อุตรกิจพิจารณ์ฯ เปนข้อสำคัญอยู่ในความ ๓ ข้อที่กล่าวมานี้ ทีนี้จะแสดงประวัติโดยพิศดารต่อไป
อำมาตย์เอก พระยาอุตรกิจพิจารณ์ พิศาลเกษตรพิษัย (สุด สาระสุทธิ์) ต, ช, ต, ม, ร, ป, ฮ. สกุลเปนชาวสวน อยู่ตำบลสำเหร่ เกิดในรัชกาลที่ ๔ เมื่อปีขาล จุลศักราช ๑๒๑๖ พ.ศ. ๒๓๙๗ ได้ไปเล่าเรียนอยู่ในโรงเรียนของมิชชันนารีอเมริกันที่สำเหร่แต่อายุได้ ๖ ขวบ เปนศิษย์หมอเฮ้าส์ เรียนอยู่จนอายุ ๒๑ ปี เข้ารับราชการเปนล่ามในกระทรวงพระกระลาโหมในรัชกาลที่ ๕ เมื่อปีจอ พ.ศ. ๒๔๑๗
ในเวลานั้นรัฐบาลกำลังตรวจทางจะสร้างสายโทรเลข พระยาอุตรกิจฯ ต้องเปนล่ามไปกับกัปตันลอฟตัสและนายเดวิดสันซึ่งเปนพนักงานตรวจทางทำแผนที่ตลอดเวลา ๕ ปีติด ๆ กัน คือ
เมื่อปีจอ พ.ศ. ๒๔๑๗ ไปตรวจทางตั้งแต่เมืองนครศรีธรรมราชไปเมืองสงขลา เมืองไทรบุรี จนเกาะหมาก
เมื่อปีกุญ พ.ศ. ๒๔๑๘ ไปตรวจทางแต่เมืองสุราษฎร์ธานีขึ้นมาจนเมืองเพ็ชรบุรี
เมื่อปีชวด พ.ศ. ๒๔๑๙ ไปตรวจทางแต่กรุงเทพฯ จนถึงเมืองนครราชสิมา
เมื่อปีฉลู พ.ศ. ๒๔๒๐ ไปตรวจทางแต่เมืองราชบุรี เมืองกาญจนบุรี จนต่อแดนทวายแลด่านพระเจดีย์สามองค์
เมื่อปีขาล พ.ศ. ๒๔๒๑ ไปตรวจทางแต่เมืองปราจิณบุรี ไปเมืองพระตะบองจนถึงทเลสาบต่อแดนเขมร
