ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:Chotmaihet Rueang Thut Amerikan 2466.djvu/11

จาก วิกิซอร์ซ
หน้านี้ได้พิสูจน์อักษรแล้ว

บัลเลศเตียและที่ได้พูดจาว่ากล่าวกันประการใดแจ้งอยู่ในจดหมายเหตุที่พิมพ์ในสมุดเล่มนี้โดยถ้วนถี่ทุกประการ เมื่อบัลเลศเตียทูตอเมริกันกลับไปแล้ว ถึงเดือน ๙ ในปีจอนั้น รัฐบาลอังกฤษแต่งให้เซอร์เชมสบรุกเปนทูตเข้ามาขอแก้หนังสือสัญญาเช่นเดียวกัน แต่ประจวบเวลาพระบาทสมเด็จฯ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เริ่มทรงประชวรคราวจะเสด็จสวรรคต การที่ปฤกษาก็หาตกลงกันไม่ จดหมายเหตุคราวเซอร์เชมสบรุกเข้ามานั้น หอพระสมุดฯ ได้มาก่อนฉบับนี้ ได้พิมพ์แต่เมื่อปีจอ พ.ศ. ๒๔๕๖ แล้ว

ลักษณะการพูดจากันในระหว่างไทยกับทูตอังกฤษเมื่อคราวครอเฟิตเข้ามาในรัชกาลที่ ๒ ก็ดี และคราวเฮนรีเบอร์นีเข้ามาเมื่อต้นรัชกาลที่ ๓ ก็ดี เปนการลำบากมาก ด้วยยังไม่มีผู้ใดที่จะรู้ทั้งภาษาอังกฤษและภาษาไทยสำหรับใช้เปนล่าม ทูตอังกฤษมีแต่ล่ามที่รู้ภาษาอังกฤษกับภาษามลายู ต้องพูดภาษาอังกฤษให้ล่ามส่งภาษามลายูมาให้ล่ามมลายูของไทยแปลเสนอเปนภาษาไทย ฝ่ายไทยจะพูดไปก็ต้องใช้ล่าม ๒ ต่อเช่นนั้น ครั้นมาถึงทูตอเมริกันเข้ามาครั้งเอตมันด์รอเบิต มีพวกมิชชันนารีอเมริกันเข้ามาตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ จนรู้ภาษาไทยแล้ว ได้อาศรัยพวกมิชชันนารีเปนล่าม เมื่อมาถึงคราวบัลเลศเตียเข้ามา มีมิชชันนารีเข้ามาอยู่หลายคน และได้มาฝึกหัดคนไทย เช่นขุนปรีชาชาญสมุที่ปรากฎนามในจดหมายเหตุนี้เปนต้น ให้รู้ภาษาอังกฤษมีขึ้นบ้างในชั้นนั้น ต่อมาในปีเดียวกันนั้นเอง เมื่อคราวเซอรเชมสบรุกเข้ามาถึง มีไทย คือพระบาทสมเด็จฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว