กถาภาษาสิงหฬกลับเปนภาษามธค แลได้แต่งหนังสือขึ้นไว้หลายคัมภีร์ คือ หนังสืออรรถาธรรมบท แลหนังสือวิสุทธมรรค เปนต้น เปนนามซึ่งถือว่ามีเกียรคุณอย่างสูงสุดนในทางคันถธุร ส่วนนามพระรัตนรัตน์นั้นปรากในลังกาทวีปมาช้านานองค์ ๑ เหมือนกัน สมเด็จพระวันรตันวัดราชประดิฐฯ ท่านเคยอธิบายแก่ข้าพเจ้าครั้ง ๑ ว่า นามวันรัตน์นี้แปลว่าผู้ยินดีอยู่ในป่า เพราะนามแปลความดังนี้ ข้าพเจ้าจึงเห็นว่า น่าจะเปนนามสำหรับสังฆนายกฝ่ายอรัญวาสี เพราะฉนั้น ครั้งกรุงศรีอยุธยาเปนราชธานี ในชั้นต้นเมื่อยังแบ่งคณะสงฆ์เปนฝ่ายคามวาสีคณะ ๑ อรัญวาสีคณะ ๑ นั้น น่าเข้าใจว่า เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายคามวาสีจะมีราชทินนามว่าสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ส่วนเจ้าคณะใหญ่ฝ่ายอรัญวาสีเดิมจะมีราชทินนามว่าสมเด็จพระวันรัตน์ องค์ไหนเปนผู้มีพรรษาอายุมาก องค์นั้นก็ได้เปนสมเด็จพระสังฆราช เพราะเช่นนี้จึงปรากฎนามสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์บ้าง สมเด็จพระวันรัตน์บ้าง ในหนังสือพระราชพงศาวดารดังกล่าวมา ความสันนิษฐานของข้อนี้ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ก็ทรงพระดำริห์เห็นชอบด้วย ต่อเมื่อคณะป่าแก้วมีมากขึ้นในกรุงเก่าแลหัวเมืองปักษ์ใต้ชั้นหลัง ต้องแยกคณะคามวาสีออกเปน ๒ คณะ จึงเอาตำแหน่งพระวันรัตน์ไปเปนเจ้าคณะใหญ่คามวาสีฝ่ายใต้ ตั้งนามเจ้าคณะอรัญวาสีขึ้นใหม่ว่า พระพุทธาจารย์ (เห็นจะเทียบด้วยนามพระพุทธโฆษาจารย์ พึ่งเขียนเปนพุฒาจารย์เมื่อในรัชกาลที่ ๔ กรุงรัตนโกสินทรนี้เอง)
