มหาสางฆิกะ ปราติโมกษ์

จาก วิกิซอร์ซ
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

มหาสําฆิกานํา ปฺราติโมกฺษสูตฺรมฺ

นโม ไว ภควเต วีตราคาย


นเรนฺทฺรเทเวนฺทฺรสุวนฺทิเตน ตฺริโลกวิทฺยุษุ วิศาลกีรฺตินา

พุทฺเธน โลกานุจเรณ ตายินามุเทศิตํ ปฺราติโมกฺษํ วิทุนา


ตํ ปฺราติโมกฺษํ ภวทุะขโมกฺษํ ศฺรุตฺตฺวานุธีราะ สุคตสฺย ภาษิตํา

ษฑินฺทฺริยํ สมฺวรสมฺวฤตตฺวาตฺกโรนฺติ ชาตีมรณสฺย อนฺตํ


จิรสฺย ลพฺธฺวา รตนานิ ตฺรีณิ พุทฺโธ โยทํ มายิกาญฺจ ศุทฺธํา

เทาะศีลวทฺยํ ปริวรฺชฺชยิตฺวา วิศุทฺธศีลา ภวถาปฺรมตฺตาะ


ศีเลน ยุกฺโต ศฺรมโณ ติเรติ ศีเลน ยุกฺโต พฺราหฺมโณ ติเรติ

ศีเลน ยุกฺโต นรเทวปูชฺโย ศีเลน ยุกฺตสฺย หิ ปฺราติโมกฺษํ


อเนก พุทฺธานุมตํ วิศุทฺธํ ศีลํ ปฺรติษฺฐา ธรณีวสานฺตํ

ตทาหริษฺยามฺยหํ สํฆมธฺเย หิตาย โลกสฺย สเทวกสฺย


อุโปทฺฆาตะ


กิญฺชีวิเตน เตษํา เยษามิหากุศลมูลชาลานิ

ปฺรจฺฉาทยนฺเต หฤทยํ คคนมิว สมุนฺนตา เมฆาะ


อติชีวิตํ จ เตษํา เยษามิหากุศลมูลชาลานิ

วิลยํ วฺรชนฺติ กฺษิปฺรํ ทิว­สก­รหตานฺธการมิว


กิํ โปษเธน เตษํา เย เต สาวทฺยศีลจริตฺราะ

ชรามรณปํชรคตา อมรวิตรฺกฺเก หิ ขาทฺยนฺติ


การฺยํ จ โปษเธน เตษํา เย เต อนวทฺยศีลจาริตฺราะ

ชรามรณานฺตกรา มาริว ลยมรฺทฺทนาธีราะ


กิํ โปษเธน เตษามลรฺชฺชินํา ภินฺนวฤตฺตศีลานํา

มิถฺยาชีวรตานาม­มร­ณมิว วทนฺตานํา


การฺยํ จ โปษเธน เตษํา ลรฺชฺชินามฺ ภินฺนวฤตฺตศีลานํา

สมฺยชฺ­ชีวรตานามธฺยาศยศุทฺธศีลานํา


กิํ โปษเธน เตษํา เย เต ทุะศี ลยาย กรฺมฺมานฺตาะ

กุณปมิว สมุทฺรโต สมุตฺกฺษิปฺตาะ ศาสฺตุะ ปฺรวจนาตฺ


การฺยญฺจ โปษเธน เตษํา เย เต เตธาตุเก อตฺร ปฺรชฺญิปฺตาะ

อากาเศ วิยํ ปาณิศุทฺธานํา วิมุกฺตจิตฺตานํา


กิํ โปษเธน เตษํา ษฑินฺทฺริยํ เย หิ อรกฺษิตํ นิตฺยํ

ปติตานํา มาราวิษเยสุ โคจรํ วรฺชฺชยนฺตานํา



การฺยํ จ โปษเธน เตษํา ษฑินฺทฺริยํ เย หิ สุรกฺษิตํ นิตฺยํ

มุกฺตานํา ศาสฺตุรฺวจเน ชินวจเน ศาสนรตานํา


กิํ โปษเธน เตษํา มาตฺมศีเล หิ เย สฺวยํ วทนฺติ

สพฺรหฺมจาริณศฺจ ศสฺตาเทวมนุษฺยาศฺจ ทุะศีลาะ


การฺยญฺจ โปษเธน เตษํา ศีเล หิ นาสฺติ คารฺหฺยํ

สรฺวฺวตฺร โยยํวทฺยา วิชฺญานามฺไว สเทวเก โลเก


กิํ โปษเธน เตษํา วิราคิตํ ศาสฺตุ ศาสนํ

เย หิ อาเสวิตา จ เย หิ วิปตฺตีโย ปญฺจ จาปตฺตีะ


การฺยํ จ โปษเธน เตษํา ยุกฺตานํา ศาสเน ทศพลสฺย

สํพุทฺธสฺย สรฺวฺวทรฺศินฺโย ไมตฺรีปทา เย หิ ปริจีรฺณฺณาะ


เยษํา จ วสติ หฤทเย ศาสฺตา ธรฺมฺโม คโณตฺตโม

ศิกฺษา อุทฺเทโศ สมฺวาโส สํโตโษ ศาสฺตุโน วจนมฺ


เตษามฺ โปษโธ อทฺย ปริตฺยกฺตานิ เย หิ เอตานิ

ปริ­จรฺย­ธรฺม­ราชนฺ­เตษามสฺติ อสํสฺกฤตํ ชฺญานํ


ศุทฺธสฺย ไว สทา หสฺตะ สทา ศุทฺธสฺย โปษโธ

ศุทฺธสฺย ศุจิกรฺมฺมสฺย สทาสํฆสฺย เต เอตํ


ยาวตฺสูตฺรปฺราติโมเกฺษ โส คณมธฺย น เภษฺยติ

ตาวตฺสฺถาสฺยติ สทฺธรฺโม สามคฺรี จ คโณตฺตเม


ยาวทฺทุทฺเทศยิตาระ ปฺรติปตฺตารศฺจ ธรฺมรตนสฺย

ตาวตฺสฺถาสฺยติ สทฺธรฺมฺโม หิตาย สรฺวฺวโลกสฺย


ตสฺมาตฺสมคฺราะ สหิตาะ สเคารวา ภวิถา

อนฺยมนฺยํ ปริจรถ ธรฺม­ราช­มธิคจฺฉถ

นิรฺวฺวาณตา อจฺยุตสฺย ทมโศกมิติ


วสฺตุ-อติกฺรานฺตาะ สุวิหิตาะ ศุทฺธนิปุณา อนฺตสมาปนฺโน อุปนิษณฺณาะ จาริตฺราะ ศลากาคณิตา ภิกฺษุณีมาปฺราปฺตา เอตฺตรฺกชนาะ ฯ อนาคตานามายุษฺมนฺโต ภิกฺษุณาจฺฉนฺท ปาริศุทฺธิมาโรเจเถ ฯ อาโรจิตญฺจ ปฺรติเวเทถ-โก ภิกฺษุ ภิกฺษุณีนํา ฉนฺทหารโก นาสฺติ จาตฺร กศฺจิทนุปสํปนฺนา นาสฺติ อุษฺณิยุกฺโต นาสฺติ มาตฤฆาตี นาสฺติ ปิตฤฆาตี นาสฺติ อรฺหนฺตฆาตโก ฯ นาสฺติ สํฆเภทโก ฯ นาสฺติ ตถาคตสฺย ทุษฺตจิตฺตรุธิโร ขาทเก ฯ นาสฺติ ภิกฺษุณี ทูษโก ฯ นาสฺติ สฺไตนฺยสมฺวาสิโก ฯ นาสฺติ นานาสมฺวาสิโก นาสฺติ อสมฺวาสิโก ฯ นาสฺติ กายกฺรานฺตโก นาสฺติ สฺวยํ สมุทฺทิโก ฯ ตเทวํ สมนฺวาหรนฺต ภควโต ศฺราวกาณํา นิตฺยวิศุทฺธานํา ปริศุทฺธศิลานํา ฯ ศฤโณตุ เม ภนฺเต สํโฆ อทฺย สํฆสฺย จาตุรฺทฺทศิโก วา สนฺธิโปษโธ วา วิศุทฺธินกฺษตฺรํ ฯ เอตฺตกํ ราตฺตสฺย นิคฺคตํ ฯ เอตฺตมวศิษฺฏํ ฯ กิํ สํฆสฺย ปูรฺวฺวกฤตฺยํ ฯ อลฺปกฤตฺโย ภควตะ ศฺราวโก สํโฆ โส ภวติ ฯ ศฤโณตุ เม ภนฺเต สํโฆ อทฺย สํฆสฺย ปาญฺจทศิโก โปษโธ วิศุทฺธินกฺษตฺรํ ยทิ สํฆสฺย ปฺราปฺตากาลํ สํโฆ อิมสฺมินฺ ปฤถิวีปฺรเทเศ ยวตกํ ภิกฺษุสํเฆนาภิคฤหีตํ สมนฺตนวฺยามมาตฺรํ อตฺรานฺตเร ปาญฺจทศิกํ โปษธํ กุรฺยาตฺปฺราติโมกฺษํ จ สูตฺรมุทฺทิเศยฺยา, โอวทิกาตฺรยาชฺญปฺเตะ ๚

กริษฺยเต ภนฺเต สํโฆ อิมสฺมินฺ ปฤถิวีปฺรเทเศ ยาวตกํ ภิกฺษุสํเฆนาภิคฤหีตํ สมนฺตน วฺยามมาตฺรมตฺรานฺตเร ปาญฺจทศิกํ โปษธํ ปฺราติโมกฺษํ จ สูตฺรมุทฺทิศิษฺยติ ฯ กฺษมเต ตํ สํฆสฺย ยสฺมาตฺตูษฺณีเมวเมตนฺ­ธาร­ยามิ ฯ อภิมุขํ กฺษามติ ชรามรณํ กฺษียติ ชีวเต ปฺริยํ หายติ สทฺธรฺมฺมา อสฺตเมติ ฯ ธรฺโมลฺโก นิรฺวฺวาปนฺติ เทศยิตาระ ฯ ปรีตฺตา ภวนฺติ ปฺรติปตฺตาระ ฯ คจฺฉนฺติ กฺษณลวมุหุรฺตฺตราตฺรินฺทิวสมาสารฺทฺธมาสฤตุสมฺวตฺสราะ ฯ คิริ­นทีชลจปลจญฺจโลปมา อายุะ ฯ สํสฺการามุทฺธรฺตฺตมปิ นาวติษฺฐนฺเต ฯ อปฺรมาเทนายุษฺมนฺเต หิ สมฺปาทยิตวฺยมฺ ฯ ตตฺกสฺย เหโตะ ฯ อปฺรมาทาธิคตานํา หิ ตถาคตานามรฺหตํา สมฺยกฺสมฺพุทฺธานํา ไวธิะ ฯ อปฺรมาทาธิคโต จานุตฺตโร อุปธิ สํกฺษปีติ วทาม ฯ เตนาปฺรมาเทนายุษฺมนฺเต หิ สํปาทยิตวฺยํ ฯ ทศานฺวสนฺ สมฺปศฺยมานาสฺ­ตถาค­ตา’รฺหนฺตะ สมฺยกฺ สํพุทฺธาะ ๚ ศฺราวกาณามธิศีลํ ศิกฺษํ ปทํ ปฺรชฺญาปยนฺติ ฯ ปฺรติโมกฺษ จ สูตฺรมุทฺทิศนฺติ ฯ กตมานฺทศ ฯ สํยฺยถีทํ ฯ


๑ สํฆสํคฺรหาย

๒ สํฆสุษฺฐุตาย ฯ

๓ ทุรฺมตฺกุณฺนํา ปุทฺคลานานฺนิคฺรหาย

๔ เปศลานาญฺจ ภิกฺษุณา ผาสุ วิหาราย ฯ

๕ อปฺรสนฺนานํา ปฺรมาทาย ฯ

๖ ปฺรสนฺนานาญฺจ ตฺรโยภาวาย

๗ ทฤษฺฏธารฺมิกาณามาศฺรวาณํา นิรฺฆาตาย

๘ สมฺปรายิกาณามาศฺรวาณามาปตฺยามนนุศฺรวณตาย ฯ

๙ ยเถมํ สฺยาตฺ ปฺรวจนํ จิรกฺษิติกํ วา

๑๐ ภุชนฺยํวิวฤตํ สุปฺรกาศิตํ ยาวนฺเทวมนุษฺเยษฺวิติ ฯ

อิมานฺทศานฺจวสานฺ­สํ­ปศฺยมานาสฺ­ตถาคตา อรฺหนฺตะ สมฺยกฺ สมฺพุทฺธาะ ฯ ศฺราวกาณามธิศีลํ ศิกฺษปทํ ปฺรชฺญาปยนฺติ ฯ ปฺรติโมกฺษญฺจ สุตฺรมุทฺทิศนฺติ ฯ



นิทานํ

ปฺราติโมกฺษมายุษฺมานฺโต สูตฺรมุทฺทิศิษฺยามิ ฯ ตํา ศฤณุต สาธุ จ สุษฺฐุ จ มนสิ กุรุต ภาษิษฺยามิ ฯ ปศฺย โว สิยาปตฺติะ โส’วิษฺกโรตฺตุ ฯ อสนฺตีเย อาปตฺตีเย ตูษฺณี ภวิตวฺยํ ฯ ตูษฺณีมฺภาเวน ฯ โข ปุนรายุษฺมนฺโต ปริศุทฺธ อิติ เวทยิษฺยามิ ยถา โข ปุนรายุษฺมนฺโต ปฺรตฺเยกํ ปฺรตฺเยกํ ปฤจฺฉิตสฺย ภิกฺษุสฺย วฺยากรณํ ภวติ ฯ เอวเมว เมวํ รูปาเย ภิกฺษุปรฺยาเย ยาวนฺตฤตียกํ สมนุศฺราวยิษฺยติ ฯ โย ปุนภิกฺษุ เอวํ รูปาเย ภิกฺษุปรฺยาเย ยาวนฺตฤตียกํ สมนุศฺราวิยมาโณ สฺมรมาโณ สนฺตี มาปตฺตีนฺนาวิษฺกโรติ ฯ สํปฺรชฺญานํ มฤษาวาโท เม ภวติ ฯ สํปฺรชานมฤษาวาโท โข ปุนรายุษฺมนฺโต อนฺตรายิโก ธมฺโม อุกฺโต ภควตา ฯ ตสฺมาตฺสฺมรมาเณน ภิกฺษุณ อาปนฺเน วิศุทฺธิ เปฺรเกฺษณ สนฺตี อาปตฺตี อาวิษฺกรฺตฺตวฺยา ฯ อาวิษฺกฤตฺวา จ เม ผาสุ ภวติ โน อนาวิษฺกฤตฺวา ฯ นิทานํ ๚


๔ ปาราชิก[แก้ไข]

อิเม โข ปุนรายุษฺมนฺโต จตฺวาระ ปาราชิกา ธรฺมา อนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉนฺติ ฯ


ปาราชิก ๑: ไมถุนํ

โย ปุนภิกฺษุ ภิกฺษุณา ศิกฺษา สามีจีสมาปนฺโน ศิกฺษามาปฺรตฺยาขฺยาย เทารฺวฺวลฺยมนาวิษฺกฤตฺวา ไมถุนํ คฺรามฺยธรฺมฺมํ ปฺรติเษเวย อนฺตมศโต ติรฺยคฺโยนิคตายมปิ สารฺทฺธมยํ ภิกฺษุะ ปาราชิโก ภวตฺยสํวาสฺโย น ลภเต ภิกฺษุ หิ สารฺทฺธ สํวาสํ ฯ

อิทํ ภควตา เวศาลียํ ศิกฺษาปทํ ปฺรชฺญปฺตํ ปญฺจวรฺษาภิสํพุทฺเธน เหมนฺเต ปเกฺษ ปญฺจเม ทิวเส ทฺวาทศเม ปูเร ภุกฺต­มุตฺต­รามุขนิษณฺเณน ทฺวฺยรฺทฺธเปารุษายํา­จฺฉายายํา อายุษฺมนฺตํ ยศิกกลนฺทกปุตฺร­มารภฺย อิมสฺย จ ศิกฺษาปทสฺย ปฺรชฺญปฺติรฺธรฺโม ยถา ปฺรณิหิตสฺย จ ยา อนุวรฺตนตา อยมุจฺยเต อนุธรฺโม ฯ

ปาราชิก ๒: อทินฺนาทานํ

โย ปุนภิกฺษู คฺรามาทฺวา อรณฺยาทฺวา อทินฺนมนฺยาตกํ สฺไตนฺยสํสฺการมาทิเยย ยถารูเปณาทินฺนาทาเนน ชาโน คฤหีตฺวา หนฺเยมฺวา วเธมฺวา ปฺรวฺราเชมฺวา หมฺโภ ปุรุษ โจโรสิ พาโลสิ มูโฒสิ สฺไตนฺโยสีติ วา วเทมฺ ตถารูปํ ภิกฺษูรทินฺนมาเทยมาโน อยเม ภิกฺษูะ ปาราชิโก ภวตฺยสมฺวาสฺโย น ลภเต ภิกฺษู หิ สารฺทฺธสํวาสํ ฯ

