สามประเทษนั้น คือ อิงลันดาแห่งหนึ่ง, อีระลันดาแห่งหนึ่ง, สกดลันดาแห่งหนึ่ง. อิงลันดากับสกดลันดาอยู่ในเกาะอันเดียวกัน, เกาะนั้นวัดโดยยาวประมาณ ๕๐ โยชน์, โดยกว้างประมาณ ๑๕ โยชน์, เกาะนั้นเรียกว่าเกาะบริตาเนียใหญ่. อีระลันดานั้นอยู่ในเกาะแห่งหนึ่ง, อยู่ข้างทิศตวันตกแห่งเกาะบริตาเนียนั้น, ไกลกันศักหกโยชน์. เกาะอีระลันดานั้นยาวประมาณ ๒๔ โยชน์, กว้างประมาณ ๑๒ โยชน์. เดี๋ยวนี้ทั้งสามประเทษนั้นรวมกันเปนประเทษเดียว,มีกระษัตรองค์เดียวกัน. กระษัตรนั้นอยู่ในเมืองลันดันเปนประเทษอิงลันดา, อยู่ที่แม่น้ำชื่อว่าเต๊มซะ. เมืองฝรั่งเศศไกลกับเมืองอังกฤษศักสองโยชน์ครึ่ง, มีช่องชเลอยู่กลาง. ถ้าผู้ใดปราถนาจะรู้ให้ละเอียดก็ให้มาขอพงษาวะดานเมืองอังกฤษ, มาขอแก่พวกหมอที่อยู่หน้าวัดเจ้าคุณพระคลัง, ที่ตหนังสือข่าวนี้.
ที่นี้จะว่าดว้ยเมืองกะลาป๋า, ๆในภาษาอังกฤษเรียกว่าบะตาเวีย. เมืองนั้นอยู่ในเกาะแห่งหนึ่งเรียกว่ายะวาก็เรียก, ชะวาก็เรียก, อยู่ข้างทิศใต้แห่งเมืองนี้, ทางไกลประมาณ ๑๒๕ โยชน์, พ้นเมืองซิงกะโประไป ๔๕ โยชน์. เกาะยะวานั้นอยู่ในอำนาทโฮลันดา. เกาะนั้นยาวประมาณ ๖๐ โยชน์, กว้าง ๑๐ โยชน์, มีดินอุดมดีนัก, มีของที่เขาขายไปเมืองนอกเปนหลายอย่าง, คือ ข้าแฟ, น้ำตานทราย, เข้าสาร, คราม, แลพริกไทเปนต้น. ในปีเถอะนั้น, นับแต่เดือนญี่ขึ้นสิบสองค่ำนับได้สามเดือนกับสิบวัน, เขาก็ขายของในเกาะยะวานั้นไปเมืองนอกตามที่จะว่าเดี๋ยวนี้. คือเข้าแฟ ๒๐๘๑๑๕ หาบ, น้ำตานทราย ๒๑๘๓๑๘ หาบ, ตะกั่ว ๑๔๐๘๙ หาบ, เข้าสาร ๑๕๓๗๑๔ หาบ, คราม ๑๓๖๓ หาบ, พริกไท ๒๕๗๘ หาบ, จันเทษ ๒๕๐๑ หาบ, อยาแดง ๔๓๘๓ หาบ. อนึ่งในสามเดือน ๑๐ วันนั้น เขาขายหนังวัวหนังควาย ๓๘๒๘๒ ตัว.
จะว่าดว้ยนกพิราบตัวหนึ่ง, ว่าในปีกลายนั้นมีกำปั่นลำหนึ่งอยู่ในกลางชะเล, แลนกพิราบอยู่ในกำปั่นลำนั้น, แลนายกำปั่นนั้นจะปล่อยนกพิราบนั้นดู, ดว้ยจะใคร่รู้ว่าถ้านกพิราบนี้เราปล่อยไปแล้วมันจะบินไปอาไศรยที่ไหนได้. นายกำปั่นคิดดั่งนั้นแล้ว, เมื่อจะปล่อยนกพิราบนั้น, ก็เอาลูกดุม, ที่เปนของของพวกทหาร, ผูกไปในท้าวนกพิราบนั้นผูกดว้ยลวดทองหลืองเล็กๆ, ผูกแล้วก็ปล่อยไปกับกำปั่นที่นกบินไปจับอยู่ไกลกันประมาณ ๒๐๐ โยชน์. มันบินไปได้วันละ ๒๐ โยชน์.
จะว่าดว้ยคนติดกัน, ที่ออกไปจากเมืองนี้นานแล้วประมาณ ๑๐ ปีเศศ. เดี๋ยวนี้คนแฝดนั้นเขาอยู่ในประเทษอเมริกา, อยู่ในแห่งหนึ่งชื่อว่าเมืองกาโรลีนา, หนังสือข่าวมาใหม่ว่าปีกลายนี้คนแฝดสองคนติดกันนั้น, เขาทำการวิวาหะมงคลแล้ว, กับดว้ยหญิงชาวอเมริกา ๒ คน. หญิงสองคนนั้นเปนพี่นอ้งร่วมมารดาเดียวกัน.
ประเทษยูไนติษเทษคือเรื่องอเมริกา, ในปีฉลูนั้นเขาได้ต่อกำปั่นเจดร้อยหกสิบเจดลำ, ใหญ่บ้างเลกบ้าง.
อีกประการหนึ่ง, ในเมืองนั้นเมื่อปีชวดเขาทำนาได้เข้าสาร ๖๐๖๓๑๐ หาบ, ทำฝ้ายได้ ๕๙๒๘๕๙๔ หาบ, ทำน้ำตานทรายได้ ๑๑๖๓๒๕ หาบ.
ในเมืองอังกฤษนั้น, เขาจัดแจงฝากหนังสือต่างๆไปเมืองอินเดียเดือนละสองหน, ฝากไปเมืองจีนเดือนละหน. ถ้าผู้ใดปราถนาจะฝากหนังสือ, ก็ตอ้งเสียเงินแก่ผู้ถือหนังสือนั้นบ้าง.
ข่าวเมืองซิงกะโประว่า, ทูตเมืองฝรั่งเศศนั้น, ซึ่งจะไปเมืองจีน, เขาแล่นกำปั่นไปจากเมืองซิงกะโปนั้นเมื่อเดือนแปดทุติยาสวดขึ้นสองค่ำ
แผนที่นั้นสำแดงหวังใจมนุษ, เปนสองหอ้ง, อยู่ทร้ายขวาห้องหนึ่ง. ตัว. ก. นั้นบอกเส้นโลหิตใหญ่สีแดง, ที่ออกจากหวัวใจ, ไหลทราบซ่านแยกไปทั่วกาย: ตัว, ข, บอกเส้นโลหิตดำ, ไหลลงจากศีศะ, แลคอ, แลแขน, แลอก, เข้าสู่ชาน, แล้วไหลลงสู่หอ้งหวัวใจห้องขวา. ตัว, ค, ค, บอกเส้นโลหิตดำ, ที่ไหลออกจากหวัวใจห้องขวา. ไหลไปถึงปอดทั้งทร้ายขวา, ถูกลมหายใจ. ตัว, ฅ, ฅ, บอกชานห้องข้างขวา, โลหิตดำไหลลงที่ชานนั้นก่อน, แล้วจึ่งไหลลงสู่หอ้งหวัวใจข้างขวานั้น. ชานนั้นเปนที่ประชุมโลหิตดำไหลมารวมกัน. ตัว, ฆ, บอกช่องที่
