ข้างสุโขทัยเรียกว่า คามวาสี คณะ ๑ อรัญวาสี คณะ ๑ จัดการปกครองพระสงฆ์คณะป่าแก้วแยกออกเปนคณะ ๑ ต่างหาก เรียกว่าคณะคามวาสีฝ่ายขวา ทำเนียบสมณศักดิ์ครั้งกรุงเก่าซึ่งปรากฎมาถึงกรุงรัตนโกสินทรนี้จึงปรากฎเปน ๓ คณะ แลเรียงลำดับกันชอบกลดังนี้ คือ (๑) คณะคามวาสีฝ่ายซ้าย (๒) คณะอรัญวาสี แล (๓) คณะคามวาสีฝ่ายขวา เห็นได้โดยลำดับในทำเนียบดังนี้ว่า คณะคามวาสีฝ่ายขวาคงจะเปนคณะตั้งขึ้นทีหลัง แต่ในหนังสือพระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา ซึ่งกรมหลวงวงศาธิราชสนิททรงชำระเมื่อรัชกาลที่ ๔ ท่านจะได้ทรงพบหลักฐานใดข้าพเจ้ายังไม่ทราบ ท่านทรงพระนิพนธ์ไว้ในหนังสือพระราชพงศาวดารฉบับนั้นว่า มูลเหตุที่จะแยกคณะสงฆ์เปน ๒ คณะเกิดขึ้นในแผ่นดินสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชเมื่อราวปีวอก จุลศักราช ๙๔๖ พ.ศ. ๒๑๒๗ ว่า ในครั้งนั้นพระเจ้าหงสาวดีไชยสิงห์ หรือที่เรียกอิกพระนาม ๑ ว่านันทราชา เห็นสมเด็จพระนเรศวรเข้มแขงในการสงคราม เกรงจะชักนำให้เมืองไทยเปนข้าศึกขึ้น จึงลวงให้สมเด็จพระนเรศวรเสด็จไปเมืองหงสาวดี ให้พระยาเกียรติ พระยาพราม เปนไส้ศึกลงมารับเสด็จสมเด็จพระนเรศวรที่เมืองแครง แลแต่งกองทัพมาซุ่มดักทางไว้ หวังจะทำร้ายสมเด็จพระนเรศวรเวลายกขึ้นไปไม่ให้ทันรู้พระองค์ พระยาเกียรติ พระยาพราม เอาความลับมาแจ้งต่อพระมหาเถรคันฉ่องผู้เปนอาจารย์ของตนที่เมืองแครง พระมหาเถรคันฉ่องเห็นว่าสมเด็จพระนเรศวรจะเปนอันตรายโดยหาความผิดมิได้ มีความสงสาร จึงมาทูลความให้ทรงทราบ สมเด็จ