อิทํ ภควตา ราชคฤเห ศิกฺษาปทํ ปฺรชฺญปฺตํ ษฑฺวรฺษาภิสมฺพุทฺเธน เหมนฺเต ปเกฺษ ทฺวิตีวเส นวเม ปศฺจาทฺภุกฺตํ ปุรสฺตานฺมุขนิษณฺเณน ฯ อรฺทฺธตียเปารุษายํา จฺฉายายามายุษฺมนฺตํ ธนิกํ กุํภการชาติยมารภฺย ราชานญฺจ เศฺรณียํ พิมฺพสารํ ปําสุกุลิกํ จ ภิกฺษุ ฯ อิมสฺย จ ศิกฺษาปทสฺย ปฺรชฺญปฺติรฺธรฺโม ยถา ปฺรณิหิตสฺย จ ยา อนุวรฺตฺตนตา อยมุจฺยเต อนุธรฺโม ฯ

ปาราชิก ๓: วโธ มนุษฺยวิคฺรหํ

โย ปุนภิกฺษุะ สฺวหสฺตํ มนุษฺยวิคฺรหํ ชีวิตาทฺ วฺยาปโรเปย ศสฺตฺรหารกํ วาสฺย ปรฺเยเยย มรณาย ไจนํ สมาทาเปย มรณาวณฺณํ วาสฺย สํวณฺเณย หมฺโภ ปุรุษ กินฺเต อิมินา ปาปเกน ทุรฺชฺชีวิเตน วิศฺชีวิเตน มฤตนฺเต ชีวิตาจฺเฉฺรโย อิติ จิตฺตมลํ จิตฺต­สํ­กลฺปมนฺ­เอก­ปรฺยาเยณ มรณาย ไจนํ สมาทาเปย มรณวณฺณวาสฺย สํวณฺเณย โส จ ปุรุโษ เตโนปกฺรเมณ กาลํ กุรฺยานฺนานฺเยน อยํ ปิ ภิกฺษูะ ปาราชิโก ภวตฺยสํวาสฺโย น ลภเต ภิกฺษุหิ สารฺธสํวาสํ ฯ

อิทํ ภควตา เวศาลียํ ศิกฺษาปทํ ปฺรชฺญปฺตํ ษฑฺวรฺโษ’ภิสํมฺพุทฺเธน เหมนฺเต ปเกฺษ ตฤตีเย ทิวเส ทศเม ปศฺจาทฺ ภุกฺตํ ปุรสฺตาภิมุขานิษณฺเณน อรฺทฺธตฤตีเยน เปารุษายําจฺฉายายํา สมฺพหุลาน คิลาโนปสฺถาปกานฺ ภิกฺษูนารภฺย มฤคทณฺฑิกํ จ ปริวฺรชกมิมสฺย จ ศิกฺษาปทสฺย ปฺรชฺญปฺติรฺทฺธรฺโม ยถา ปฺรณิหิตสฺย จ ยา อนุวรฺตฺตนตา อยมุจฺยเต อนุธรฺโม ฯ

ปาราชิก ๔: สฺยาตฺกฤเตน โจตฺตริมนุษฺยธรฺม ปฺรติชานติ

โย ปุน­ภิกฺษุ­รนภิชานนุ­ปริ­ชานนฺนาตฺโมปนายิก­มุตฺตริ มนุษฺยธรฺมํ อิตฺ ฯ อยํ ปิ ภิกฺษูะ ธรฺมฺมมลมารฺยชฺ­ญาน­ทศนํ วิเศษาธิเศษาธิคม ปฺรติชาเนย อิติ ชานามิ อิติ ปศฺยามีติ ฯ โส ตทปเรณ สมเยน สมนุคฺราหิยมาโณ, วา อสมนุคฺราหิยมาโณ วา อาปนฺโน วิศุทฺธิโปฺรโกฺษ เอวมวจิ ฯ อชานนฺเนวาหมายุษฺมนฺโต อวจิ ชานามิ ฯ อยํ ปิ ปศฺยามีติ อิติ ตุจฺฉํ มฤษาวิลาปมนฺยตฺราภิมานาตฺ ฯ อยํ ปิ ภิกฺษูะ ปาราชิโก ภวตฺยสํวาสฺโย น ลภเต ภิกฺษูหิ สารฺทฺธํ สํวา­สํ ฯ

อิทํ ภควตา ศฺราวสฺตียํ ศิกฺษาปทํ ปฺรชฺญปฺตํ ษฑฺวรฺษาภิสํพุทฺเธน เหมนฺเต ปเกฺษ จตุถฺเถ ทิวเส ตฺรโยทศเม ปูเร ภุกฺตํ อุตฺตรามุ ขนิษณฺเณน อรฺทฺธนฺถ เปารุษายําจฺฉายายํา สมฺพหุลานฺ คฺรามวาสิกา ภิกฺษุนารภฺย อาภิมานิกํ จ ภิกฺษุ อิมสฺย จ ศิกฺษาปทสฺย ปฺรชฺญปฺติรฺทฺธรฺโม ยถาปฺรณิหิตสฺย จ ยา อนุวรฺตฺตนตา อยมุจฺยเต อนุธรฺโม ฯ

อุทฺยานํ ๚ [๑] ไมถุนํ [๒] อทินฺนาทานํ [๓] วโธ มนุษฺยวิคฺรหํ [๔] สฺยาตฺกฤเตน โจตฺตริมนุษฺยธรฺม ปฺรติชานตีติ ๚

อุทฺทิษฺตาะ ๚ โข ปุนรายุษฺมโน จตฺวาระ ปาราชิกา ธรฺมาะ ฯ เยษํา ภิกฺษุ­ริโตนฺ­ยต­รามา­ปตฺติ­มาปทฺเยตฺวา ปาราชิโก ภวตฺยสมฺวาสฺโย น ลภเต หิ ภิกฺษุหิ สารฺทฺธสํวาสํ ฯ ยถาปูรฺวฺเว ตถา ปศฺจาทฺยถาปศฺจาตฺตถา ปูรฺวฺเว ปาราชิโก ภวตฺยสมฺวาสฺโย น ลภเต ภิกฺษุ หิ สารฺธํ สํวาสํ ฯ ตตฺรายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ทฺวิตียํ ปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาสฺตฤตียํ ปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ปริศุทฺธาตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีเมว เมตํ ธารยามิ ฯ


๑๓ สํฆาติเศษา ธรฺมา[แก้ไข]

อิเม ปุนรายุษฺมนฺโต ตฺรโยทศ สํฆาติเศษา ธรฺมา อนฺวทฺธรฺมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเธศมาคจฺฉนฺติ ฯ


สํฆาติเศษ ๑: สํ­เจตนิกา

สํเจตนิกา เย ศุกฺรสฺย วิศฤษฺตีเย อนฺยตฺร สฺวปฺนานฺตเรํ สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๒: หสฺตคฺรโห

โย ปุนภิกฺษุ โอตีณฺณา วิปริณเตน จิตฺเตน มาตฤคฺราเมณ สารฺทฺธํ กายสํสํคฺคํ สมาปทฺเยย สํยถีทํ หสฺตคฺรหณํ วา เวณีคฺรหณมฺวา อนฺยตรานฺยตรสฺย วา ปุนรงฺคชาตสฺย ปฺราโมทฺย ศปราโสปิณํ ศาทิเยย สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๓: โอภาโษ

โย ปุนภิกฺษุ โอตีณฺณา วิปรีเตน จิตฺเตน มาตฤคฺรามํ ทุสฺถูลาย วาจาย โอภาเษย ปาปิกาย ไมถุนาย สํวีตาย สํยถีทํ ยุวํา ยุวํา ยุวตีติ สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๔: ปริ­จรฺยาวฺวณนํ

โย ปุนภิกฺษุ โอตีณฺโณ วิปริณเตน จิตฺเตน มาตฤคฺรามสฺย อนฺติเก อาตฺมิกาเย ปริจรฺยาเย วณฺณํ ภาเษย เอตทคฺรํ ภคินิ ปริจรฺยาณํา ยา มาทฤศํ ศฺรมณํ ศีลวนฺตํ กลฺยาณธรฺมํ พฺรหฺมจาริํ เอเตน ธรฺเมณ อุปสฺถิเหย ปริจเรย ยทุต ไมถุโนปสํหิเตเนติ สํฆาติเศโษ ๚

สํฆาติเศษ ๕:­สํ­จริตฺรํ

โย ปุนภิกฺษุะ สํจริตฺรํ สมาปทฺเยย สฺตฺริยาเย วา ปุรุษสฺโยปสํหเรย ปุรุษฺยสฺย วา สตํ สฺตฺริยาเย อุปสํหเรย ชายตฺตเนน วา ชารฺตฺตเนน วา อนฺตมสโต ภิกฺษุณิ กายามปิ สํฆาติเศโษ ๚

สํฆาติเศษ ๖: กุฏี

สฺวยํ จายิกาย ภิกฺษุณา กุฏี การาปยมาเณน อสฺวาภิกาตฺโมทฺเทศิกํา กุฏีการาปยิตวฺยา ฯ ตเตฺรทํ ปฺรมาณํ ทีรฺธโส ทฺวาทศวิตสฺตีโย สุคตวิตสฺตินา ฯ ติรฺยก สปฺตานฺตรํ ภิกฺษุ จาโนนาภิเนตวฺยา วสฺตุเทศนาย เต หิ ภิกฺษุ หิ วสฺตุ เทศยิตวฺยํ ฯ อนารมฺภํา สปริกฺรมณํ สารมฺเภ เจ ภิกฺษุ วสฺตุสฺมินฺนปริกฺรมเณ สฺวยํ ยาจิกาย กุฏีํ การาเปยํ ฯ อสฺวาภิกามาตฺโมทฺเทศิกํ ภิกฺษุสฺตานาภิเนย วสฺตุเทสนาย ฯ ปฺรมาณํ วา อติกฺรเมย อเทศิเต วสฺตุสฺมินฺนปริกฺรมเณ สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๗: วิหารํ

มหาลกํ ภิกฺษุณา วิหารํ การาปถมาเณน สสฺวามิกกาตฺโมทฺเทศิกํ ภิกฺษุวาเนนาภิเนตวฺยา วสฺตุเทศนาย เต หิ ภิกฺษู หิ วสฺตุ เทศยิตวฺยํ ฯ อนารมฺภะ สปริกฺรมณํ สารมฺเภ เจ ภิกฺษูํ วสฺตุสฺมินฺนปริกฺรมณํ มหลฺลกํ วิหารํ การาเปย สสฺวามิกมาตฺโมทฺเทศิกํ ภิกฺษุนฺวา นาภิเนย วสฺตุเทศนา ย อเทศิเต วสฺตุสฺมินฺนปริกฺรมเณ สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๘: อมูลกํ

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษุสฺย ทุษฺโต โทษาตฺกุปิโต อนาตฺตมโน ศุทฺธํ ภิกฺษู­มนา­ปติ­กม­มูลเกน ปาราชิเกน ธรฺเมณ อนุธฺวํเสย อปฺเปว นาม อิมํ ภิกฺษูํ พฺรหฺมจรฺยาโต จฺยาเวยนฺติ ฯ โส ตทปเรณ สมเยน สมนุคฺราหิยมาโณ วา อสมนุคฺราหิยมาโณ วา อมูลกเมว ตมธิกรณํ ภวติ ฯ อมูลกสฺย จ อธิกรณสฺย จ อธรฺโม อุปาทินฺโน ภวติ ฯ ภิกฺษุ จ โทเษ ปฺรติษฺฐิหติ ฯ โทษาทวจามีติ สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๙: เลสกํ

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษุสฺย ทุษฺโต โทษาตฺกุปิโต อนาตฺตมโน อนฺยภาคียสฺยาธิกรณสฺย กิญฺจิเทว เลสามาตฺรกํ ธรฺมมุปาทาย อปราชิกํ ภิกฺษูํ ปราชิเกณ ธรฺเมณ อนุธฺวํเสย อปฺเปว นาม อิมํ ภิกฺษุํ พฺรหฺมจรฺยาโต จฺยาเวยนฺติ ฯ โส ตทปเรณ สมเยน สมนุคฺราหิยมาโณ วา อสมนุคฺราหิยมาโณ วา อนฺยภาคียเมว ตมธิกรณํ ภวติ ฯ อนฺยภาคียสฺย จาธิกรณสฺย เกจิเทว เลสามาตฺรโก ธรฺโม อุปาทินฺโน ภวติ ฯ ภิกฺษุ จ โทเษ ปฺรติษฺฐหติ โทษาทวจามีติ สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๑๐: เภทาโยปกฺรามติ

โย ปุนภิกฺษุะ สมคฺรสฺย สํฆสฺย เภทาย ปรากฺรเมย เภทนสมฺวรฺตฺตนียมฺวา’ธิกรณํ ฯ สมาทาย ปฺรคฤหฺย ติษฺเฐย โส ภิกฺษุ ภิกฺษุหิ เอวมสฺย วจนีโย มา อายุษฺมนฺ สมคฺรสฺย สํฆสฺย เภทาย ปรากฺรเมหิ ฯ เภทน สมฺวรฺตฺตนียมฺวา อธิกรณํ สมาทาย ปฺรคฤหฺย ติษฺฐาหิ ฯ สเมตฺต อายุษฺมานฺสารฺทฺธํ สํเฆน สมโคฺรหิ สํโฆ สหิโต สมฺโมทมาโน อวิวทมาโน เอกุทฺเทโศ กฺษีโรทกี ภูโต ศาสฺตุะ ศาสนํ ทีปยมาโน สุขํ จ ผาสุญฺจ วิหรติ ฯ เอวํ จ ส ภิกฺษู ภิกฺษู หิ วุจฺยมาโน ตํ วสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรย อิตฺเยตํ กุศลํ ฯ โส จ ปฺรตินิสฺสเรย โส ภิกฺษู ภิกฺษู หิ ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิตวฺโย สมนุภาษิตวฺโย ตสฺย วสฺตุสฺย ปฺรตินิสฺสคฺคาย ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิยมาโณ วา สมนุภาษิยมาโณ วา ฯ ตํ วสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรย อิตฺเยตํ กุศลํ โน จ ปฺรตินิสฺสเรย ตเมว วสฺตุสมาทาย ปฺรคฤหฺย ติษฺเฐย สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๑๑: ตสฺย จานุวรฺตฺตกาะ

ตสฺย โข ปุนภิกฺษุสฺย ภิกฺษุสหายกา โภนฺติ ฯ เอโก วา ทฺเวา วา ตฺรโย วา สมฺพหุลา วา วควาทกา อนุวตฺตกาะ สมนุษฺยาะ สํฆเภทาย เต ภิกฺษู ตานฺภิกฺษูเนวํ วเทยฺย มา อายุษฺมนฺโต เอตํ ภิกฺษุํ กิญฺจิทฺวทถ ฯ กลฺยาณํ วา ปาปกมฺวา ฯ ธรฺมฺมวาที ไจโษ ภิกฺษู วินยวาที ไจโษ ภิกฺษู อสฺมากํ ไจโษ ภิกฺษูจฺฉนฺทญฺจ รูจิญฺจ สมาทาย ปฺรคฤหฺย วฺยวหรติ ฯ ย ไจตสฺย ภิกฺษูสฺย กฺษมเต จ โรจเต จ อสฺมากมปิ ตํ กฺษมเต จ โรจเต จ ชานนฺ ไจโษ ภิกฺษุ ภาษเต โน อชานนฺ ฯ เต ภิกฺษู ภิกฺษู หิ เอวมสฺย วจนียา มายุษฺมนฺโต เอวํ วทถ น เอโษ ภิกฺษู ธรฺมวาที น เอโษ ภิกฺษู วินยวาที อธรฺมวาที ไจโษ ภิกฺษู อวินยวาที ไจโษ ภิกฺษู อชานนฺ ไจโษ ภิกฺษู ภาษเต โน ชานนฺ ฯ มา อายุษฺมนฺโต สํฆเภทํ โรเจนฺต สํฆสามคฺรีเมวายุษฺมนฺโต โรจนฺต ฯ สเมนฺต อายุษฺมนฺโต สารฺธํ สํเฆน สมโคฺร หิ สํโฆ สหิโต สมฺโมทมาโน อวิวทมาโน เอกุทฺเทโศ กฺษีโรทกี ภูโต ศาสฺตุะ ศาสนํ ทีปยมาโน สุขํ จ ผาสุํ จ วิหรติ ฯ เอวญฺจ เต ภิกฺษุ ภิกฺษุหิ วุจฺยมานาสฺตมฺวสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรอ อิตฺเยตํ กุศลํ โน จ ปฺรตินิสฺสเรอ เต ภิกฺษู ภิกฺษู หิ ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิตวฺยาะ สมนุภาษิตวฺยาะ ฯ ตสฺย วสฺตุสฺย ปฺรตินิสฺสคฺคาย ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิยมาณา วา สมนุภาษิยมาณา วา ตมฺวสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรอ อิตํ กุศลํ โน จ ปฺรตินิสฺสเรํสุ ตเมว จ วสฺตุํ สมาทาย ปฺรคฤหฺย ติษฺเฐย สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๑๒: ทุรฺวฺวจโก

