ไทยจีนคนชาวต่างประเทศและราษฎรให้ทราบทั่วกันว่า เมื่อในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าฯ เจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ทำอัฐทำโสฬศด้วยดีบุกใช้แทนเบี้ย ครั้นต่อมามีผู้แกะพิมพ์ทำปลอมเปนอันมาก ภายหลังท่านเสนาบดีปฤกษาพร้อมกันให้อัฐอันหนึ่งลดลงเปนราคา ๒๐ เบี้ย ราษฎรใช้สอย ก็สูญสิ้นไปเปนอันมาก ก็ในระหว่างนี้ราษฎรใช้ปี้ขุนพัดนายบ่อน ก็ใช้ได้เปนแห่งเปนตำบล ราษฎรได้ความลำบากด้วยเบี้ยที่จะซื้อขายจ่ายของต่าง ๆ เปนอันมาก ด้วยขุนพัดนายบ่อยออกจากที่เมื่อใด ปี้นั้นก์ใช้หาได้ไม่ ราษฎรมีแต่จะขาดทุนไปทุกครั้งทุกคราว ครั้งนี้จึงโปรดเกล้าฯ ให้ทำเบี้ยทองแดงขึ้นเปน ๓ ชนิด ชนิดใหญ่น่าหนึ่งมีตราเปนตัวอักษร จ ป ร มีตราจุลจอมเกล้าอยู่บนตัว จ มีหนังสือว่ากรุงสยาม รัชกาลที่ ๕ น่าหนึ่งมีใบไชยพฤกษผูกเปนวงมาไลยรอบ ในรอบวงมาไลยนั้นมีอักษรว่าเสี้ยว ๔ อันเปนเฟื้อง มเลข ๑๒๓๖ ทองแดงชนิดใหญ่นี้ให้เรียกชื่อว่าเสี้ยว ใช้เปนราคาลถไภ ๔ อันเปนเฟื้อง ๓๖ อันเปนเงีนบาทหนึ่ง ทองแดงชนิดกลางน่าหนึ่งมีอักษร จ ป ร มีตราจุลจอมเกล้าอยู่บนตัว จ มีหนังสือว่ากรุงสยา⟨ม⟩ รัชกาลที่ ๕ น่าหนึ่งมีไชยพฤกษผูกเปนมา⟨ไลย⟩รอบ ในวงมาไลยนั้นมีอักษรว่าอัฐ ๘ อันเปนเฟื้อง มีเลข ๑๒๓๖ ทองแดงชนิดกลางนี้
หน้า:กม ร ๕ (๑) - ๒๔๓๖.pdf/276
หน้าตา