ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:ประชุมพงศาวดาร (ภาค ๔) - ๒๔๕๘.pdf/68

จาก วิกิซอร์ซ
หน้านี้ยังไม่ได้พิสูจน์อักษร
๕๑

เจ้าหมาน้อย ลงมากรุงเทพฯ ถึงกลางทางเจ้าจำปาศักดิไชยกุมารป่วยลง จึ่งโปรดให้กลับคืนไปรักษาตัวยังบ้านเมือง แล้วข้าหลวง ก็คุมเอาแต่เจ้าเชษฐ เจ้านู เจ้าหมาน้อย ลงมาณกรุงเทพฯ

ในปีขาลจุลศักราช ๑๑๔๔ นั้น พระยาขุขันธ์ (เชียงขันธ์) มีใบบอกขอตั้งท้าวบุญจันทร์บุตรเลี้ยง ซึ่งติดมารดามาแต่ครั้งเข้ากองทัพไปตีกรุงศรีสัตนาคนหุต เมื่อจุลศักราช ๑๑๔๐ ปีจอสัมฤทธิศกนั้น เปนตำแหน่งพระไกรผู้ช่วย อยู่มาพระยาขุขันธ์เรียกพระไกรว่าลูกชเลย พระไกรมีความโกรธ ครั้นภายหลังมีพวกญวนพ่อค้าประมาณ ๓๐ คนมาเที่ยวหาซื้อโคกระบือถึงเมืองขุขันธ์ พระยาขุขันธ์จัดที่ให้พวกญวนพักอยู่ศาลากลาง แล้วเกณฑ์คนทำทางไปทางช่องโพย ให้ญวนนำกระบือลงไปทางเมืองพนมเปนฝ่ายพระไกรผู้ช่วยมีความพยาบาทพระยาขุ ขันธ์ จึ่งบอกกล่าวโทษมายังกรุงเทพฯ ว่า พระยาขุขันธ์คบพวกญวนต่างประเทศจะเปนขบถ จึ่งโปรดให้เรียกพระยาขุขันธ์ไปพิจารณาได้ความตามหา ต้องจำคุกอยู่ณกรุงเทพฯ เวลานั้นท้าวอุ่นผู้เปนที่พระภักดีภูธรสงคราม ปลัดเมืองขุขันธ์ลงมาณกรุงเทพฯ กราบบังคมทูลขอ เปนเจ้าเมือง ๆ หนึ่งแยกออกจากเมืองขุขันธ์ ไปตั้งอยู่ณบ้านโนนสามขา สระกำแพงใหญ่ จึ่งทรงพระกรุณาโปรดให้ยกบ้านโนนสามขาสระกำแพงขึ้นเปนเมืองศีร์ษะเกษ ตั้งให้พระภักดีภูธรสงครามปลัดเมืองขุขันธ์เปนพระยารัตนวงษา เจ้าเมืองศีร์ษะเกษ แล้วโปรดตั้งให้พระไกร (บุญจันทร์) ผู้ช่วยเมืองขุขันธ์ เปนพระยาไกรภักดีศรีนครลำดวน เจ้าเมือง ให้ท้าวมะนะ เปนที่พระภักดีภูธรสงครามปลัด ท้าวเทศ เปนที่