ข้ามไปเนื้อหา

พระราชพงสาวดารกรุงสรีอยุธยา ฉบับความสมเด็ดกรมพระปรมานุชิตชิโนรส/เล่ม 1/ตอน 7

จาก วิกิซอร์ซ
แผ่นดินพระบรมไตรโลกยนาถเจ้า

สักราช 796 ปีขานฉสก, สมเด็ดพระบรมราชาธิราชเจ้าสเด็ดสวรรคต, หยู่ในราชสมบัติ 16 ปี. สมเด็ดพระราเมสวรผู้เปนราชกุมาร, ขึ้นครองราชสมบัติ, ซงพระนามชื่อพระบรมไตรโลกยนาถ, ยกวังทำเปนวัดพระสรีสรรเพชญ์, สเด็ดลงไปตั้งพระราชนิเวสประทับหยู่รินน้ำ, จึ่งสั่งไห้ส้างพระที่นั่งเบญจรัตนมหาปราสาทองค์หนึ่ง, ส้างพระที่นั่งสรรเพชญ์ปราสาทองค์หนึ่ง, แล้วพระราชทานชื่อขุนนางตำแหน่งนา, ไห้เอาทหานเปนสมุหพระกลาโหม เอาพลเรือนเปนสมุห นายก. เอาขุนเมืองเป็นพระนครบาลเมือง. เอาขุนวังเปนพระธรรมาธิกรณ์. เอาขุนนาเปนพระเกสตรา. เอาขุนคลังเปนโกสาธิบดี. ถือสักดินาหมื่นหนึ่ง. แลที่ถวายพระเพลิงสมเด็ดพระเจ้ารามาธิบดี, ที่พระองค์ส้างกรุงนั้น. ไห้สถาปนาพระมหาธาตุ, และพระวิหารเปนพระอาราม, แล้วไห้นามชื่อวัดพระราม.

สักราช 802 ปีวอกโทสก, ครั้งนั้นคนออกทรพิสตายมากนัก.

สักราช 803 ปีระกาตรีสก, แต่งทัพไปเอาเมืองมลากา.

สักราช 804 ปีจอจัตวาสก, แต่งทัพไปเอาเมืองสีสพเถิน, ครั้งนั้นสเด็ดหนุนทัพขึ้นไป, ตั้งทัพหลวงตำบนบ้านโคน.

สักราช 805 ปีกุนเบญจสก, เข้าเปลือกแพงเปนทนานละ 800 เบี้ย, เบี้ยเฟื้องละแปดร้อยเบี้ย, เกวียนหนึ่งเปนเงินสามสิบชั่งกับสิบบาท.

สักราช 806 ปีชวดฉสก, ไห้บำรุงพระพุทธสาสนาบริบูรน์และหล่อรูปพระโพธิสัตว 550 พระชาติ.

สักราช 808 ปีขานอัถสก, เล่นการมหรสพฉลองพระและพระราชทานสมนชีพราหมน์, แลวนิพกทั้งปวง. ครั้งนั้นพระยาชะเลียงคิดกบด, พาครัวทั้งปวงไปแต่มหาราช.

สักราช 809 ปีเถาะนพสก, พระยาชะเลียงนำมหาราชมาเอาเมืองพระพิสนุโลก, เข้าปล้นเมืองเปนสามารถมิได้. จิงยกทัพไปเอาเมืองกำแพงเพชร, เข้าปล้นเมืองถึงเจ็ดวันมิได้. สมเด็ดบรมไตรโลกยนาถเจ้า, แลสมเด็ดพระอินทราชา, สเด็ดขึ้นไปช่วยเมืองกำแพงเพชรทัน. แลสมเด็ดพระอินทราชา, ตีทัพพระยาเกียรติแตก. ทัพท่านมาปะทะทัพหมื่นนครได้ชนช้างด้วยหมื่นนคร. แลข้าสึกลาวทั้งสี่ช้าง, เข้ารุมเอาช้างพระที่นั้งเดียว. ครั้งนั้นพระอินทราชาต้องปืนนะพระพักตร, ทัพมหาราชนั้นเลิกกลับคืนไป.

สักราช 810 ปีมะโรงสัมริทธิสก, สมเด็ดพระบรมไตรโลกยนาถเจ้า, ส้างพระวิหารวัดจุลามนี.

สักราช 811 ปีมะเสงเอกสก, สมเด็ดพระบรมไตรโลกยนาถเจ้า, ซงผนวดวัดจุลามนีได้แปดเดือน, แล้วลาผนวด.

สักราช 813 ปีมะแมตรีสก, ครั้งนั้นท้าวมหาบุญชิงเมืองเชียงไหม่กันแก่ท้าวลูก.

สักราช 815 ปีระกาเบญจสก, สมเด็ดพระเจ้าหยู่หัวได้ช้างเผือก.

สักราช 816 ปีจอฉสก, สมภพพระราชโอรสท่าน.

สักราช 818 ปีชวดอัถสก, สเด็ดไปเมืองเชลียง.

สักราช 821 ปีเถาะเอกสก, แรกตั้งเมืองนครไทย.

สักราช 822 ปีมะโรงโทสก, พระสีหราชเดโชถึงแก่กัม

สักราช 824 ปีมะเมียจัตวาสก, พระยาล้านช้างถึงแก่กัม. พระราชทานไห้อภิเสกพระยาชาวขวา, เปนพระยาล้านช้าง.

สักราช 826 ปีวอกฉสก, ซงพระกรุนาไห้เล่นมโหรสพ, ฉลองพระสรีรัตนมหาธาตุ 15 วัน.

สักราช 828 ปีจออัถสก, พระบรมราชาผู้เปนพระราชโอรสซงผนวด.

สักราช 829 ปีกุนนพสก, สมเด็ดพระราชโอรสเจ้าลาผนวด. พระราชทานอภิเสกพระบรมราชาราชบุตรไว้ไนที่พระมหาอุปราช.

สักราช 830 ปีชวดสัมริทธิสก, สมเด็ดพระบรมราชาธิราชเจ้าไปวังช้างตำบนสัมริทธิบริบูรน์.

สักราช 831 ปีฉลูเอกสก, มหาราชท้าวลูกถึงแก่พิราลัย.

สักราช 832 ปีขานโทสก, สมเด็ดพระบรมราชาธิราชเจ้า, สเด็ดยกทัพไปตีเมืองถวาย. เลเมื่อเมืองทวายจะเสียนั้น, เกิดอุบาทวเปนหลายประการ. โคตกลูกตัวหนึ่งเปนแปดเท้า, ไก่ฟักฟองตกลูกตัวหนึ่งเปนสี่เท้า, ไก่ฟักฟองคู่ขอนตกลูกเปนหกตัว. อนึ่งข้าวสารงอกเปนไบขึ้นไนปีนั้น. สมเด็ดพระบรมไตรโลกยนาถสเด็ดสวรรคตหยู่ไนราชสมบัติ 38 ปี

สักราช 834 ปีมะโรงจัตวาสก, แรกไห้ก่อกำแพงเมืองพิไชย.