ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:ประชุมพงศาวดาร (ภาค ๔) - ๒๔๕๘.pdf/179

จาก วิกิซอร์ซ
หน้านี้ยังไม่ได้พิสูจน์อักษร
๑๖๒

วันอาทิตย์ ขึ้น ๑๑ ค่ำ เดือนยี่ มองซิเออเซนเต็นร์ฝรั่งเศส ๑ ล่ามเขมร ๒ มาจากไซ่ง่อน โดยทางเมืองนครจำปาศักดิ ถึงเมืองอุบล แจ้งว่าจะมาตรวจสินค้า แลเที่ยวชมบ้านเมือง พักอยู่เมืองอุบลจนวันพุธ แรม ๑๓ ค่ำ เดือนยี่ จึ่งกลับโดยทางเรือไปจำปาศักดิแลไซ่ง่อน

วันพฤหัสบดี แรม ๗ ค่ำ เดือนยี่ มุกเขียนมาริตินชาวสเปน ๑ กับล่ามญวน ๒ มาแต่ไซ่ง่อนทางเสียมราฐ ถึงเมืองอุบล แจ้งว่ามาเที่ยวหาซื้อม้า ครั้นซื้อได้ม้า ๒๒ ม้าแล้วก็กลับไซ่ง่อนโดยทางเมืองนครจำปาศักดิ

ในระหว่างเดือน ๗ ปีนี้ ฝรั่งเศสได้ยกกองทหารเที่ยวปราบปรามพวกขบถซึ่งเกิดขึ้นในเขตรแดนญวน แลมีทหารฝรั่งเศสคนหนึ่งชื่อโลศปีตาลิเย ซึ่งได้แตกไปเมื่อเวลาพวกขบถตีตัดกองทัพฝรั่งเศส ทหารฝรั่งเศสผู้นั้นจะกลับไปยังกองทัพของตนมิได้ เพราะเหตุพวกขบถตั้งสกัดอยู่ ทหารฝรั่งเศสผู้นั้นเห็นว่าประเทศสยามเปนพระราชไมตรีกับประเทศฝรั่งเศส จึ่งได้หนีเข้ามาในพระราชอาณาเขตรสยาม ข้ามมาฟากโขงตวันตกถึงบ้านเจียดพะไลแขวงเมืองเขมราษฎร์ ทหารฝรั่งเศสคนนั้นป่วยถึงแก่กรรม ผู้รักษาเมืองกรมการเมืองเขมราษฎร์ได้พร้อมด้วยบาดหลวงโยดาแบง ซึ่งตั้งสอนสาสนาอยู่เมืองอุบล ได้จัดการฝังศพฝรั่งผู้นั้นไว้ที่บ้านเจียดพะไลตามสมควร แลข้าหลวงเมืองอุบลได้มีบอกส่งสิ่งของ ๆ ฝรั่งผู้นั้นมายังกรุงเทพฯ

ครั้นเดือน ๑๒ ปีนี้ องถงถื้อ องเผาะ องกาย ญวน มาถึงเมืองพิน แจ้งว่าฝรั่งเศสผู้สำเร็จราชการเมืองภูซุน ใช้ให้มาสืบข่าวฝรั่งผู้ตาย ครั้นได้ทราบว่าฝรั่งนั้นตายแล้ว ญวนทั้งสามก็กลับไป