ภิกฺษุะ โข ปุนทูรฺวฺวจกชาตีโย โภติ โส อุทฺเทศปรฺยาปนฺเน หิ ศิกฺษาปเท หิ ภิกฺษุ หิ ศิกฺษายํา สหธรฺเมณ สหวินเยน วุจฺย มาโน อาตฺมานมวจนียํ กโรติ ฯ โส เอวมาห ฯ มา มํา อายุษฺมนฺโต กิญฺจิทฺวทถ กลฺยาณํ วา ปาปกํ วา ฯ อหมปฺยายุษฺมนฺตานํา น กิญฺจิทฺ ปฺรจฺโฉมิ ฯ กลฺยาณํ วา ปาปกํ วา วิรมนฺวายุษฺมนฺโต มม วจนาย ฯ โส ภิกฺษู ภิกฺษู หิ เอวมสฺย วจนีโย มา อายุษฺมนฺนุทฺเทศปรฺยาปนฺเน หิ ศิกฺษาปเท หิ ภิกฺษู หิ ศิกฺษายํา สหธรฺเมณ สห วินเยน วุจฺยมาโน อาตฺมานมวจนียํ กโร หิ วจนียมฺ วายุษฺมานาตฺมานํ กโรตฺตุ ภิกฺษุ ปิ อายุษฺมนฺตมฺวกฺษนฺติ ศิกฺษายํา สหธรฺเมณ สหวิน เยน อายุษฺมานปิ ภิกฺษูนฺวทนฺตุ ศิกฺษยา สหธรฺเมณ สหวินเยน ฯ เอวํ สมฺวทฺธา โข ปุนสฺตสฺย ภควโต ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺ สมฺพุทฺธสฺย ยถา ยทิทมสฺย มนฺยสฺย วจนียา อนฺโย นฺยาปตฺติ วฺยุตฺถาปนียา ฯ เอวํ จ โส ภิกฺษู ภิกฺษู หิ วุจฺยมาโน ตํ วสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรย อิตฺเยตํ กุศลํ โน จ ปฺรตินิสฺสเรย โส ภิกฺษู ภิกฺษู หิ ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิตวฺโย สมนุภาษิตวฺโย ตสฺย วสฺตุสฺย ปฺรตินิสฺสคฺคาย ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิยมาโณ วาภิวสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรย อิตฺเยตํ กุศลํ โน จ ปฺรตินิสฺสเรย ตเมว วสฺตุํ สมาทาย ปฺรคฤหฺย ติษฺเฐย สํฆาติเศโษ ฯ

สํฆาติเศษ ๑๓: กุลทูษกาะ

ภิกฺษุ โข ปุนรนฺยตรํ คฺรามมฺวา นครมฺวา นิคมมฺวา อุปนิศฺราย วิหรนฺติ ฯ กุลทูษกาะ ปาปสมาจาราสฺเตษานฺเต ปาปกาะ สมาจารา ทฤศฺยนฺเต จ ศฺรูยนฺเต จ กุลานฺยปิ ทุษฺตานิ ทฤศฺยนฺเต จ ศฺรูยนฺเต จ กุลทูษกาศฺจ ปุนรฺภวนฺติ ฯ ปาปสมาจาราะ เต ภิกฺษู ภิกฺษู หิ เอวมสฺย ว จนียาะ ฯ อายุษฺมนฺตานํา ขลุ ปาปกาะ สมาจาราะ ทฤศฺยนฺเต จ ศฺรูยนฺเต จ กุลานฺยปิ ทุษฺตานิ ทฤศฺยนฺเต จ ศฺรูยนฺเต จ ฯ กุลทูษกาศฺจ ปุนรายุษฺมนฺตะ ปาปสมาจาราะ ปฺรกฺรมนฺวายุษฺมนฺโต อิมสฺมาทาวาสาทลมฺวา อิห วาเสเนติ ฯ เอวํ จ เต ภิกฺษู ภิกฺษู หิ วุจฺยมานาสฺเต ภิกฺษู ตานฺภิกฺษุเน วเทอ จฺฉนฺทคามี จายุษฺมานฺโต สํโฆ โทษคามี จายุษฺมนฺโต สํโฆ โมหคามี จายุษฺมนฺโต สํโฆ ภยคามี จายุษฺมนฺโต สํโฆ สํโฆ จ ตาหิ ตาทฤศิกาหิ อาปตฺตีหิ ฯ เอกตฺยานฺ ภิกฺษูนฺ ปฺรวฺราเชติ เอกตฺยานฺภิกฺษุนฺน ปฺรวฺราเชติ เต ภิกฺษู ภิกฺษู หิ เอวํมสฺย วจนียาะ ฯ มา อายุษฺมนฺโต เอวํ วท น จ ภิกฺษู น สํโฆ จฺฉนฺทคามี ฯ น สํโฆ โทษคามี น สํโฆ โมหคามี ฯ น สํโฆ ภยคามี ฯ น จ สํโฆ ตาหิ ตาทฤศิกาหิ อาปตฺตีหิ ฯ เอกตฺยานฺภิกฺษูนฺ ปฺรวฺราเชติ เอกตฺยานฺภิกฺษูนฺน ปฺรวฺราเชติ ฯ อายุษฺมนฺตานาเมว ขลมาปกะ สมาจารา ทฤศฺยนฺเต จ ศฺรูยนฺเต จ กุลานฺยปิ ทุษฺตานิ ทฤศฺยนฺเต จ ศฺรูยนฺเต จ กุลทูษกาศฺจ ปุนรายุษฺมนฺตะ คฺรามสมาจาราะ ปฺรกฺรมนฺวายุษฺมนฺโต อิมสฺมาทาวาสาทลมฺวา อิห วาเสเนติ เอวํ จ ภิกฺษู ภิกฺษู หิ วุจฺยมานาภิวสฺตุปฺรตินิสฺสเรอ อิตฺเยตํ กุศลํ โน จ ปฺรตินิสฺสเรอ เต ภิกฺษู ภิกฺษู หิ ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิตวฺยา สมนุภาษิตวฺยาสฺตสฺย วสฺตุสฺย ปฺรตินิสฺสคฺคาย ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิยมาณา วา สมนุภาษิยมาณา วา ตํ วสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรอ อิตฺเยตํ กุศลํ โน จ ปฺรตินิสฺสเรอ อิเม จ วสฺตุํ สมาทาย ปฺรคฤหฺย ติษฺเฐย สํฆาติเศโษ ๚

อุทฺทานํ ๚ [๑] สํเจตนิกา [๒] หสฺตคฺรโห [๓] โอภาโษ [๔] ปริจรฺยาวฺวณนํ [๕] สํจริตฺรํ [๖–๗] กุฏีวิหาโรทฺเว จา ทูเตน สํฆสฺย จ [๑๐] เภทาโยปกฺรามติ [๑๑] ตสฺย จานุวรฺตฺตกาะ [๑๒] ทุรฺวฺวจโก [๑๓] กุลทูษกาศฺจ ๚

อุทฺทิษฺตาะ ๚ โข ปุนรายุษฺมนฺโต ตฺรโยทศสํฆาติเศโษ ธรฺมาสฺตตฺร นว ปฺรถมาปตฺติกาศฺจตฺวาโร ยาวนฺตฤตียกา เยษํา ภิกฺษุ อนฺยตรามาปตฺติมาปติตฺวา ยาวนฺตกํ ชานนฺ ปฺรติจฺฉาเทติ ตาวนฺตกํ เตน ภิกฺษุณา อกามปริวาสํ ปริวสิตวฺยํ ฯ ปริวุตฺถ ปริวาเสน ภิกฺษุณา อุตฺตริํ ษฑาหํ ภิกฺษุสํเฆ มานตฺวํ จริตวฺยํ ฯ จิณฺณมานตฺเว ภิกฺษูะ กฤตานุธรฺโม อาหูยน ปฺรติเวทฺเยย อสฺยา วิํศติคโณ ภิกฺษู สํโฆ ตตฺร โส ภิกฺษุ อาเมฺรยิตวฺโย ฯ เอก ภิกฺษุณาปิ โวทูโน วิํศติคโณ ภิกฺษุสํโฆ ตํ ภิกฺษุมาเมฺรย โส จ ภิกฺษู อนาภฤโต เต จ ภิกฺษู คารฺหฺยาะ อิยมตฺร สามีจี ฯ

ตตฺรายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ทฺวิตียํ ปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ตฤตียมปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ปริศุทฺธา อตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีเมวเมตํ ธารยามิ ฯ


๒ อนิตฺย[แก้ไข]

อิเม โข ปุนรายุษฺมนฺโต ทุเว อนิยตา ธรฺมา อนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉนฺติ ฯ

อนิยต ๑: ปฺรตฺ­อิจฺฉนฺ­นาสนํ

โย ปุนภิกฺษุ มาตุคฺราเมณ สารฺทฺธํ ปฺรติจฺฉนฺนาสเน อลงฺกรฺมาณีเย เอโกยรโห นิษทฺยํา กลฺเปย ตเมน ศฺรทฺเธย วจสา อุปาสิกา ทฤษฺฏฺวา ตฺรยาณํา ธรฺมาณํา มนฺยตรานฺยตเรณ ธรฺเมณ วาเทย ปาราชิเกน วา สํฆาติเศเษณ วา ปาจตฺติเกน วา นิษทฺโย ภิกฺษุะ ปฺรติชานามาโน ตฺรยาณํา ธรฺมา­ณามนฺ­ยต­รานฺ­ยต­เรณ ธรฺเมณ การาปยิตวฺโย ปาราชิเกน วา สํฆาติเศเษณ วา ปาจตฺติเกน วา เยน เยน วา ปุนรสฺย เศฺรทฺเทย วจสา อุปาสิกา ทฤษฺฏฺวา ธรฺเมณ วเทย เตน โส ภิกฺษู ธรฺเมณ การาปยิตวฺโย อยํ ธรฺโม อนิยโต ฯ

อนิยต ๒: รโหนิษฆํา

นาไหว โข ปุนะ ปฺรติจฺฉนฺนาสนมฺภวติ ฯ นาลํกรฺมณียํ อลํ โข ปุน มาตฤคฺรามํ ทุสฺถูลาย วาจาย โอภาสิตุํ ฯ ปาปิกาย ไมถุโนปสํหิตาย ตถารูเปจ ภิกฺษู อาสเน มาตฤคฺราเมณ สารฺทฺธํเมโก เอกาย รโห นิษทฺยํา กลฺเปย ตเมนํ ศฺรทฺเธย วจสา อุปาสิกา ทฤษฺฏฺวาทฺวินฺนานฺธรฺมาณํา มนฺยตรานฺยตเรณ ธรฺเมณ วเทย สํฆาติเศเษณ วา ๚ ปาจตฺติเกน วา นิษทฺยาสฺภิกฺษุะ ปฺรติชานมาโน ทฺวินฺนานฺ­ธรฺมา­ณามนฺ­ยต­รานฺตเรณ ธรฺเมณ การาปยิตวฺโย ฯ สํฆาติเศเษณ วา ฯ ปาจตฺติเกน วา ฯ เยน เยน วา ปุนรสฺย ศฺรทฺเธย วจสา อุปาสิกา ทฤษฺฏฺวา ธรฺเมณ วเทย เตน เตน โส ภิกฺษู ธรฺเมณ การาปยิตวฺโย อยํ ปิ ธรฺโม อนิยโต ๚

อุทฺยานํ ๚ [๑] ปฺรติจฺฉนฺนาสนํ [๒] รโหนิษฆาญฺจ ๚

อุทฺทิษฺตาะ ๚ โข ปุนรายุษฺมนฺโต ทุเว อนิยตา ธรฺมา สฺตตฺรายุษฺมนฺโต ปฺรจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ทฺวิตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาสฺตุตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ปริศุทฺธาะ อตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีเมวเมตํ ธารยามิ ๚


๓๐ นิะสรฺคิก ปาจตฺติกา[แก้ไข]

อิเม โข ปุนรายุษฺมนฺโต ตฺริํศนฺนิสฺสรฺคิํก ปาจตฺติกา ธรฺมา อนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉนฺติ ฯ


นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑: ทศาหํ

กฤตจีวเร หิ ภิกฺษู หิ อุทฺธฤตสฺมินฺกฐิเน ทศาหปรมํ ภิกฺษุณา อติรฺ­เอก­จีวรนฺ­ธาร­ยิตวฺยํ ฯ ตทุตฺตรินฺธาเรย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกํ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒: วิปฺรวาโส

กฤตจีวเร หิ ภิกฺษู หิ อุทฺธฤตสฺมินฺกฐิเน เอกราตฺรํ ปิ เจตฺภิกฺษุ ตฺรยาณํา จีวราณํา มนฺยตรานฺยตเรณ วิปฺรวเสย อนฺยตฺร สํฆสมุตีเย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๓: อกาเล

กฤตจีวเร ภิกฺษุ หิ อุทฺธฤตสฺมินฺกฐิเน อุตฺปทฺเยย ภิกฺษุสฺย อกาลจีวรมากํากฺษมาเณน ภิกฺษุณา ปฺรติคฤหฺณิตวฺยํ ปฺรติคฤหฺณีตฺวา กฺษิปฺร เมว ตํ จีวรํ การาปยิตวฺยํ ฯ การาปยโต จ ตสฺย ภิกฺษูสฺย ตํ จีวรํ น ปริปูเรย มาส ปรมนฺเตน ภิกฺษุณา ตํ จีวรํ นิกฺษิปิตวฺยํ ฯ อูนสฺย ปาริปูรีเย สนฺตีเย ปฺรตฺยาศาเย ตทุตฺตรินฺนิกฺษิเปย สนฺตีเย วา อ สนฺตีเย วา ปฺรตฺยาศาเย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๔: ปฺรติคฺรโห

โย ปุนภิกฺษูรนฺยาติกาเย ภิกฺษุณีเย จีวรํ ปฺรติคฤหฺเณย อนฺยตฺร ปริวรฺตฺตเกน นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๕: โธวนา

โย ปุนภิกฺษุรนฺยาติกาเย ภิกฺษุณีเย ปุราณจีวรโธวาเยย วา รํชสฺเยย วา อาโกโถเปย วา นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๖: ยาจนา

โย ปุนภิกฺษุรนฺยาตกํ คฤหปติํ วา คฤหปติปุตฺรํ วา จีวรํ ยาเจย อนฺยตฺรสมเย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

ตตฺรายํ สมโย อจฺฉินฺนจีวโร ภิกฺษูํ ภวติ ฯ อยมตฺรสมโย ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๗: จิรวรสานฺตโรตฺตรํ (๑)

อจฺฉินฺนจีวเรณ ภิกฺษุณา กฺษมเต อนฺยาตกํ คฤหปติมฺวา คฤหปติปุตฺรํ วา จีวรํ ยาจิตุํ ฯ ตเมนมภิภาษฺโต สมฺมโต สํพหุเล หิ จีวเร หิ ปฺรวาเรย ตถา ปฺรวาริเตน ภิกฺษุณา สนฺตโรตฺตรปรมํ จีวรํ สาทยิตวฺยํ ตทุตฺตริํ สาทิเยย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๘: จิรวรสานฺตโรตฺตรํ (๒)

ภิกฺษุํ โข ปุนรุทฺทิศฺย อนฺยตเรษํา ทฺวินฺนํา คฤหิปติกานํา จีวเร เจตาปนานฺยะ อนฺยานิ อุปสํสฺกฤตานิ ภวนฺติ ปฺรติสํเจตยิตานิ อิเม หิ วยํ จีวรเจตาปเน หิ จิวรํ เจตาปยิตฺวา อิตฺถนฺนามํ ภิกฺษุํ จีวเรณาจฺฉาทยิษฺยามะ ฯ ตตฺร จ ภิกฺษุะ ปูรฺวฺเว อปฺรวาริโต อุปสํกฺรมิตฺวา วิกลฺปมาปทฺเยย สาธุ โข ปุน ยูยํ มายุษฺมนฺโต อิเม หิ จีวรเจตาปเน หิ จีวรํ เจตาปยิตฺวา อิตฺถํ นามํ ภิกฺษุํ จีวเรณาจฺฉาเทถ ฯ เอวํรูเปณ จ อุเภา ปิ สหิเตา เอเกน กลฺยาณกามตามุปาทาย ปฺรตินิษฺปนฺเน จีวเร นิสรฺคฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๙: วิกลฺเปน

