บ่อริมต้นโสกจึงให้ชื่อบ่อโสก แลให้ขึ้นไปขุดบ่อทำศาลากลางทาง พอพระสงฆ์แลสามเณรเดินขึ้นไปเห็นทำศาลาอยู่ เจ้าสามเณรจึงว่าศาลาทั้งห้าห้อง กันเสียสัก ๒ ห้องก่อเป็นฝากรงให้ดี คนจะได้ อาศัยนอน ถ้าไม่มีฝาเสือจะกินเสีย ช่างทั้งปวงฟังเจ้าสามเณรว่า เห็นชอบด้วยก็ทำตาม ครั้นทำแล้วจึงให้นามชื่อว่าศาลาเจ้าเณร และ ที่ตำบลหนองคณฑีนั้นมีน้ำอยู่แล้วก็ทำศาลาไว้สำหรับอาศัยแลไพร่ ซึ่งทำศาลาลงไปตักน้ำกิน ได้คณฑีใบหนึ่งจึงให้ชื่อว่าหนองคณฑี แล้วช่างกองใหญ่ยกขึ้นไปทำพระตำหนัก ริมลำธารท้ายธารทองแดงคิดทดท่อน้ำปิดให้ไหลเชี่ยวมาแต่ธารทองแดง อันพระราชนิเวศน์ ซึ่งทำนั้น ในดงพฤกษาชาติร่มรื่นชื่นชิดเป็นที่สำราญราชหฤทัย ปิ่นธเรศตรีค์วรกษัตริย์สรรพแสนสนุก แลคิดผ่อนทางชลชลาให้ ไหลหลั่นลงมายังห้วยสิลาดาษ จึงให้นามชื่อพระราชนิเวศน์ธารเกษมแลให้วนจรกะนำออกไปตกแต่งธารโสกปลายธารทองแดง เป็นที่ ประพาศแห่งหนึ่ง แต่ตกแต่งพระราชนิเวศน์และธารทองแดง บริเวณพระพุทธบาท และสถลมารคทั้งปวง ๓ เดือนก็เสร็จ จึง เสนาพฤฒามาตย์นำรายการมากราบทูลพระกรุณาให้ทราบทุกประการสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวตรัสทรงฟังก็มีพระทัยปราโมทยิ่งนัก จึงมี พระราชกำหนดสั่งสมุหนายกว่า เดือน ๔ ขึ้น ๒ ค่ำจะไปนมัสการพระพุทธบาท ให้เตรียมการโดยชลมารคสถลมารคให้พร้อม สมุห นายกรับพระราชโองการแล้ว ให้ล่วงไปจัดแจงการทุกกระทรวงพร้อมเสร็จ
หน้า:ประชุมพงศาวดาร (ภาค ๖๔) - ๒๔๗๙.pdf/352
หน้าตา