อาทิตยแลจันทร จะกำหนดว่าเท่านั้นปีเท่านี้ปี จะเหนตรงที่นั่นที่นี่ ก็ไม่ได้ตามแต่ดำเนิ่นเกียวห่างแลชิดตรงแห่งไดก็แห่งนั้นเหน ในประเทศชาวสยามนี้รู้น้อยแต่หยาบ ๆ ไม่รู้ละเอียดได้ คราวเมื่อเปนนั้นจะตรงแห่งใด จะเหนแห่งใด ก็ไม่อาจคำนวฯณให้แน่ได้ ผู้ที่รู้จริงโดยละเอียดแท้เขาคำนวณกะลงว่าตรงแห่งใดจะเหนเปนสรรพคราธ์ได้ เขาก็ไม่คอยดูไว้เปนแบบอย่างตามกำลัง ที่เขาไปได้มีมากหลายครั้งหลายอย่าง ที่จะว่าร้อยปีสองร้อยปีมีครั้งหนึ่งนั้นจะได้อย่างที่ใหนเขียน เหนจะมีไม่ห่างนักจึงเที่ยวดูได้ เขาไม่ได้ทายว่าร้าย เปนสุริยครั้งหนึ่งก็เหนมากด้วยกันหลายบ้านหลายเมือง ฝ่ายไทยซึ่งได้คำนวนตามคำภีร์สารำไทยสารำรามัญนั้น ก็ทำไปตามตำราเหมือนหลับตาคลำ มิได้รู้อไรงมงายไปตามของเก่า ถือสุรยสัพคราธ์หมดดวงนั้นไม่มี ครั้นเมื่อมีขึ้นก็จับไม่ได้ทายไม่เปน การที่จริงนนที่ทำสถิตคราธ์ฉะฉายาลักได้ทั้ง ๖ ถานก็เปนสัพคราธ์ทุกครั้ง ต้องคีดคำนวนหาที่ประเทศตรงไส้อาทิตย์ไส้จันทรแล้วก็ทายได้ว่าประเทศนั้นจะเหนหมดดวงเปนแน่ ไม่รู้คำนวหาที่ตรงแล้วก็หลงงมไปว่าสูรยหมดดวงนั้นเปนอันขาด การไม่มีวิชาที่จะคำนวนสุริยุปราคาธ์นั้นยังมีการละเอียดโดยมาก จะว่าไปก็ยาวนัก ประกาศมาให้รู้เปนสังเขป ผู้รักเรียนวิชา
