ยังมิอยู่ครบบริบูรณ์เช่นเดิมนั้น ได้มีอายุนับถอยหลังขึ้นไปในราวพุทธศักราช ๑๕๐. ประมวลกฎหมายฮินดูที่มีชื่อเสียงที่สุดในบรรดาประมวลกฎหมายด้วยกันของฮินดู ซึ่งเรียกว่ามานวธรรมศาสตร์, คือคัมภีร์มนูธรรมศาสตร์นั้น มีอายุมาไม่ก่อน พ.ศ. ๓๕๐, แต่ว่าเป็นประมวลกฎหมายที่ได้สืบเนื่องมาจากธรรมสูตรที่มีอายุแก่กว่ามาก. นอกจากนี้ยังควรจะต้องกล่าวถึงตำราของวิษณุ (Visnusmrti) ซึ่งมีมาก่อนคัมภีร์มนูธรรมศาสตร์ และตำราของยาญชะวัลกยะ (Yájñavaklya)[1] อันได้แต่งภายหลังมนูธรรมศาสตร์ไม่นานเท่าไร กับตำรา[2] นารท (Nárada) และพฤหัสบดี (Brhaspati) ด้วย. หนังสือหลักฐานเหล่านี้กับทั้งคำอธิบายอันมีผู้แต่งขึ้นสืบเนื่องแต่โบราณกาลจนถึงปัตยุบันนี้เป็นเหตุให้กฎหมายเก่าของฮินดูเป็นกฎหมายแห่งยุคโบราณกฎหมายหนึ่ง, ที่อำนวยหลักฐานให้เราสามารถศึกษาค้นคว้าได้โดยสะดวก. กฎหมายฮินดูในยุคต้น ๆ เป็นบทบัญญัติที่มีลักษณะสำคัญหนักไปในทางศาสนา, เช่นเป็นบทจารีตรอันกำหนดหน้าที่ในทางศาสนาของคหบดี, กำหนดข้อปฏิบัติสำหรับพราหมณ์, กำหนดการอันเกี่ยวกับศีลชำระต่าง ๆ ฯลฯ มากกว่าอย่างอื่น. ฉะนั้นการศึกษากฎหมายในหมู่พวกฮินดูจึ่งได้เป็นที่ถือกันเสมอมาว่าเป็นสาขาหนึ่งของการเรียนพระเวท ในคัมภีร์มนูธรรมศาสตร์เป็นต้นได้เริ่มด้วยตำนานกำเนิดของโลก และในบรรดาบทบัญญัติที่บรรจุอยู่ในธรรมศาสตร์คัมภีร์นี้กว่าครึ่งหนึ่งได้เป็นบัญญัติต่าง ๆ ในทางศาสนา. คัมภีร์นี้แบ่งเป็น ๒๑[3] บรรพ และใน ๑๒ บรรพนั้นมีตัวบทกฎหมายที่แท้จริง คือกฎหมายอาชญาและกฎหมายแพ่ง อยู่เพียง ๒ บรรพ คือบรรพ ๘ และบรรพ ๙
- ↑ ใบแก้คำผิดให้แก้ “Yájñavaklya” เป็น “Yájñavalkya” (เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ)
- ↑ ใบแก้คำผิดให้แก้ “ตำรา” เป็น “ตำราของ” (เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ)
- ↑ ใบแก้คำผิดให้แก้ “๒๑” เป็น “๑๒” (เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ)