ภิกฺษุํ โข ปุนรุทฺทิศฺย อนฺยตเรษํา ทฺวินฺนํา คฤหปติกสฺย คฤหปตินีเย จ ปฺรตฺเยก จีวรเจตาปนานิ ปฺรติสํสฺกฤตานิ ภวนฺติ ปฺรติสํเจตาปิตานิ อิเม หิ วยํ ปฺรตฺเยก จีวรเจตาปเน หิ ปฺรตฺเยกํ ปฺรตฺเยกํ จีวรํ เจตาปยิตฺวา อิตฺถํ นามํ ภิกฺษุํ ปฺรตฺเยกํ ปฺรตฺเยกํ จีวเรณาจฺฉาทยิสฺยามะ ฯ ตตฺร จ ภิกฺษุะ ปูรฺวฺว อปฺรวาริโต อุปสํกฺรมิตฺวา วิกลฺปมาปทฺเยย สาธุ โข ปุนสฺตมายุษฺมนฺ ตฺวํ จ ภคินิ อิเม หิ ปฺรตฺเยก จีวร เจตาปเนหิ ปฺรตฺเยกํ จีวรํ เจตาปยิตฺวา อิตฺยํ นามํ ภิํ ปฺรตฺเยกํ จีวเรณาจฺฉาเทถ ฯ เอวํ รูเปณ วา เอวํ รูเปณ วา อุเภา ปิ สหิเตา ฯ เอเกน กลฺยาณกามตามุปาทาย ปฺรตินิษฺปนฺเน จีวเร นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๐: ราชา ภิกฺษุ โข ปุนรุทฺทิศฺย อนฺยตโร ราชา วา ราชโภคฺโย วา ทูเตน จีวรเจ ตาปนานิ เปฺรเษย โส ภิกฺษุสฺเตโนปสํกฺรมิตฺวา ตํ ภิกฺษุเมวํ วเทย อิมานิ ขลฺวารฺยมุทฺทิศฺย อิตฺถนฺนาเมน ราชฺญา จ ราชโภชฺเยน วา ทูเตน จีวรเจตาปนานิ เปฺรษิตานิ ตานิ อารฺโย ปฺรติคฤหฺณาตุ ฯ เตน ภิกฺษุณา โส ทูโต เอวมสฺย วจนีโย น โข ปุนรายุษฺมนฺ กฺษมเต ภิกฺษุสฺย จีวเร เจตาปนานิ ปฺรติคฤหฺณีตุํ ฯ จีวรนฺตุ วยํ ปฺรติคฤหฺณามะ กาเลน สมเยน กลฺปิกํ ทียมานํ ฯ เอวมุกฺโต โส ทูโต ตํ ภิกฺษุเมว วาทยนฺติ ฯ ปุนรารฺย เกจิทฺภิกฺษุณํา ไวยาปฤตฺยงฺกโรติ ฯ อากํากฺษามเณ น ภิกฺษุณา สนฺตา ไวยาปฤตฺยํกรํ วฺยปทิศิตวฺยาะ ฯ อารามิกา วา เอเต อายุษฺมนฺ ภิกฺษุณา ไวยาปฤตฺยํกราเย ภิกฺษุณํา ไวยาปฤตฺยํ กโรนฺติ ฯ เอวมุกฺโต โส ทูโต เยน ไวยาปฺรตฺ­ยํ­กราสฺเตโนป­สํกฺ­รมิตฺวา ตนฺไวยาปฺรตฺยํกราเนวํ วเทย สาธุ โข ปุน ยูยมายุษฺมนฺโต ไวยาปฺรตฺยํกรา อิเม หิ จีวรเจตาปเน หิ จีวรํ เจตาปยิตฺวา อิตฺถํ นาม ภิกฺษุํ จีวเรณาจฺฉาเทถ ฯ กาเลน สมเยน กลฺปิเกนานวทฺเยน โส จ ทูโต ตานฺไวยาปฤตฺยํกรานฺ สํชฺญาปยิตฺวา เยน โส ภิกฺษุสฺเตโนปสํกฺรมิตฺวา ภิกฺษูเมว วเทย เย ขลุ อารฺเยณ ไวยาปฤตฺยํกรา วฺยปทิษฺฏาสฺเต มยา สํชฺ­ญาปฺตาสฺตามุป­สํกฺ­รเมยามิ อาจฺฉาทยิษฺยนฺติ ฯ เต จีวเรณ กาเลน สมเยน กลฺปิเกนานวทฺโย น อากํากฺษมาเณน ภิกฺษุณา จีวรานฺวิเกน เต ไวยาปฤตฺยกราสฺเตโนป­สํกฺ­รมิตฺวา เต ไวยาปฤตฺยํกราะ ฯ สกฤต ทฺวิตฺถิขุตฺโต ตฺริตฺถุขุโต ยาจยิตวฺยา วิชฺญปยิตวฺยาะ ฯ อโถ อายุษฺมนฺโต ภิกฺษุสฺย จีวเรณ ภิสกฤต ทฺวิกฺขุตฺโต ตฺริกฺขุตฺโต โจทยนฺโต วิชฺญาปยนฺโต ตํ จีวรมภินิษฺปาเทย อิตฺเยตตฺ­กุศลนฺโนเจทภินิษฺ­ปาเทย จตุกฺขุตฺโต ปญฺจขุตฺโต ษฑฺขุตฺโต ปรมนฺเตน ภิกฺษุณา ตูษฺณีํ ภูเตน อุทฺเทเศ สฺถาตวฺยํ ฯ จตุกฺขุตฺโต ปญฺจกฺขุตฺโต ษฑฺกฺขตฺโต ปรมํ ตูษฺณีภูโต อุทฺเทเศ ติษฺฐนฺโต ตํ จีวรมภินิษฺปาเทย อิตฺเยตตฺกุศลํ โนเจทภินิษฺปาเทย ตํ ทุตฺตยนฺโต วาจฺยายมนฺโต วาตํ จีวรมภินิษฺปาเทย อภินิษฺปนฺเน จีวเร นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ โน เจทภินิษฺปเทย เยน เสตานิ ราชฺญา วา ราชโภคฺเยน วา อิเตน จีวรเจตาปนานิ เปฺรษิตานิ ฯ ตตฺร เตน ภิกฺษุณา สฺวยํ วาคนฺต วฺยํ ฯ อิโต วา ปฺรติรูโป เปฺรษยิตวฺโย ยานิ ข อายุษฺมนฺต หิ อิตฺถํ นามํ ภิกฺษูมุทฺทิศฺย อิเตน จีวรเจตาปนานิ เปฺรษิตานิ น ข ตานิ ตสฺย ภิกฺษุสฺย กิญฺจิทถฺถมฺกโรนฺติ ฯ ยุญฺชนฺเต ยะ ยไถนํ สกํ ธรฺมฺมา โส วิปฺรณธิศิษฺยตีติ อิยมนุสามีจี ฯ

อุทฺทานํ ๚ [๑] ทศาหํ [๒] วิปฺรวาโส [๓] อกาเล จ [๔] ปฺรติคฺรโห [๕] โธวนา [๖] ยาจนา [๗–๘] จิรวรสานฺตโรตฺตรํ ทฺเว จ [๙] วิกลฺเปน [๑๐] ราชา จ ฯ ปฺรถโม วคฺคะ ๚


นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๑: ศุทฺธกาลกานํา

โย ปุนภิกฺษุะ ศุทฺธกาณกานาเมฑกโลมานํา­นฺนวํ สนฺถตํ การาเปย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๒: ทฺเว ภาคา

นวํ สนฺถตํ ภิกฺษุณา การาปยมาเณนศุทฺธกาณกานาเมฑกโลมานํา ทฺเว ภาคา อาทยิตวฺยาสฺตฤตีโย โอทาติกานํา จตุตฺโถ โคจริกาณํา ตทุตฺตริมาทิเยย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๓: ไกเศยมิศฺร

โย ปุนภิกฺษูะ เกาเศย มิศฺราณาเมฑก โลมานานฺนวํ สนฺถตํ การาเปย นิสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๔: ษฑฺวรฺษาณิ

นวํ สนฺถตํ ภิกฺษุณา การาปยมาเณน ปฺรกามํ ษฑฺวรฺษาณิ ธารยิตวฺยํ ฯ ตโต จ ภิกฺษุะ ปฺรตฺโยตฺตเรณ ปุราเณ สนฺถตํ วิสรฺชฺชยิตฺวา วา อวิสรฺชฺชยิตฺวา วา อนฺยนฺนวสนฺถตํ การาเปย กลฺยาณกามตามุปาเทย อนฺยตฺร สมุตีเย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๕: นิษีทนํ

นวํ สนฺถตํ นิษีทนํ ภิกฺษุณา การาปยมาเณน, ตโต ปุราณสนฺถตาโต สมนฺตาตฺสุคตวิตสฺตินา ภาโค อาทยิตวฺโย นวสฺย ทุวฺวณฺณีกรณาถ ตโต จ ภิกฺษุรนาทาย นวสํตฺถตํ นิษีทนํ การาเปย นิสรฺคฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๖: อธฺวานมาโค

ภิกฺษุสฺย โข ปุนรธฺยานมาคฺเค ปฺรติปนฺนสฺย อุตฺปทฺเยอ เอฑกโลมานิ อากํากฺษมาเณน ภิกฺษุณา ปฺรติคฤหฺณิตวฺยํ หฺณิปฺรติคฤตฺวา สามํ ตฺริโยชนปรมํ หรฺตฺตวฺยมนฺเต อนฺยสฺมิหารเก ตทุตฺตริํ หาเรยมนฺเต วา อมนฺเต วา อนฺยสฺมิหารเก นิสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๗: วิชฏา­เปย

โย ปุน ภิกฺษุรนฺยาติกาเย ภิกฺษุณีเย เอฑกโลมานิ โธวาเยย วา รํชาเยย วา ฯ วิชฏาปเยทฺ วา นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๘: สฺวหสฺตํ

โย ปุนภิกฺษุะ สฺวหสฺตํ ชาตรูป­รช­ตมุทฺคฤหฺณเยย วา อุทฺคฤหฺณาเยย อนฺตมสโต อิห นิกฺษิเปหีติ วา วเทย ฯ อุปนิกฺษิปฺตํ วา สาทิเยย นิะสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๑๙: กฺรยวิกฺรย

โย ปุนภิกฺษุรเนกวิธํ กฺรยวิกฺรยํ วฺยวหารํ สมาปทฺเยย สํยฺยถีทํ อิมํ กฺริณ อิโต กฺริณ เอตฺตก เสตฺตเก กฺรีณาหีติ วา วเทย นิะสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๐: วิกฤติวฺยวหาร

โย ปุนภิกฺษุรเนกวิธํ ชาตรูป­รช­ตวิกฤติวฺยวหารํ สมาปทฺเยย นิะสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

อุทฺทานํ ฯ [๑๑–๑๒] ศุทฺธกาลกานํา ทฺเว ภาคา [๑๓] ไกเศยมิศฺร [๑๔] ษฑฺวรฺษาณิ [๑๕] นิษีทนํ [๑๖] อธฺวานมาโค [๑๗] วิชฏาเปย [๑๘] สฺวหสฺตํ [๑๙] กฺรยวิกฺรย [๒๐] วิกฤติวฺยวหาเรณ ๚ ทฺวิตีโย วคะ ๚


นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๑: ปาตฺร

ทศาหปรมํ ภิกฺษุณา อติเรกปาตฺรํ ธารยิตวฺยํ ตทุตฺตริํ ธาเรย นิะสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๒: พนฺธนํ

โย ปุนภิกฺษู อุนปญฺจวนฺธนวทฺเธน ปาเตฺรณ อนฺยํ นวํ ปาตฺรํ ปรฺยาเยย อิมาตามุปาทาย ฯ เตน ภิกฺษุณา ตํ ปาตฺรํ ภิกฺษูปรฺยาเย นิะสริตวฺยํ ฯ โย ตหิ ภิกฺษู ปรฺยาเย ปาตฺรปรฺยนฺโต ภวติ ฯ โส ตสฺย ภิกฺษุสฺย อนุปฺรทาตวฺโย ฯ เอวํ เต อายุษฺมานฺปาโตฺร ภารยิตวฺโย ยาวทฺเภทน นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๓: ไภษชฺญ

ยานิ โข ปุนริมานิ คิลานปฺรติเปษณียานิ ไภษชานิ ภวนฺติ ฯ สํยฺยถีทํ สปิสฺไตลมธุผาณิตํ ฯ เอวํ รูปาณิ คิลาเนน ภิกฺษุ­ณามกฤตฺยาภิคฤหีตานิ กฺษมเต ฯ สปฺตาหํ สนฺนิธิการํ ปริภุชิตํ ฯ สนฺตเศษนฺนิสฺสริตวฺยํ ฯ ตทุตฺตริตวฺยํ ตทุตฺตริํ ขาเทย วา ภุํเชย วา สนฺตเศษนฺน นิสฺสเรย นิะสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๔: มาจฺเฉโท

โย ปุนภิกฺษุภิกฺษุสฺย จีวรํ ทตฺตฺวา ยถาทุษฺโต โทษาตฺกุปิโต อนาทมาโน อาจฺฉานฺเทย วา อาจฺฉานฺทาเปย วา อาหรติ ภิกฺษุจีวรํ น เต ทเทมีติ วา วเทย นิะสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๕: วรฺษาศาษฺฏิกา

มาโส เศโษ คฺรีษฺมาโณมิติ ภิกฺษุณา วรฺษาศาฏิกา จีวรปรฺเยษิตวฺยํ อรฺทฺธมาโส อวศิษฺโฏติ กฤตฺวา มุษิตวฺยมฺ ๚ ตโต จ ภิกฺษุะ ปฺรตฺยําตเรณ วรฺษาศาฏิกา จีวรํ ปรฺเยเปย กฤตฺวา วาสฺตาเยย นิะ สรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๖: ตนฺตุวาเยน (๑)

โย ปุนภิกฺษูะ สฺวยํ ยาจิกาย สูตฺรนฺตนฺตุวาเยน จีวรํ ธุนาเยย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๗: ตนฺตุวาเยน (๒)

ภิกฺษูํ โข ปุนรุทฺธิศฺย อนฺยตโร คฤหปติรฺวฺวา คฤหปติปุโตฺร วา ตนฺตุวาเยน จีวรํ ธุนาเยย เต เอว ภิกฺษูะ ปูวฺเว อปฺรวาริโต อุปสํกฺรมิตฺวา วิกลฺปมาปทฺเยย สาธุ โข ปุนสฺตมายุษฺมนฺนิมํ จีวรมายตํ จ กโรหิ วิสฺตฤตํ จ กโรหิ สุวุตฺตํ จ กโรหิ ฯ สุตจฺฉิตํ จ กโรหิ สุวิลิขิตํ จ กโรหิ ฯ อปฺเปว นาม วยํ ปิ ตวกิญฺจิเทว มาตฺรามุปสํหเรม ฯ มาษกมฺวา ฯ มาษการฺทฺธมฺวา ปิณฺฑปาตฺรมฺวา ปิณฺฑปาตฺราหิมฺวา ฯ ตตฺร จ โส ภิกฺษุเรวํ วทิตฺวา น กิญฺจิ­เทว­มาตฺรามุป­สํ­หเรย ฯ มาษกมฺวา ฯ มาษการฺทฺธมฺวา ฯ ปิณฺฑปาตฺรมฺวา ปิณฺฑปาตฺราหิมฺวา ฯ อภินิษฺปนฺเน จีวเร นิสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๘: ทศาหานาคต

ทศาหานาคตํ โข ปุนเตฺรมาสํ การฺติกี เปาณฺณมาสี อุตฺปทฺเยย ภิกฺษูสฺย อาตฺยายิกํ จีวรมตฺยายิกํ มนฺยมาโน น ภิกฺษุณา ปฺรติคฤหฺณิตวฺยํ ฯ ปฺรติคฤหฺณิตฺวา ยาวนฺจีวรทานกาลสมยํ นิกฺษิปิตวฺยํ ฯ ตทุตฺตริํ นิกฺษิเปย นิสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๒๙: อุปวรฺษ

อุปวรฺษ โข ปุนะ เตฺรมาสํ การฺติกี เปาณฺณมาสี ภิกฺษุจารณฺยเก ศยนาสเน วิหรนฺติ ฯ สมเย สปฺรติภเย ฯ สศํก สมฺมเต ฯ อากํากฺษมาเณน ภิกฺษุณา ตฺรยาณํา จีวราณามนฺยตรานฺยตรํ จีวรํ มนฺตรคฤเห นิกฺษิปิตวฺยํ ฯ สฺยาตฺตสฺยา ภิกฺษูสฺย โกจิเทว ปฺรตฺยโย ตสฺมาจฺจีวราทฺวิปฺรวาสาย ษฑาหปรมนฺเตน ภิกฺษุณา ตสฺมาจฺจีวราทฺวิปฺรวสิตวฺยํ ฯ ตทุตฺตริํ วิปฺรวเสย อนฺยตฺร ทีฆีสมุเตเย นิสฺสรฺคฺคิก ปาจตฺติกมฺ ฯ

นิสฺสรฺคิก­ปาจตฺติก ๓๐: ปริ­ณามน

โย ปุนภิกฺษู ชานนฺ สําธิกํา ลาภํ สํเฆ ปริณตมาตฺมโน ปริณาเมย นิสฺสรฺคิก ปาจตฺติกมฺ ๚ อุทฺทานํ ฯ [๒๑] ปาตฺร [๒๒] พนฺธนํ [๒๓] ไภษชฺญ [๒๔] มาจฺเฉโท [๒๕] วรฺษาศาษฺฏิกา [๒๖–๒๗] ตนฺตุวาเยน ทฺเว [๒๘] ทศาหานาคต [๒๙] มุปวรฺษ [๓๐] ปริณามเนน ตฤตีโย วคะ ๚

อุทฺทิษฺตาะ ฯ โข ปุนะ รายุษฺมนฺโต ตฺริํศนฺนิะสรฺคฺคิก ปาจตฺติกา ธรฺมฺมาสฺตตฺรายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิกจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ทฺวิตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ตฤติยมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ปริศุทฺธาตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีเมวเมตํ ธารยามิ ฯ


๙๒ ศุทฺธปาจตฺติกา[แก้ไข]

อิเม โข ปุนรายุษฺมนฺโต ทฺวานวติํ ศุทฺธปาจตฺติกา ธรฺมา อนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉนฺติ ฯ

