ศักราช ๙๖๕ ปีเถาะศก (พ.ศ. ๒๑๔๖) สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวให้ชักพระมงคลบพิตรอยู่ฝ่ายตะวันออก มาไว้ฝ่ายตะวันตก แล้วให้ก่อพระมณฑปใส่ให้
ขณะนั้นมีหนังสือเมืองตะนาวศรีบอกเข้ามาว่า กองทัพพะม่ามอญมาล้อมเมือง ขอพระราชทานกองทัพไปช่วย สมเด็จพระเจ้า อยู่หัวตรัสให้พระยาพิชัยสงคราม เป็นแม่ทัพยกออกไปเถิงเมือง สิงขร นายทัพนายกองบอกเข้ามาว่า เมืองตะนาวศรีเสียแก่ข้าศึก แล้ว สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกองทัพกลับ
ศักราช ๙๖๘ ปีมะเมียศก (พ.ศ. ๒๑๔๙) ทรงพระกรุณา ให้พูนดินพระวิหารแกลบ ไว้เป็นที่สำหรับถวายพระเพลิง
ในปีนั้นเมืองสระบุรีบอกมาว่า พรายบุนพบรอยเท้าอันใหญ่บนไหล่เขาเป็นประหลาด สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวดีพระทัย เสด็จด้วย พระที่นั่งชัยพยุหยาตรา พร้อมด้วยเรือท้าวพระยาสามนตราชดาษดา โดยชลมารคนทีธารประทับเรือ รุ่งขึ้นเสด็จทรงพระที่นั่งสุวรรณ ปฤษฎางค์ พร้อมด้วยคเชนทรเสนาคนิกรเป็นอันมาก
ครั้งนั้นยังมิได้มีทรงสถลมารค พรานบุนเป็นมัคคุเทสน์นำลัด ตัดดงไปเชิงเขา สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวตรัสทอดพระเนตรเห็นแท้เป็น รอยพระบรมพุทธบาทมีลายลักษณ์กงจักร ประกอบด้วยอัฏฐุตรสต มหามงคล ๑๐๘ ประการสมด้วยพระบาลี แล้วต้องกับเมือง ลังกาบอกเข้ามาว่า กรุงศรีอยุธยามีรอยพระพุทธบาท เหนือยอด เขาสุวรรณบรรพต ก็ทรงพระโสมนัสปรีดาปราโมท ถวายทัศนัข
