษ ภาสาย ด้วยภาษา รามญฺญสฺส จ แห่งรามัญก็ดี
อิทานิ ในกาลบัดนี้ ปุริเสน อันบุรุษผู้เปนวินิจฉัยอำมาตย
ทุคฺคาฬฺหํ จะยังรู้เปนอันยาก อิห สามเทเส ในสยามปรเทษนี้
ตสฺมา เหดุดั่งนั้น อหํ อันว่าข้า รจิสฺสํ จักตกแต่ง ตํธมฺม
สตฺถํ ซึ่งคำภีร์พระธรรมสาตรนั้น สามภาสาย ด้วยสยาม
ภาษา ตุมฺเห อันว่าท่านทังหลาย สุณาถ จงฟัง ตํ สตฺถํ ซึ่ง
คำภีร์พระธรรมสาตรนั้น สนฺติกา แต่สำนักนิ เม แห่งเรา
2
 ตตฺรายมนุปุพพิกถา อยํ อนุปุพฺพิกถา อันว่ากล่าวแต่
ต้นให้เปนลำดับไปนี้ ปณฺฑิเตน อันนักปราThai character - mai han akat (with space).svgผู้วินิจฉัยคดี
เวทิตพฺพา พึงรู้ ตตฺร ธมฺมสตฺเถ ในคำภัร์พระธรรมสาตรนั้น
อิติ ด้วยปรการอันกล่าวไปนี้
 กิร ดั่งจได้ฟังมาในปถมกัลปแรกตั้งแผ่นดินนั้น มีกำแพง
จักรวาฬแลเฃาพระสุเมรุราช แลสัตะปะริภัณทะบรรพตทัง
๗ ทวีปใหญ่ ๔ ทวีปน้อย ๒๐๐๐ มหาสมุท ๔ แลไม้ใหญ่
ประจำที่ทัง ๗ คือศิริศะพฤกษอันประจำในบุพวิเท่หะ แลไม้
กระทุ่มประจำในอะมระโคญานะ แลไม้กรรมพฤกษประจำ
ทวีปอุดรกาโร แลไม้หว้าประจำชมภูทวีป แลไม้แคฝอย
ประจำในอสูระพิภพ แลไม้งิ้วประจำทวีปสุบรรณราชพิภพ
แลไม้ปาริกะชาติอยู่ในดาวดิงษาสวรรค แลในปถมกัลป
เกีดกอบัวมีดอกห้า บอกสัญานิมิตรอันจะอุบัติแห่งสมเดจ์
พระพุทธิเจ้าทังห้าพระองค อันจได้ตรัสในพัทกัลปนิ้ แล
พรหมทังปวงหอมอายดินลงมากินพะสุธารศ ครั้นนานมาทิพย
ระสาหารก็อันตระธานถอยรศ รูปทิพยที่ปรากฎิก็เสี่อมลง ๆ
มิได้คงโดยเพศวิไสยพรหม ครั้นนานมาก็บริโภคชาติษาลีเปน
อาหาร สรรพะอันตระธานเสี่อมสิ้นศักดาเดชเพศพรหมก็
หาย กลายเปนเพศบุรุษเพศษัตรีบังเกีดมีฉรรทราคส้องเสพย
อัศธรรม เกีดบุตรนัดดาสืบสืบกันมา แล้วจึ่งตั้งเปนคาม
เขตเคหา ในที่สานุทิศประเทศต่างต่าง
3
 ครั้งนั้นสมเดจ์พระบรมโพธิสัตวเจ้า ได้มาบังเกีดเปน
พระมหาบุรุษในต้นพัทกัลป ครั้นอยู่มาก็เกีดวิวาทแก่กัน
หาผู้ใดจบังคับบัญชามิได้ ฝูงชนทังหลายมาสะโมสรประชุม
พร้อมกัน จึ่งตั้งสมเดจ์พระมหาบุรุษราชเจ้าขึ้นเปนอธิบดี
มีพระนามกรชื่อว่าพระเจ้ามหาสมมุติราช กอบไปด้วยสัตะ
พิธรัตน ๗ ปรการได้ผ่านทวีปทัง ๔
 แลอยู่มาเกีดพระราชกุมาร ๔ พระอง แลเชษฐโอรส
นั้นได้เสวยราชสมบัติในชมภูทวีป แลพระราชกุมารองคหนึ่ง
เสวยราชสมบัติในอุดรกาโร แลพระราชกุมารองคหนึ่งได้
เสวยราชสมบัติในอมรโคญาณ แลพระราชกุมารองคหนึ่ง
หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/22หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/23หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/24หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/25หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/26หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/27หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/28หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/29หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/30หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/31หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/32หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/33หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/34หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/35หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/36หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/37หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/38หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/39หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/40หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/41หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/42หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/43หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/44หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/45หน้า:ประมวลกฎหมาย รัชกาลที่ ๑ (๑) - ๒๔๘๑.pdf/46

  1. พิมพ์ตามฉะบับหลวง L1 ยังเหลืออีกสองฉะบับครบถ้วน คือ L1x (ก) และ L1y (ข)