ปาจตฺติก ๑: มฤษา

สํปฺรชานมฤษาวาเท ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๒: โอมฤษฺย

โอมฤษฺยวาเท ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๓: เปศุนฺย

ภิกฺษุปิศุนฺเย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๔: อุโขฏน

โย ปุนภิกฺษู ชานํ สํฆสฺยาโฆกรณานิ ฯ ธรฺมฺเมณ วินเยน วิหิตานิ วฺยุปศานฺตานิ ปุนะ กรฺมฺมาย อุโขเฏย อิทํ ปุนะ กรฺมฺมกรฺตฺตวฺยํ ภวิษฺยตีติ เอตเทว ปฺรตฺยยํ กฤตฺวา อนนฺยมิมนฺตสฺย ภิกฺษูสฺย อุโขฏนํ ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๕: ธรฺมฺเมเทศนา

โย ปุนภิกฺษุรกลฺปิยกาโร มาตฤคฺรามสฺย ธรฺมเทเศย อุตฺตริจฺฉหิ ปญฺจาหิ วาจาหิ อนฺยตฺร วิชฺญปุรุษ ปุทฺคเลน ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๖: ปทโศ

โย ปุนภิกฺษูรนุปสํปนฺนํ ปุทฺคลํ ปทโศ ธรฺมฺมวาเจย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๗: วิเศษณ

โย ปุน­ภิกฺษุ­รนุป­สํ­ปนฺนสฺย ปุทฺคลสฺย สนฺติเก อาตฺโมปนายิก­มุตฺต­ริมนุษฺยธรฺมฺมมลมารฺยชฺ­ญาน­ทลนํ ทฺวิเศษาธิคมมฺปฺรติชาเนย อิติ ชานามิ อิติ ปศฺยามีติ ภูมิ ตสฺมิํ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘: อาโรจนา

โย ปุนภิกฺษูรฺชฺชานนฺ ภิกฺษูสฺย ทูถูลฺลามา­ปตฺติ­มนุป­สํ­ปนฺนสฺย ปุทฺคลสฺย สนฺติเก อาโรเจย อนฺยตฺร กฤตเย ปฺรกาศนาสมฺมุตีเย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๙: ยถา­สํสฺ­ตุต

โย ปุนภิกฺษุรฺชฺญานสําธิเก ลาเภ ภาชียมาเน ปูรฺวฺเว สมนุโช ภูตฺวา ปศฺจาตฺขิยา ธรฺมฺมมาปทฺเยย ยถาสํสฺตุตเมวายุษฺมนฺโต ยานํ สําธิกํ ลาภํ สํเฆ ปริณตํ ปุทฺคโล ปุทฺคลสฺย ปริณามยตีติ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๐: วิครฺหณ

โย ปุนภิกฺษูรนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺทิศฺยมาเน เอวํ วเทย กิํ ปุนรายุษฺมนฺโต อิเม หิ กฺษุทฺราศฺจ กฺษูเทฺร หิ ศิกฺษาปเท หิ อุทฺทิษฺเต หิ ยาวเทว ภิกฺษุณํา เกากฤตฺยาย วิฆาตาย วิเลขาย สํวรฺตฺตตีติ ศิกฺษาวิครฺหณปาจตฺติกมฺ ๚ อุทฺทานมฺ ฯ [๑] มฤษา [๒] โอมฤษฺย [๓] เปศุนฺย [๔] อุโขฏน [๕] ธรฺมฺเมเทศนา [๖] ปทโศ [๗] วิเศษณ [๘] มาโรจนา [๙] ยถาสํสฺตุต [๑๐] วิครฺหเณน ฯ ปฺรถโม วคฺคะ ๚


ปาจตฺติก ๑๑: พีชํ

พีชคฺรามภูตคฺราม ปาตาปนเก ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๒: อนฺยวาทํ

อนฺยวาท วิหิํสนเก ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๓: อุธฺยายนํ

โอธฺยายน กฺษียนเก ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๔: มญฺจ

โย ปุนภิกฺษูะ สําธิเก ภิกฺษุวิหาเร อทฺยวกาเศ มญฺจมฺวา ปีฐมฺวา วิศิกรํมฺวา จตุรคฺรกํ วา กุจฺจมฺวา พิมฺโพหนมฺวา ปฺรชฺญาเยยตฺวา วา ฯ ปฺรชฺญายายตฺวา วา ตโต ปฺรกฺรมนฺโต น อุทฺวเรย วา น อุทฺวราเยย วา อนามนฺตฺรยิตฺวา วา ปฺรกฺรเมย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๕: สยฺยา

โย ปุนภิกฺษูะ สําธิเก ภิกฺษุวิหาเร อนฺโตศยฺยํา ปฺรชฺญาเยตฺวา ปฺรชฺญยาเยตฺวา วา ฯ ตโต ปฺรกฺรมนฺโต น อุทฺวเรย วา น อุทฺวราเยย วา อนามนฺตฺรยิตฺวา วา ปฺรกฺรเมย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๖: นิกฏฺฏนํ

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษูสฺย ทุษฺโต ทุษานฺกุปิโต อนาตฺตมโน สําธิกา ภิกฺษุวิหารา ภิกฺษูนฺนิกเฒย วา นิกฒฺฒาเยอ วา อนฺตมสโต นิหิ ภิกฺษูติ วา วาเทย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๗: ปูรฺวฺโวปคตํ

โย ปุนภิกฺษุ สําธิเก ภิกฺษูวิหาเร ชานนฺภิกฺษูณํา ปูรฺวฺวปฺรชฺญปฺตา หิ ศยฺยํา หิ ปศฺจาทคตฺวา มธฺเย ศยฺยํา ปฺรชฺญาเยย ยสฺโยทฺวหิษฺยติ โส ปฺรกฺรมิษฺยตีติ เอตเทว ปฺรตฺยยํ กฤตฺวา อนนฺยมิมํ ตสฺย ภิกฺษูสฺย อุทฺวาหน ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๘: ไวหาย­สํ

โย ปุนภิกฺษูะ สําธิเก ภิกฺษูวิหาโรปริ ไวหายสํ กุฏิกาเย อาหตฺย ปาทเก มํเจ วา ปีเฐ วา อภินิษีเทย วา อภินิปทฺเยย วา ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๑๙: อุทก

โย ปุนภิกฺษูชฺชานนฺสปฺราณเกโนทเกน ตฤณํ วา มฤตฺติกํา วา สิํเจย วา สิํจาเยย วา ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๒๐: ฉาทน

มหลฺลกํ ภิกฺษุณา วิหารํ ฉาทาปยมาเนน ยาวทฺวารโกษา อคลปฺรติษฺฐาน มาโล­กสนฺธิ­ปริ­กรฺมฺมมุ­ปาทาย ทฺเว วา ตฺรโย วา จฺฉาทนปรฺยายา อธิษฺฐิหิตวฺยาะ ฯ อลฺปหริเต สฺถิเตน ตทุตฺตริํ อธิษฺฐิเหย อลฺปหริเต สฺถิโตปิ ปาจตฺติกมฺ ๚

อุทฺทานํ [๑๑] พีชํ [๑๒] อนฺยวาทํ [๑๓] อุธฺยายนํ [๑๔] มญฺจ [๑๕] สยฺยา [๑๖] นิกฏฺฏนํ [๑๗] ปูรฺวฺโวปคตํ [๑๘] ไวหายสํ [๑๙] อุทก [๒๐] จฺฉาทเนน ๚ ทฺวิตีโยวคะ ๚

ปาจตฺติก ๒๑: อสมฺมโต

โย ปุนภิกฺษู อสมฺมโต ภิกฺษุณีโมวเทย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๒๒: สมฺมโตวปิ

สมฺมโตวาปิ ภิกฺษูะ ภิกฺษูณีโมวเทย วิกาเล อสฺตํคเต สูเย อนูหเต อรุเณ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๒๓: โอวาโท

โย ปุนภิกฺษู โอวาทเปฺรโกฺษ ภิกฺษุณี อุปาศฺรยมุปสํกฺราเมย สนฺตํ ภิกฺษูมนามนฺตฺรยิตฺวา อนฺยตฺร สมเย ปาจตฺติกมฺ ๚

ตตฺรายํ สมโย คิลานาภิกฺษุณี โอวทิตวฺยาะ อนุศาสิตวฺยาะ ภวติ อยมตฺรสมโย ๚

ปาจตฺติก ๒๔: อามิษํ

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษุไมวํ วเทย อามิษเหโต อายุษฺมนฺภิกฺษู ภิกฺษูณีํ โอวทตีติ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๒๕: นิษทฺยาจ

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษูณีย สารฺธเมโก เอกาเอรโห นิษทฺยํา กลฺเปย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๒๖: อธฺวานมารฺโค

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษูณียสารฺธํ สํวิธาย อธฺวานมาคํ ปฺรติปทฺเยย อนฺตมสโต คฺรามานฺตรํ ปิ อนฺยตฺรสมเย ปาจตฺติกมฺ ๚ ตตฺรายํ สมโย มาโค ภวติ ฯ สภโย สปฺรติภโย สาสํกสมฺมํโต อยมตฺร สมโย ฯ

ปาจตฺติก ๒๗: นาวา

โย ปุนภิกฺษุ ภิกฺษุณียสารฺธํ สํวิธาย เอกนาวํา อภิรุเหย อุรฺทฺธคามินีมฺวา อโธคามินีมฺวา อนฺยตฺร ติรฺยาตฺตรณาย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๒๘: เทติ

โย ปุนภิกฺษู อนฺยาติกาเย ภิกฺษุณีเย จีวรํ ททฺยาทนฺยตฺร ปตุนฺตเกน ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๒๙: สีเวติ

โย ปุนภิกฺษุรนฺยาติกาเย ภิกฺษุณีเย จีวรํ สีเวย วา สีวาเยย วา ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๓๐: ปริ­ปาจน

โย ปุนภิกฺษูรฺชานนฺภิกฺษุณี ปริปาจิตํ ปินฺฑปาตฺรํ ปริภุํเชย อนฺยตฺร ปูรฺวฺเวคฤหี สมารมฺเภ ปาจตฺติกมฺ ๚

อุทฺยานํ ๚ [๒๑] อสมฺมโต [๒๒] สมฺมโตรปิ [๒๓] โอวาโท [๒๔] อามิษํ [๒๕] นิษทฺยาจ [๒๖] อธฺวานมารฺโค [๒๗] นาวา จ [๒๘] เทติ ฯ [๒๙] สีเวติ [๓๐] ปริปาจเนน ๚ ตฤตีโย วรฺคะ ๚

ปาจตฺติก ๓๑: อาวสโถ

เอกาหปรมํ ภิกฺษุณา อคิลาเนน อวสถปินฺฑปาโตฺร ปริภุํญฺชิตวฺยา ตทุตฺตริํ ปริภุํชฺเย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๓๒: ปรมฺปรา

ปรมฺปราโภชเน อนฺยตฺร สมเย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ตตฺรายํ สมโย ฯ คิลานสมโย จีวรทานกาลสมโย อยมตฺร สมโย ฯ

ปาจตฺติก ๓๓: ปฺรวารณา

โย ปุน­ภิกฺษุรฺภุญฺชาวีปฺรวา­ริโต อุตฺถิโต อาสนาโต อนติริกฺตํ กฤตํ ขาทนียํ วา โภชนียํ วา ขาเทย วา ภุํญฺเชย วา ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๓๔: อาสทนา

โย ปุนภิกฺษุชานนฺภิกฺษู ภุกฺตาวิปฺรวา­ริตมุตฺถิตมาสนาโต อาสาทนาเปฺรโกฺษ อนติริกฺตกฤเตน ขาทนีเยน วา โภชนีเยน วา อุปนิมนฺเตฺรย เอหิ ภิกฺษุ ขาทารฺหํ ภุํชาหีติ วา วเทย ภุกฺตสฺมิํ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๓๕: อทินฺนํ

โย ปุนภิกฺษูรทินฺนมปฺรติคฺราหิตํ มุขทฺวาริกมาหารมาหาเรย อนฺยโตฺรทก ทนฺตโปเณ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๓๖: วิกาลํ

วิกาลาโภชเน ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๓๗: สํนิธิํ

สนฺนิเธการ โภชเน ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๓๘: มนฺถํา

ภิกฺษุํ โข ปุนะ กูเล หิ อุปสํกฺรานฺตํ ปฺรวาเรตฺสุปูเวหิ วา มนฺเถ หิ วา ตถา ปฺรวาริเตน ภิกฺษุณา ยาวนฺตฺริปาตฺรปูรปรมํ ตโต ปฺรติคฤหฺณิตวฺยํ ฯ ปฺรติคฤหฺณิตฺวา วหิรฺทฺวานีหริตวฺยํ วหิรฺทฺวานีหริตฺวา อคิลานเก หิ ภิกฺษู หิ สารฺธํ สมฺวิภชิตฺวา ขาทิตวฺยํ ภุํชิตวฺยํ ตทุตฺตริํ ปฺรติคฤหฺณิตฺวา วหิรฺทฺวานีหริตฺวา อคิลานเก หิ ภิกฺษู หิ สารฺทฺธํ สมฺวิภชิตฺวา วา อสํวิภชิตฺวา วา ขาเทว วา ภุํเชย วา ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๓๙: วิชฺญปฺติะ

ยานิ โข ปุนริมานิ ปฺรณีตสมฺมตานิ โภชนานิ ภวนฺติ สํยฺยถีทํ สรฺปิสฺติลํ มธุผาณิตํ ทุคฺธํ ทธิ มตฺสฺยํ มาสํ โย ปุนภิกฺษูเรวํ รูปาณิ ปฺรณีตสมฺมตานิ โภชนานิ อาตฺมาตฺวาย อคิลาโน กูเล หิ วิชฺเญเปตฺวา วา วิชฺญาปเยตฺวา วา ขาเทย วา ภุํเชย ปาจตฺติํกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๔๐: คณ­โภชน

คณโภชเน อนฺยตฺรสมเย ปาจตฺติกํ ฯ

ตตฺรายํ สมโย คิลานสมโย จีวรทานกาลสมโย อธฺวานคมนสมโย นาวาภิโรหณสมโย มหาสมโย ศฺรวณภุกฺตํ อยมตฺรสมโย ฯ

อุทฺยานํ ฯ [๓๑] อาวสโถ [๓๒] ปรมฺปรา [๓๓] ปฺรวารณา [๓๔] อาสทนา [๓๕] อทินฺนํ [๓๖] วิกาลํ [๓๗] สํนิธิํ [๓๘] มนฺถํา [๓๙] วิชฺญปฺติะ [๔๐] คณโภชเนน ๚ จตุรฺโถ วรฺคะ ๚

ปาจตฺติก ๔๑: โกฺษภิะ

โย ปุนรฺภิกฺษุราตฺมารฺถาย อคิลาโน โกฺษภิสฺมินฺวิตาปนา โปฺรกฺโต ฯ ตฤณํ วา กาษฺฐํ วา โคมยํ วา สกลิกําวา โอษมฺวา สํการมฺวา อาทปเหย วา อาทหาเยย วา อนฺยตฺร สมเย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๔๒: สหคาร

โย ปุนรฺภิกฺษุ­รนุป­สํ­ปนฺเนน ปุทฺคเลน สารฺทฺธํ อุตฺตริ ทฺวิราตฺรํ ตฺริราตฺรํ วา สหคารศยฺยํา กลฺเปย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๔๓: ฉนฺทมฺ

โย ปุนรฺภิกฺษุรฺภิกฺษูณํา กรฺมณาจฺฉนฺทนฺทตฺวา ปศฺจาทฺทุษฺโฏ โทษานฺกุปิโต อนาตฺตมโน เอวํ วเทย อทินฺนํ เม จฺฉนฺโท ทุรฺทฺทินฺโน เม จฺฉนฺโท อกฤตานฺเยตานิ กรฺมาณิ ทุษฺกฤตานฺเยตานิ กรฺมาณิ นาหเม เตษํา กรฺมณาจฺฉนฺทํ เทมีติ วเทย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๔๔: อุทฺโยชนา

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษูเมวํ วเทย เอหิ ตฺวํ มายุษฺมานฺคฺรามํ ปินฺฑาย ปฺรวิศิษฺยามะ ฯ อหญฺจ เต ตตฺร กิญฺจิทาปยิษฺยํ ฯ โส ตตฺร ตสฺย กิญฺจิทาปยิตฺวา วา อทาปยิตฺวา วา ปศฺจาทุทฺโยชนํ ปฺรโกฺษ เอวํ วเทย คจฺฉ ตฺวมายุษฺมนฺนเม ตฺวยา สารฺธํ ผาสุ ภวติ กถาย วา นิษทฺยาย วา ฯ เอกสฺไย จ มม ผาสุ ภวติ ฯ กถาย วา นิษทฺยาย วา เอตเทว ปฺรตฺเยยํ กฤตฺวา อนนฺยมิมนฺตสฺย ภิกฺษุสฺย อุทฺโยชน ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๔๕: อนฺตรายิก (๑)

โย ปุนภิกฺษุ ภิกฺษูเนวํ วเทย ตถาหมายุษฺมานฺโต ภควตา ธรฺมฺมนฺเทศิตมาชานามิ ยถา เย อิเม อนฺตรายิกา ธรฺมา อุกฺตา ภควตา ตานฺปฺรติเสวโต วา นาลมนฺตรายาย ฯ โส ภิกฺษู ภิกฺษู หิ เอวมสฺย วจนีโย มา อายุษฺมนฺเนวมฺวท มา ภควนฺตมฺ อาจกฺษ ฯ อสตา พุทฺธฺยาหี เตน อนฺตรายิกา เอวมายุษฺม นฺธรฺมาะ สมานา อนฺตรายิกา ธรฺมา อุกฺตา ภควตา อลญฺจ ปุนสฺตานฺ ปฺรติเสวโต อนฺตรายาย ฯ เอวํ จ โส ภิกฺษุ ภิกฺษุหิ วุจฺยมาโน ตํ วสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรย อิตฺเยตํ กุศลานฺโน จ ปฺรตินิสฺสเรย ฯ โส ภิกฺษุ ภิกฺษุหิ ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิตวฺโย สมนุภาษิตวฺโย ตสฺย วสฺตุสฺย ปฺรตินิสฺสคาย ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิยมาโณ วา สมนุภาษิยมาโณ วา ตํ วสฺตุํ ปฺรตินิสฺสเรย อิตฺเยตํ กุศลํ โน จ ปฺรตินิะสเรย โส ภิกฺษูะ สมเคฺรณ สํเฆน อุกฺษิปิตวฺโย อิมํ ตสฺย ภิกฺษุสฺย อุเกฺษปณ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๔๖: อนฺตรายิก (๒)

โย ปุน ภิกฺษุรฺชานนฺภิกฺษุ ตถา อุกฺษิปฺตํ สมเคฺรณ สํเฆน ธรฺเมณ วินเยน ยถาวาทิํ ตถา การิตํา ปาปิกํา ทฤษฺฏิํ อปฺรตินิสฺสรณํ ตํ อกฤตานุธรฺมฺมํ สภุํเชย วา สํวเสย วา สหคารศยฺยามฺวา กลฺเปย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๔๗: อนฺตรายิก (๓)

ศฺรมณุทฺเทโศปิ เจเทวํ วเทยํ ต ถาหมายุษฺมานฺโต ภควตา ธรฺมเทศิตมาชานามิ ยถา เย อิเม อนฺตรายิกา กามา อุกฺตา ภควตา ตานฺปฺรติเสวโต นาลมนฺตรายาย โส ศฺรมณุทฺเทโศ ภิกฺษูหิ เอวมสฺย วจนีโย มา อายุษฺมนฺ ศฺรมณุทฺเทศ เอวมฺวท มา ภควนฺตมสฺยาจกฺษ อสตาทุทฺคฤหีเตน อนฺตรายิกา เอวายุษฺมนฺศฺ­รม­ณุทฺเทศกามาะ ฯ สมานา อนฺตรายิกาะ กามา อุกฺตา ภควตา อลํ จ ปุนสฺตานฺปฺรติเสวโต อนฺตรายาย ฯ เอวญฺจ โส ศฺรมณุทฺเทโศ ภิกฺษู หิ วุจฺยมาโน ตํ วสฺตุ ปฺรตินิะสเรย อิตฺเยตํ กุศลนฺโน จ ปฺรตินิสฺสเรยสฺโต ศฺรมณุทฺเทโศ ภิกฺษูหิ ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิตวฺโย สมนุภาษิตวฺโย ตสฺย วสฺตุสฺย ปฺรตินิะสฺสคาย ยาวนฺตฤตียกํ สมนุคฺราหิยมาโณ วา สมนุภาษิยมาโณ วา ตํ วสฺตุํ ปฺรตินิะสเรย อิตฺเยตํ กุศลนฺโน จ ปฺรตินิะสเรยะ โส ศฺรมณุทฺเทโศ ภิกฺษู หิ นาศยิตวฺโย อทฺยทเคฺรณ เต อายุษฺมนฺ ศฺรมณุทฺเทศ น ไจว โส ภควานสฺ­ตถาค­โตรฺหนฺ­สมฺยกฺ สํพุทฺเธ ศาสฺตาวฺยปทิศิตวฺโย ยํ ปิ จ ทานิ ลภสิ ภิกฺษูรฺหิ สารฺธํ ทฺวิราตฺรํ วา ตฺริราตฺรมฺวา สหคารศยฺยํา สายิเต อทฺยทเคฺรณ นาสฺติ คจฺฉนสฺย จล ปฺรปลาหิ ฯ โย ปุนภิกฺษู ชานนฺตถารฺมศิตํ ศฺรมณุทฺเทศํ ยถาวาทีนฺตถา การิตํา ปาปิกํา ทฤษฺฏิมปฺรตินิะสรนฺตํ อกฤตานุธรฺมฺม อุปสฺถาเย วา อุปลาเยย วา สํภุํเชย วา สํวเสย วา สหคารศยฺยํา วา กลฺเปย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๔๘: อกฤตกลฺปมฺ

นวจีวรลาภินา ภิกฺษุณา ตฺรยาณามฺทุวรฺณีกรณานามนฺ­ยต­รานฺ­ยตรํ ทุรฺวฺวณฺณีกรณสาทยิตวฺยํ ฯ นีลมฺวา กรฺทมมฺวา กาลศฺยามนฺวา ตโต จ ภิกฺษูรนาทาย นวํ จีวรปริภุํเชย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๔๙: รตนํ

โย ปุนรฺภิกฺษูรนฺยตฺร อธฺยาราเม วา อธฺยาวสเถ วา ฯ รตนมฺวา รตนสํมตมฺวา อุทฺคฤหฺณาย วา อุทฺคฤหฺณาเยย วา ปาจตฺติกมฺ ฯ อากํากฺษมาเณน ภิกฺษุณา รตนมฺวา รตนสมฺมตมฺวา ฯ อธฺยาราเม วา อธฺยาวสเถ วา อุทฺคฤหฺณีตวฺยํ วา อุทฺคฤหฺณายยิตวฺยํ วา ยสฺย ภวิษฺยติ โส หริษฺยตีติ เอตเทวปฺรตฺยยํ กฤตฺวา อนนฺยมิยมตฺรสามีจี ฯ

ปาจตฺติก ๕๐: สฺนาน

อนฺวรฺทฺธมาสํ สฺนานมุกฺตํ ภควตา อนฺยตฺรสมเย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ตตฺรายํ สมโย ทฺวฺยรฺทฺโธ มาโส เศเษ คฺรีษฺมาณามฺวรฺษาณํา จ ปุริโม มาโส อิตฺเยเต อรฺธาตีย มาสะ ปริทาหกาลสมโย อธฺวานคมนกาลสมโย คิลานสมโย กรฺมสมโย วาตสมโย วฤษฺฏิสมโย อยมตฺรสมโยะ ฯ

อุทฺยานมฺ ๚ [๔๑] โกฺษภิะ [๔๒] สหคาร [๔๓] จฺฉนฺทมฺ [๔๔] อุทฺโยชนา [๔๕–๔๖–๔๗] ตฺรโย’นฺตรายิกา [๔๘] อกฤตกลฺปมฺ [๔๙] รตนํ [๕๐] สฺนาเนน ๚ ปญฺจโม วคฺคะ ๚

ปาจตฺติก ๕๑: สปฺราณกมฺ

โย ปุนภิกฺษุ ชานิอ ปฺราณกมุทกํ ปริภุํเชย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๕๒: อเวลโก

โย ปุนภิกฺษู อเวลก สฺย วา อเวลิกาย วา ปริวฺราชกสฺย วา ปริวฺราชกาเย วา สฺวหสฺตํ ขาทนียมฺวา โภชนียมฺวา ททฺยาตฺปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๕๓: อนุปขชฺชํ

โย ปุนภิกฺษู ชานนฺตํ โภชนีเย กุเล อนุปขชฺชาสเน นิษทฺยํา กลฺเปย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๕๔: ปฺรติฉนฺนาสนํ

โย ปุนภิกฺษุ ชนิอ โภชนีเย กุเล ปฺรติจฺฉนฺนาสเน นิษทฺยํา กลฺเปย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๕๕: เสนายํา (๑)

โย ปุนภิกฺษุรุทฺยกฺตํา เสนามฺทรฺศนาย คจฺเฉย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๕๖: เสนายํา (๒)

สฺยาตฺตสฺย ภิกฺษุสฺย กฺวจิเทว ปฺรตฺยโยสนายางฺคมนาย ทฺวิรา ตฺรมฺวา ตฺริราตฺรมฺวา เตน ภิกฺษุณาเสนายํา วสิตวฺยํ ตทุจรีํ วเสย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๕๗: เสนายํา (๓)

ตตฺราปิ จ ภิกฺษุ ทฺวิราตฺรมฺวา ตฺริราตฺรมฺวา เสนายํา วสมาโน อายูหิกมฺวา นิยูหิกํมฺวา อเนก วฺยูหมฺวา ธฺวชามฺวา ศีรฺษมฺวา ทรฺศนาย คจฺเฉย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๕๘: ปฺรหรติ

โย ปุนภิกฺษุ ภิกฺษุํ ปฺรหเรย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๕๙: ตลศกฺติกา

โย ปุนภิกฺษุ ภิกฺษุสฺย ตลศกฺติกามาวรฺเชย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๖๐: ปฺรติจฺฉาทน

โย ปุนรฺภิกฺษุ ชานนฺ ภิกฺษูสฺย ทุสฺถูลามาปตฺติํ กฤตมวฺยาจีณฺณํา จฺฉาเทย โส น ปเรษามาโรเจย กินฺติ เสมาปเร ชานนฺเนติ อวทฺย ปฺรติจฺฉาทเน ปาจตฺติกมฺ ฯ

อุทฺยานํ ๚ [๕๑] สปฺราณกมฺ [๕๒] อเวลโก [๕๓] อนุปขชฺชํ ฯ [๕๔] ปฺรติฉนฺนาสนํ [๕๕–๕๖–๕๗] เสนายํา [๕๘] ปฺรหรติ [๕๙] ตลศกฺติกา [๖๐] ปฺรติจฺฉาทเนน ๚ ษษฺโฐ วคฺคะ ๚

ปาจตฺติก ๖๑: สํจินฺตฺย

โย ปุนภิกฺษุ สํจินฺตฺย ติรฺยคฺโยนิคตํ ปฺราณินํ ชีวิตาทฺ วฺยปโรเปย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๖๒: เกากฤตฺย

โย ปุนภิกฺษุ ภิกฺษุสฺย สํจินฺตฺย เกากฤตฺยมุปสํหเรย กินฺติส มุหูรฺตฺตมฺปิ อผาสุ ภเวทิติ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๖๓: อปฺรตฺยุทฺธริตฺย

โย ปุนรฺภิกฺษู ภิกฺษูสฺย วา ภิกฺษุณีเย วา ศฺรามเณรสฺเย วา ศฺรามเณรีเย วา ศิกฺษมาณาเย วา จีวรมฺทตฺวา อปฺรตฺยุทฺธเรย ปริภุํเชย อปฺรตฺยุทฺธารปริโภเค ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๖๔: อปนิเหย

โย ปุนรฺภิกฺษู ภิกฺษูสฺย ปาตฺริํ วา จีวรํ วา นิษีทนํ วา สูจีวิคฺรหมฺวา อปนิเหยมฺวา อปนิหาเยย วา อนฺตมสโต หาสฺยาญฺจาปิ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๖๕: ภิเษย

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษูํ ภีเษย ปาจตฺติกมฺ

ปาจตฺติก ๖๖: อุทเก

อุทเก หสฺตสมฺมรฺทนาตฺ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๖๗: อํคุลี

องฺคลิปฺรโจทนาตฺ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๖๘: สํ­วิธาย

โย ปุนภิกฺษู มาตฤคฺราเมณ สารฺทฺธํ สํวิธาย อธฺวานมารฺคํ ปฺรติปทฺเยตฺ อนฺตมสโต คฺรามานฺตรํ ปิ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๖๙: สหคาร

โย ปุนรฺภิกฺษู มาตฤคฺราเมณ สารฺทฺธํ สหคารศยฺยํา กลฺเปย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๗๐: นิษทฺย

โย ปุนรฺภิกฺษู มาตฤคฺราเมณ สารฺทฺธํ เอโก เอกายรโห นิษทฺยํา กลฺเปย ปาจตฺติกมฺ ๚

อุทฺยานมฺ ฯ [๖๑] สํจินฺตฺย [๖๒] เกากฤตฺย [๖๓] มปฺรตฺยุทฺธริตฺย [๖๔] กาปนิเหย [๖๕] ภิเษย [๖๖] อุทเก [๖๗] อํคุลี [๖๘] สํวิธาย [๖๙] สหคาร [๗๐] นิษทฺยาย ๚ สปฺตโม วคฺคะ ๚

ปาจตฺติก ๗๑: อูนวิํ­ศติ

โย ปุนรฺภิกฺษู ชานนฺตํ อุนวิํศติวรฺษํ ปุทฺคลํ ภิกฺษุ อุปสํปาเทย โส จ ปุทฺคโล อนุปสํปนฺโน เต จ ภิกฺษู คารฺหฺยํา อิมํสฺตถา ภิกฺษุณาครฺหณํ ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๗๒: สฺไตนฺยสารฺธํ

โย ปุนรฺภิกฺษู ชานนฺสฺไตนฺยสารฺเธน สารฺธํ สํวิธาย อธฺวานมารฺคํ ปฺรติปทฺเยย อนฺตมสโต คฺรามานฺตรํ ปิ ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๗๓: ปฤถิวี

โย ปุนรฺภิกฺษู สฺวหสฺตปฤถฺวีมฺ ขเนย วา ขนาเยย วา อนฺตมสโต อิห ขเนหีติ เอวํ วเทย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๗๔: ปฺรวารณา

จาตุรฺมาสิกํ ภิกฺษุณา ปฺรตฺเยก ปฺรวารณา สาทยิตวฺยา ตทุตฺตริํ สาทิเยย อนฺยตฺร ปุนะ ปฺรวารณาเย อนฺยตฺร ยาวชฺชีวิกาเย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๗๕: น ศิกฺษิษฺยํ

โย ปุนรฺภิกฺษู ภิกฺษู หิ เอวํ วุจฺยมาโน อิเม หิ เต อายุษฺมนฺ ปญฺจ หิ อาปตฺติกาเย อนธฺยาวาจาย ศิกฺษา กรณีเยติ ฯ โส ภิกฺษู ตํา ภิกฺษุเนวํ วเทย น ยาวทหมายุษฺมนฺตานํา วจเนน ศิกฺษิษฺยํ ยาวทหํ น ทฺรกฺษฺยามิ สฺววิรานฺภิกฺษูนฺ สูตฺรธรานฺ วินยธรานฺ มาตฤกาธรานฺ มธฺยมานฺภิกฺษูนฺ สูตฺรธรานฺวินยธรานฺ มาตฤกาธรานฺ นวกานฺภิกฺษู สูตฺรธรานฺ วินยธรานฺ มาตฤกาธรานฺนตํา­สฺตาวทหมุป­สํกฺ­รมฺย ปริปฤษฺฐิษฺยํ ปริปฺรศฺนี กริษฺยนฺติ ปาจตฺติกมฺ ๚ ศิกฺษฺยกาเมน ภิกฺษุณา อาชฺญาตวฺยมุปลกฺษิตวฺยมุป­ธาร­ยิตวฺยมฺ ๚

ปาจตฺติก ๗๖: มทฺยปาน

สุราไมเรย มทฺยปานํ ปาปจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๗๗: อนาทรฺยํ

ภิกฺษุนาทรฺเย ปาจตฺติกมฺ ฯ

ปาจตฺติก ๗๘: อุปโศฺรตฺร

โย ปุนรฺภิกฺษู ภิกฺษู หิ กลหชาเต หิ ภนฺฑน ชาเต หิ วิคฺรหวิวาทาปนฺเน หิ วิหรนฺเต หิ อุปโศฺรตฺรสฺถาเน ติษฺเฐย ยํ เอเต วทิษฺยนฺติ ตํ ศฺรุตฺวา อุปสํหริษฺยามีติ ฯ เอตเทว ปฺรตฺยยํ กฤตฺวา อนนฺยมิมนฺตสฺย ภิกฺษูสฺย อุปโศฺรตฺรสฺถาเน ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๗๙: วินิศฺจย

โย ปุนภิกฺษูะ สํเฆ วินิศฺจยกถา หิ วรฺตฺตมานา หิ อุตฺถายาสนาตฺปฺรกฺรเมย สนฺตํ ภิกฺษูมนามนฺตฺรยิตฺวา อนฺยตฺร ตถารูเป อตฺยายิเก กรณีเย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘๐: อารณฺยก

โย ปุนภิกฺษู อารณฺยเก ศยฺยาสเน วิหรนฺโต วิกาเล คฺรามํ ปฺรวิเศย สนฺตํ ภิกฺษูมนามนฺตฺรยิตฺวา อนฺยตฺร ตถารูเป อตฺยายิเก กรณีเย ปาจตฺติกมฺ ๚

อุทฺทานํ ๚ [๗๑] อูนวิํศติ [๗๒] สฺไตนฺยสารฺธํ [๗๓] ปฤถิวี [๗๔] ปฺรวารณา [๗๕] น ศิกฺษิษฺยํ [๗๖] มทฺยปาน [๗๗] มนาทรฺยํ [๗๘] มุปโศฺรตฺร [๗๙] วินิศฺจย [๘๐] อารณฺยเกน ๚ อษฺฏโม วคฺคะ ๚

ปาจตฺติก ๘๑: สภกฺโต

โย ปุน ภิกฺษู สภกฺโต สมาโน ปูเว ภกฺตํ ปศฺจาทฺภกฺตํ วา กุเลษุ จาริตฺรมาปทฺเยย สนฺตํ ภิกฺษุมนามนฺตฺรยิตฺวา อนฺยตฺร สมเย ปาจตฺติกมฺ ๚ ตตฺรายมฺ สมโย จีวรทานกาลสมโย อยมตฺรสมโย ๚

ปาจตฺติก ๘๒: ราชฺโญ

โย ปุนภิกฺษู ราชฺญาะ กฺษตฺริยสฺย มูรฺธา อภิษิกฺตสฺย ชน­ปทสฺ­ถาม­วีรฺยปฺราปฺรสฺย อนฺตะปุรํ ปฺรวิเศยานิษฺกฺรานฺเต ราชาเน อนิษฺกฺรานฺเต อนฺตะปุเร อนิคฺคเต หิ รตเน หิ อนฺตมสโต อินฺทฺรกีลมฺปิ อติกฺรเมย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘๓: สูจีคฤหํ

โย ปุนภิกฺษู ทนฺตมยมฺวา อสฺถิมยมฺวา ศฤงฺคมยมฺวา สุวณฺณมยมฺวา รูปฺยมยมฺวา รตนมยมฺวา สูจีวิคฺรหํ การาเปย เภทน ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘๔: มญฺจ

มญฺจมฺวา ปีฐมฺวา ภิกฺษุณา การาปยมาเณน สุคตาษฺฏางฺคุลปฺรมาณาะ ปาทกาะ การาปยิตวฺยาะ ฯ อนฺยตฺราฏฺฏนีเย ตทุตฺตริํ การาเปย จฺเฉทน ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘๕: ตูล

โย ปุนภิกฺษู ตูล สํสฺตฤเต มํเจ วา ปีเฐ วา อภินิษีเทย วา อภิปทฺเยย วา อุทฺทาล น ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘๖: นิษีทนํ

นิษีทนํ ภิกฺษุณา การาปยมาเณน ปฺรามาณิกํ การาปยิตวฺยมฺ ฯ ตเตฺรทํ ปฺรมาณํ ทีรฺฆโศ ทฺเว วิตสฺตีโย สุคตวิตสฺตินา ติรฺยคฺ รฺทฺธมนฺยตฺร ทศวิตสฺติ กํ ตทุตฺตริํ การาเปย จฺเฉทน ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘๗: กนฺฑุ

กนฺฑุมปฺรติจฺฉาทนํ ภิกฺษุณา การาปยมาเณน ปฺรามาณิกํ การาปยิตวฺยํ ฯ ตเตฺรทํ ปฺรมาณํ ทีรฺฆโศ จตฺวาริ วิตสฺตีโย สุคตวิตสฺตินา ติรฺยคฺทฺเว ตทุตฺตริํ การาเปย จฺเฉทนปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘๘: วรฺษาศาษฺฏิกา

วรฺษาศาษฺฏิกา ภิกฺษุณา การาปยมาเณน ปฺรามาณิกา การาปยิตวฺยา ตเตฺรทํ ปฺรมาณํ ทีรฺฆโศ ษฑฺวิตสฺตีโย สุคตวิตสฺตินา ติรฺยคฺ รฺทฺธตียํ ฯ ตทุตฺตริํ การาเปย จฺเฉทน ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๘๙: สุคตจีวร

โย ปุนภิกฺษู สุคตจีวรปฺรมาณํ จีวรํ การาเปย กิญฺจิตสฺย ภควเต ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺ สํพุทฺธสฺย สุคตสฺย สุคตจีวรปฺรมาณํ ทิรฺฆโศ นว วิตสฺตีโย สุคตวิตสฺตินา ติรฺยก ษฑฺ อิทนฺตสฺย ภควโต ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺ สํพุทฺธสฺย สุคตสฺย สุคตจีวรปฺรมาณํ ตโต วา ปุนรุตฺตริํ การาเปย จฺเฉทน ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๙๐: อภฺยาขฺ­ยานํ

โย ปุนภิกฺษู ภิกฺษูสฺย ทุสฺโต โทษานฺกุปิโต อนาตฺตโน อมุลเกน สํฆาติเศเษณ ธรฺมฺเมณานุธฺวํเสย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๙๑: ปริ­ณามน

โย ปุนภิกฺษู ชานนฺ สําธิกํ ลาภํ สํเฆ ปริณตํ ปุทฺคโล ปุทฺคลสฺย ปริณาเมย ปาจตฺติกมฺ ๚

ปาจตฺติก ๙๒: อชฺญานก

โย ปุนภิกฺษูรนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺทิศฺยมาเน เอวํ วเทย อทฺย ปุนรหํ ชานามิ อิทานีํ ปุนรหํ ชานามิ อยมฺปิ ธรฺโม สูตฺราคโต สูตฺรปรฺยาปนฺโน อนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉติ ยาวทหนฺนชานามิ ตาวนฺนาสฺตีถํ มกฺษมาปตฺติรฺชาเนอ จ เต ภิกฺษู ตํ ภิกฺษูมฺ สกฤตฺทฺวิตฺถิกฺขุตฺโต ตฺริกฺขุตฺโต อาคตปูรฺวฺวํ ปิ สนฺนิธปูรฺวฺวํ ปิ กะ ปุนรฺวฺวาโท พหุโศ นาสฺติ โข ปุนสฺตสฺย ภิกฺษูสฺย อชฺญาเนน มุกฺติะ ฯ อถ อิยําปิ จ โส ภิกฺษูราปตฺติมาปนฺโน ตุ กฺษิปฺรเมว ยถาธรฺมฺมํ ยถาวินยํ การาปยิตวฺโย อุตฺตริํ สํโมหมาปาทยิตวฺโย ตสฺย เต อายุษฺมนฺ ลาภาทุรฺลพฺธายสฺตฺวํ อนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺรติโมโกฺษ อุทฺทิศฺยมาเนนาสฺถีกฤตฺวา น มนสิ กฤตฺวา น สรฺวฺวเจตสา สมนฺวาหฤตฺย อวหิตโศฺรโต สนฺกฤตฺย ธรฺมศฤโณษีติ อิมนฺตสฺย ภิกฺษูสฺย สมฺโมหนยา ปาจตฺติกมฺ ๚

อุทฺทานมฺ ๚ [๘๑] สภกฺโต [๘๒] ราชฺโญ [๘๓] สูจีคฤหํ [๘๔] มญฺจ [๘๕] ตูล [๘๖] นิษีทนํ [๘๗] กนฺฑุ [๘๘] วรฺษาศาษฺฏิกา [๘๙] สุคตจีวร [๙๐] มภฺยาขฺยานํ [๙๑] ปริณามน [๙๒] มชฺญานเกน ๚ นวโม วคฺคะ ๚

วคฺคาณามุทฺทานํ [๑] มฤษา [๒] พีชํ [๓] อสมฺมโต [๔] เอกาหปรโม [๕] โกฺษภิ [๖] สปฺราณกํ [๗] สญฺจินฺตฺย [๘] อุนวิํศติ [๙] สภกฺตเกน ๚ นวมะ อุทฺทิษฺฏาะ ๚

โข ปุนรายุษฺมนฺโต ทฺวานวติ ศุทฺธปาจตฺติกา ธรฺมฺมาสฺตตฺรายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธา ทฺวิตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ตฤตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ปริศุทฺธา อตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีํ เมวเมตนฺธารยามิ ฯ



๔ ปาติเทศนิก[แก้ไข]

อิเม โข ปุนรายุษฺมนฺโต จตฺวาระ ปาติเทศนิกา ธรฺมา อนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉนฺติ ฯ

ปฺราติเทศนิก ๑: อารณฺยก

โย ปุนภิกฺษุ อารณฺยเก ศยนาสเน วิหรนฺโต ปูรฺวฺเว อปฺรติสมฺเวทิตํ วหิทฺวา อปฺรติคฤหีตมนฺเตวาส วสฺตุสฺมินฺนคิลาโน สฺวหสฺตํ ขาทนียมฺวา โภชนียมฺวา ปฺรติคฤหฺณิตฺวา ขาเทย วา ภุญฺเชย วา ภุกฺตาวินา เตน ภิกฺษุณา ปฺรติเทศยิตวฺยํ ฯ อสํเปฺรยมฺเม อายุษฺมนฺ คารฺหฺยมฺปฺราติเทศนิกํ ธรฺมฺมมาปนฺโน ตํ ธรฺมปฺรติเทศยามิ อยํ ธรฺมฺโม ปฺราติเทศนิโก ๚

ปฺราติเทศนิก ๒: อนฺตรคฤเห

โย ปุนภิกฺษุรนฺยาติกาเย ภิกฺษุณีเย อนฺตรคฤหํ ปฺรวิษฺตาเย อคิลาโน สฺวหสฺตํ ขาทนียํ วา โภชนียมฺวา ปฺรติคฤหฺณิตฺวา ขาเท ย วา ภุญฺเชย วา ภุกฺตา วินา เตน ภิกฺษุณา ปฺรติเทศยิตวฺยํ ฯ อสํเปฺรยมฺเม อายุษฺมนฺ คารฺหฺยมฺปฺรติเทศนิกํ ธรฺมฺมมาปนฺโน ตํ ธรฺมฺมํ ปฺรติเทศยามิ ฯ อยํ ปิ ธรฺมฺโม ปฺราติเทศนิโก ฯ

ปฺราติเทศนิก ๓: ภิกฺษู จ นิมนฺตฺริตกาะ

ภิกฺษุ โข ปุนรนฺตรคฤเห นิมนฺตฺริตกานฺมุญฺชนฺติ ตตฺร จ ภิกฺษุณี วิศฺวาสมานรูปาสฺถิตา ภวติ โส เอวมาห อิห โอทนํ เทหิ อิห สูปํ เทหิ อิห วฺยญฺชนํ เทหีติ วเทย สรฺเวหิ เต ภิกฺษู หิ สา ภิกฺษูณี เอวมสฺย วจนียา ฯ อาคมย ตาวตฺตฺวํ ภคินิ ยาวทฺภิกฺษู ภุญฺชนฺตีติ เอกภิกฺษู ปิ จ ตํา ภิกฺษุณีนฺเนวํ วเทย ฯ อาคมย ตาวตฺตฺวํ ภคินิ ยาวทฺภิกฺษู ภุญฺชนฺตีติ ภุกฺตาวีหิ เต หิ ภิกฺษุ หิ ปฺรติเทศยิตวฺยํ ฯ อสํเปฺรยมฺเม อายุษฺมนฺ คารฺหฺยมฺปฺรติเทศนิกํ ธรฺมมาปนฺโน ตํ ธรฺมํ ปฺรติเทศยามิ ฯ อยมฺปิ ธรฺมฺโม ปฺรติเทศนิโก ๚

ปฺราติเทศนิก ๔: ไศกฺษสมฺมต

ยานิ โข ปุนริมานิ ศิกฺษสมฺมตา นิ กุลานิ ภวนฺติ ฯ ตตฺร จ ภิกฺษูะ ปูรฺวฺเว อปฺรวาริโต อุปสํกฺรมิตฺวา สฺวหสฺตํ ขาทนียํ วา โภชนียํ วา ปฺรติคฤหฺณิตฺวา ขาเทย วา ภุํเชย วา ภุกฺตาวินา เตน ภิกฺษุณา ปฺรติเทศยิตวฺยํ ฯ อสํเปฺรยมฺเม อายุษฺมนฺ คารฺหฺยํ ปฺรติเทศนิกํ ธรฺมมาปนฺโน ตํ ธรฺมํ ปฺรติเทศยามิ ฯ อยํ ปิ ธรฺโม ปฺรติเทศนิโก ๚

อุทฺทานมฺ ๚ [๑] อารณฺยก [๒] มนฺตรคฤเห [๓] ภิกฺษู จ นิมนฺตฺริตกาะ [๔] ไศกฺษสมฺมเตน จตฺวาระ อุทฺทิษฺฏาะ ๚

โข ปุนรายุษฺมนฺโต จตฺวาระ ปฺราติเทศนิกา ธรฺมาสฺตตฺรายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ทฺวิตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ตฤตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ปริศุทฺธาะ อตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีเมวเมตํ ธารยามิ ฯ


๖๗ ไศกฺษ[แก้ไข]

อิเม โข ปุนรายุษฺมโน สาติเรก ปญฺจาษฑฺ ศิกฺษาธรฺมฺมา อนฺวรฺทฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉนฺติ ฯ

ไศกฺษ ๑: นิวสนํ

ปริมณฺฑลนฺนิวสนํ นิวาสยิษฺยามีติ ศิกฺษา กรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒: ปฺราวรณํ

ปริมณฺฑลํ จีวรํ ปฺราวริษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓: สุสํวฤโต

สฺวสํวฤโต อนฺตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔: จกฺษูะ

น อุกฺษิปฺตกฺษูรนฺตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕: ศพฺท

อลฺปศพฺโท อนฺตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๖: โนฌคฺคีกา

น อุฌคฺคีกาย อนฺตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๗: น โอคุณฺฐิกา

น โอคุณฺฐิกาย อนฺตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๘: โนกฺษิปฺติกา

น อุกฺษิปฺติกาย อนฺตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๙: น อุกฺกุฏฺฏิกา

น อุกฺกุฏฺฏิกาย อนฺตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๐: น ขมฺภ

น ขมฺภกฤโต อนฺตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๑: น กาย

น กายปฺรจาล­กมนฺ­ตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๒: น ศีรฺษ

น ศีรฺษปฺรจาล­กมนฺ­ตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๓: น พาหุก

น พาหุวิเกฺษป­กมนฺ­ตรคฤหมุป­สํกฺ­รมิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

อุทฺทานมฺ [๑] นิวสนํ [๒] ปฺราวรณํ [๓] สุสํวฤโต [๔] จกฺษูะ [๕] ศพฺท [๖] โนฌคฺคีกา [๗] น โอคุณฺฐิกา [๘] โนกฺษิปฺติกา [๙] น อุกฺกุฏฺฏิกา [๑๐] น ขมฺภ [๑๑] น กาย [๑๒] น ศีรฺษ [๑๓] น พาหุเกน ฯ ปฺรถโม วคฺคะ ฯ

ไศกฺษ ๑๔: สุสํวฤโต

สุสํวฤโต อนฺตรคฤเห นิษีทิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๕: จกฺษุะ

น อุกฺษิปฺตจกฺษู อนฺตรคฤเห นิษีทิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๖: ศพฺท

อลฺปศพฺโท อนฺตรคฤเห นิษีทิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๗: โนฌคฺคิกา

น อุฌคฺคีกาย อนฺตรคฤเห นิษีทิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๘: น โอคุณฺฐิกา

น โอคุณฺฐิกาย อนฺตรคฤเห นิษีทิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๑๙: โนกฺษิปฺติกา

น อุกฺษิปฺติกาย อนฺตรคฤเห นิษีทิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๐: โนสกฺติกา

น โอสกฺติกาย อนฺตรคฤเห นิษีทิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๑: น ปลฺลตฺถิกา

น ปลฺลตฺถิกาย อนฺตรคฤเห นิษีทิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๒: น ขมฺภ

น ขมฺภกฤโต อนฺตรคฤเห นิษีทิศฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๓: น หสฺต­ปาทฺ­อเกากฤตฺย

น อนฺตรคฤเห นิษณฺโณ หสฺตํ โกกฤตฺยมฺวา ปาทเกากฤตฺยมฺวา กริษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

อุทฺทานํ ๚ [๑๔] สุสํวฤโต [๑๕] จกฺษุะ [๑๖] ศพฺท [๑๗] โนฌคฺคิกา [๑๘] น โอคุณฺฐิกา [๑๙] โนกฺษิปฺติกา [๒๐] โนศกฺติกา [๒๑] น ปลฺลตฺถิกา [๒๒] น ขมฺภ [๒๓] น หสฺตปาทเกากฤตฺเยน ฯ ทฺวิตีโย วคฺคะ ๚

ไศกฺษ ๒๔: สตฺกฤตฺย

สตฺกฤตฺย ปิณฺฑปาตฺรํ ปฺรติคฤหฺณิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๕: สมสูป

สมสูปํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุญฺชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๖: น สฺตูป

น สฺตูปการกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุญฺชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๗: นาวกีณฺณ

นาวกีรฺณฺณการกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๘: นาวคนฺฑ

นาวคณฺฑการกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๒๙: น ชิหฺวา

น ชิหฺวา นิจารกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๐: นาติ­มหานฺ­ตํ

นาติมหมฺเต หิ กวเฑ หิ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๑: นานาคตํ

นานาคเตกวเฑ มุขทฺวารํ วิวริษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๒: น กวโฑตฺ­เกฺษปก

น กวโฑตฺเกฺษปกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๓: น กวฑจฺเฉทก

น กวฑจฺเฉทกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๔: น สกวเฑน มุเขน วาจํ

น สกวเฑน มุเขน วาจ ภาษิษฺยมีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

อุทฺทานํ ๚ [๒๔] สตฺกฤตฺย [๒๕] สมสูป [๒๖] น สูป [๒๗] นาวกีณฺณ [๒๘] นาวคนฺฑ [๒๙] น ชิหฺวา [๓๐] นาติมหานฺตํ [๓๑] นานาคตํ [๓๒] น กวโฑตฺเกฺษปก [๓๓] น กวฑจฺเฉทก [๓๔] น สกวเฑน มุเขน วาจํ ๚ ตฤตีโย วคฺคะ ๚

ไศกฺษ ๓๕: นิรฺลฺเลหาะ (๑)

น ปาตฺรํ นิรฺลฺเลหกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๖: นิรฺลฺเลหาะ (๒)

น หสฺตนิรฺลฺเลหกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๗: นิรฺลฺเลหาะ (๓)

นําคุํลิลฺเลหกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๘: จุจุ

น จุจฺจูการํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๓๙: สุรุสุรุ

น สุรุสุรุการํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๐: น ศุลุศุลุ

น ศุลุศุลุการกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๑: น หสฺต

น หสฺตนิรฺทฺธูนกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุญฺชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๒: น สิตฺถ

น สิตฺถาวการกํ ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๓: น โอธฺยายน

นาติเวลาปรสฺย ปาตฺรนฺนิธฺยายิษฺยามิ โอธฺยายน­กรฺม­ตามุ­ปาทฺ­อาเยติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๔: ปาตฺร­สํชฺ­ญี ปาตฺรสํชฺญีปิณฺฑปาตฺรํ ปริทฤศฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๕: วิชฺญปฺติ

น อคิลาโน โอทนมฺวา สูปมฺวา วฺยญฺชนมฺวา อาตฺมาตฺวาย กุเล หิ วิชฺญาเปตฺวา วา วิชฺญาปาเยตฺวา วา ปิณฺฑปาตฺรํ ปริภุํชิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๖: จฺฉาทยติ

นทินฺนทินฺนานิษฺฐํ ชนานิ โอทเนน ปฺรจฺฉาทยิษฺยามิ ฯ ภูโย อาคมนกรฺมตามุปาทาเยติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๗: ปาโตฺรทก

น สสิถามฺยาโนทกํ ปฤถิวฺยานฺนิษิญฺจิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๔๘: สศิตฺเถน

น สศิตฺเถน ปาณินา ปานียสฺถาลกํ ปฺรติคฤหฺณิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

อุทฺทานมฺ ฯ [๓๕–๓๖–๓๗] ตฺรโย นิรฺลฺเลหาะ ฯ [๒๘] จุจุ [๓๙] สุรุสุรุ [๔๐] น ศุลุศุลุ [๔๑] น หสฺต [๔๒] น สิตฺถ [๔๓] น โอธฺยายน [๔๔] ปาตฺรสํชฺญี [๔๕] รฺวิชฺญปฺติ [๔๖] จฺฉาทยติ [๔๗] ปาโตฺรทก [๔๘] สสิตฺเถน ๚ จตุโถ วคะ ๚

ไศกฺษ ๔๙: น ถิโต

น ถิโต นิษณฺณสฺย อคิลานสฺย ธรฺมฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๐: น นิษณฺโณ

น นิษณฺโณ นิษทฺยสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๑: อุจฺจาสน

น นีจาสเน นิษณฺโณ อุจฺจาสเน นิษณฺโณ อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๒: อุปานห

น อุปานหารูฒสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๓: ปาทุกา

น ปาทุการูฒสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๔: โอคุณฺฐิกา

น โอคุณฺฐิกากฤตสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๕: น สนฺมุขอ

น สํมุขาเวษฺฐิตสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๖: น โอสตฺติกา

น โอสกฺติกาย นิษณฺณสฺยาคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๗: น ปลฺลตฺถิกาย

น ปลฺลตฺถิกาย นิษณฺณสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

อุทฺทานมฺ ๚ [๔๙] น ถิโต [๕๐] น นิษณฺโณ [๕๑] อุจฺจาสน [๕๒] อุปานห [๕๓] ปาทุกา [๕๔] โอคุณฺฐิกา [๕๕] น สนฺมุข [๕๖] น โอสตฺติกา [๕๗] น ปลฺลตฺถิกาย ฯ ปญฺจโม วคะ ฯ

ไศกฺษ ๕๘: น ศสฺตฺร

น ศสฺตฺรปาณสฺย อคิลานสฺย ธรฺมเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๕๙: นายุธ

นายุธปาณิสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๖๐: ทณฺฑ

น ทณฺฑปาณิสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๖๑: ฉตฺร

น ฉตฺรปาณิสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

อไศกฺษ ๖๒: อุตฺปถ

น อุตฺปเถน คจฺฉนฺโต ปเถน คจฺฉนฺตสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

อไศกฺษ ๖๓: ปฤษฺฐโต

น ปฤษฺฐโต คจฺฉนฺโต ปุรโต คจฺฉนฺตสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๖๔: ยานํ

น ปาเทน คจฺฉนฺโต ยาเนน คจฺฉนฺตสฺย อคิลานสฺย ธรฺมนฺเทศยิษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๖๕: หริตํ

น หริเต ตฤเณ อุจฺฉารํ วา ปฺรศฺราวํ วา เขฑฺฑํ วาสิํหาณํ วา อคิลาโน กริษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๖๖: อุทก

น อุทเก อุจฺจารํ วา ปฺรศฺราวํ วา เขฑฺฑํ วา สิํหาณกํ วา อคิลาโน กริษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

ไศกฺษ ๖๗: สฺถิเตน

น สฺถิโต อุจฺจารมฺวา ปฺรศฺราวมฺวา อคิลาโน กริษฺยามีติ ศิกฺษากรณียา ฯ

อุทฺทานมฺ ๚ [๕๘–๕๙] น ศสฺตฺรายุธ [๖๐] ทณฺฑ [๖๑] จฺฉตฺร [๖๒] อุตฺปถ [๖๓] ปฤษฺฐโต [๖๔] ยานํ [๖๕] หริตํ [๖๖] อุทก [๖๗] สฺถิเตน ฯ ษษฺโฐ วรฺคะ ๚

อุทฺทิษฺตาะ โข ปุนรายุษฺมนฺโต สาติเรกปญฺจาศต ไศกฺษาธรฺมาะ ฯ ตตฺรายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ทฺวิตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ตฤตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ปริศุทฺธาะ อตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีเมวเมตนฺ­ธาร­ยามิ ฯ


๗ อธิกรณสมถ[แก้ไข]

อิเม โข ปุนรายุษฺมนฺโต สปฺต อธิกรณสมถาธรฺมา อนฺวรฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉนฺติ ฯ เย อุตฺปนฺโนตฺปนฺ­นานา­มธิกรณานํา ศมถาย วฺยปศมถาย สนฺวกฤเต ฯ สํยฺยถีทํ

อธิกรณสมถ ๑

สํมุขวินโย ศมโถ ฯ

อธิกรณสมถ ๒

สฺมฤติวินโย ศมโถ ฯ

อธิกรณสมถ ๓ อมูฒวินโย ศมโถ ฯ

อธิกรณสมถ ๔

ปฺรติชฺญาการโก ศมโถ ฯ

อธิกรณสมถ ๕

ตสฺย ปาเปยสิโก ศมโถ ฯ

อธิกรณสมถ ๖

โย ภูยสิโก ศมโถ ฯ

อธิกรณสมถ ๗

ตฤณปฺรสฺตารโก จ ศมโถ ฯ สปฺตโม ฯ

อุทฺทิษฺตาะ โข ปุนรายุษฺมนฺโต สปฺต อธิกรณสมถาธรฺมา สูตฺรา ยุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ทฺวิตียํ ปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ตฤตียํ ปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ปริศุทฺธาะ อตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีเมวเมตํ ธารยามิ ฯ


ทุเว ธรฺมาะ

อิเม โข ปุนรายุษฺมนฺโต ทุเว ธรฺมาะ ฯ ธรฺโม อนุธรฺมศุ อนฺวรฺธมาสํ สูเตฺร ปฺราติโมเกฺษ อุทฺเทศมาคจฺฉนฺติ ฯ

ตตฺร ธรฺโม นาม ยมุภยโต วินโย ฯ อนุธรฺโม นาม ยา อตฺร ปฺรติปตฺติะ ๚

อุทฺทิษฺตาะ โข ปุนรายุษฺมนฺโต ทุเว ธรฺมาะ ฯ ธรฺโม อนุธรฺมศุ เตตฺรายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ทฺวิตียํ ปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ตฤตียมฺปิ อายุษฺมนฺโต ปฤจฺฉามิ กจฺจิตฺถ ปริศุทฺธาะ ฯ ปริศุทฺธาะ อตฺรายุษฺมนฺโต ยสฺมาตฺตูษฺณีเมวเมตํ ธารยามิ ฯ


อุทฺทิษฺฏํ ฯ โข ปุนรายุษฺมนฺโต ปฺราติโมกฺษสฺย วสฺตุ ฯ อุทฺทิษฺฏํ นิทานํ ฯ อุทฺทิษฺฏาศฺจตฺวาระ ปาจตฺติกา ธรฺมาะ ฯ อุทฺทิษฺตา ตฺรโยทศสํฆาติเศษาะ ธรฺมาะ ฯ อุทฺทิษฺตาะ ทุเว อนิยตา ธรฺมาะ ฯ อุทฺทิษฺฏา ตฺริํศนฺนิสรฺคิกปาจตฺติกา ธรฺมาะ ฯ อุทฺทิษฺตา ทฺวานวติ ศุทฺธ ปจตฺติกา ธรฺมาะ ฯ อุทฺทิษฺตาะ จตฺวาระ ปฺราติเทศนิกา ธรฺมาะ ฯ อุทฺทิษฺตาะ สาติเรกปศฺจาษฑฺ ไศกฺษา ธรฺมาะ ฯ อุทฺทิษฺตาสฺสปฺตธิกรณศมถา­ธรฺมาะ ฯ อุทฺทิษฺตา ทุเว ธรฺมาะ ฯ ธรฺโม อนุธรฺมศุ ฯ เอตโกยํ ปุนสฺตสฺย ภควโต ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺ สํพุทฺธสฺย ธรฺมวินโย ปฺราติโมกฺษสูตฺราคโต สูตฺรปรฺยาปนฺโน โย วา อนฺโยปิ กศฺจิทฺธรฺมสฺย อนุธรฺโม ตตฺร สมเคฺร หิ สรฺวฺเว หิ สหิเต หิ สํโมทมาเน หิ อวิวทมาเน หิ เอโกทฺเทเศ หิ กฺษีโรทกี กฤเตหิ ศาสฺตุะ ศาสนํ ทีปยมาเน หิ ฯ สุขญฺจ ผาสุญฺจ วิหรนฺเต หิ อนธฺยาวาจาย ศิกฺษากรณียา ฯ


กฺษานฺติะ ปรมนฺตโป ติติกฺษา นิรฺวฺวาณํ ปรมํ วทนฺติ พุทฺธาะ

นหิ ปฺรวฺรชิตะ ปโรปฆาตี ศฺรวโณ โภติ ปรานฺวิเหฐยนฺตะ


อิทมฺตสฺย ภควโต วิปศฺจิตสฺย ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺสํพุทฺธสฺว อจิราภิสํพุทฺธสฺย นิรรฺพฺพุเท ภิกฺษุสํเฆ สํกฺษิปฺเตน ปฺราติโมกฺษํ สุภาษิตมฺ ๚


อาโรปวาที อปโรปฆาตี ปฺรติโมเกฺษ จ สมฺวเร มาตฺรชฺญตา จ

ภุกฺติสฺมิํ ปฺรานฺตญฺจ ศยนาสนํ อธิจิตฺเต จาโยโค เอตํ พุทฺธานุศาสนํ


อิทํ ตสฺย ภควโต ไศกฺษิสฺย ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺสํพุทฺธสฺย อจิราภิสํพุทฺธสฺย นิรรฺพฺพุเท ภิกฺษุสํเฆ สํกฺษิปฺเตน ปฺราติโมกฺษํ สุภาษิตมฺ ๚


อธิเจตสิ มา ปฺรมาทฺยเต มุนิโน เมานปเทษุศิกฺษตะ

โศกาะ น ภวนฺติ ตายิโน อุปศานฺตสฺย สทาสฺมฤตีมตะ


อิทํ ตสฺย ภควเต วิศฺวภุวสฺย ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺ สํพุทฺธสฺย นิรรฺพฺพุเท ภิกฺษุสํเฆ สํกฺษิปฺเตน ปฺรติโมกฺษํ สุภาษิตํ ๚


สรฺวฺว ปาปสฺยากรณํ กุศลสฺโยปสํปทา

สุจิตฺเต ปรฺโยทมนํ เอตทฺ พุทฺธานุศาสนมฺ


อิทนฺตสฺย ภควโต กฺรุกฺรุจฺฉนฺทสฺย ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺ สํพุทฺธสฺย อจิราภิสํพุทฺธสฺย นิรรฺพฺพุเท ภิกฺษุสํเฆ สํกฺษิปฺเตน ปฺรติโมกฺษํ สุภาษิตํ ๚


ยถาหิ ภฺรมโร ปุษฺปมฺวณฺณคนฺธคเหณฺ­ยํ

ปไรติ รสมาทาย เอวํ คฺราเม มุนิศฺจเรตฺ ฯ


น ปเรษํา วิโลมานิ น ปเรษํา กฤตากฤตมฺ

อาตฺมนสฺตุ สมีเกฺษตฺ กฤตานฺยกฤตานิ จ


อิทนฺตสฺย ภควโต โกนากมุนิสฺย ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺสํพุทฺธสฺย อจิราภิสํพุทฺธสฺย นิรรฺพฺพุเท ภิกฺษุสํเฆ สํกฺษิปฺเตน ปฺรติโมกฺษํ สุภาษิตมฺ ฯ


นาสฺติ ธฺยานมปฺรชฺญสฺย ปฺรชฺญานาสฺติ อธฺยายโต

ยสฺย ธฺยานญฺจ ปฺรชฺญา จ ส ไว นิรฺวาณสฺย อนฺติเก


ตตฺรายมาทิ ภวติ ฯ อิห ปฺรชฺญสฺย ภิกฺษุโณ อินฺทฺริไยคุปฺติะ สํชฺญปฺติะ ปฺราติโมเกฺษ จ สํวโร ๚


นิตฺยํ ภเชตฺ กลฺยาณํ ศุทฺธาชีวมตนฺทฺริตํ

ปฺรติสํสฺตรวตฺติ จ อจารกุศโลสิ ยา

ตตะ ปฺราโมทฺย พหุโล ภิกฺษุรฺนิรฺวาณสฺเยว อนฺติเก ๚


อิทํ ตสฺย ภควตะ กาศฺยปสฺย ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺสํพุทฺธสฺย อจิราภิสํพุทฺธสฺย นิรรฺพฺพุเท ภิกฺษุสํเฆ สํกฺษิปฺเตน ปฺราติโมกฺษํ สุภาษิตมฺ ๚


จกฺษุษา สํวระ สาธุะ สาธุะ โศฺรเตฺรณ สํวระ

ฆฺราเณน สํวระ สาธุะ สาธุชิหฺวาย สํวระ


กาเยน สํวระ สาธุ มนสา สาธุ สํวระ

สรฺวตฺร สํวฤโต ภิกฺษุะ สรฺวทุะขาตฺปฺรมุจฺยเต


อิทนฺตสฺย ภควตะ ศากฺยมุเนะ ศากฺยาธิราชสฺย ตถาคตสฺยารฺหตะ สมฺยกฺ สมฺพุทฺธสฺย อจิราภิสํพุทฺธสฺย นิรรฺพฺพุเท ภิกฺษุสํเฆ สํกฺษิปฺเตน ปฺรติโมกฺษํ สุภาษิตมฺ ฯ

เอตานิ ปฺรติโมกฺษาณิ สํพุทฺธานํา ศิรีมตํา ฯ กิรฺตีตาะ ...................................................มํ.......................................

[๑] วิปศฺวี อานายวทฺยญฺจ [๒] ศิขี ปฺรกาศยติ อธิจิตฺตญฺจ [๓] วิศฺวภุะ ฯ อกรณญฺจ ปาปานํา [๔] กฺรุกฺรุจฺฉนฺทะ ฯ ทุรฺยาญฺจ [๕] โกนากมุนิะ ฯ [๖] ธฺยานานิ จ กาศฺยโป ปฺรกาศยติ [๗] สํวรํ ศากฺยมุเนะ ฯ เอเต สปฺตทศพลา ฯ มหาปฺรชฺญา อมิตพุทฺธี สปฺตานํา สมฺยกฺ สํพุทฺธานํา....นา....ศฺยา....ธิปตีนํา ธรฺมาขฺยานานิ อุกฺตานิ ฯ อุทฺทิสฺตํ ปฺราติโมกฺษสูตฺรํ ฯ กฤตํ สํเฆน โย จ ธ....อารฺยาะ....ปาลยนฺตุ ฯ สมาปฺตํ ฯ ปฺราติโมกฺษสูตฺรํ อารฺยมหาสําฆิกานํา โลโกตฺตรวาทินํา มาธฺยาทฺเทศิกานํา ปาฐิ.... ฯ เย ธรฺมเหตุปฺรภวา ตํ ปิ ตถาคโต อวทตฺเตษาญฺจ โยนิโรธํ เอวํ วาที มหาศฺรวณะ ฯ เย ธรฺมฺโม ยํ ปฺรวรมหายาน ปยิศฺย ศากฺยภิกฺษุโลก .... ฯ

ศากฺยภิกฺษุ ศฺรีวิชย­ภทฺร­ลิขิตมิทมฺ