ในท้องที่ของตนได้อย่างแน่นอน ซึ่งกำนันโดยมากไม่ใคร่จำได้แม่นดังนี้
พระเมืองในหมู่บ้านส่วนมากเป็นไทยเลี้ยวและไทยเมืองระคนกัน ถามถึง
"มหามิตร" ว่ามีน้อยที่สุด กำนันแสดงความประสงค์ " ขอเปลี่ยนชื่อ"
คืออยากได้ประทานบรรดาศักดิ์ สอบได้ความจากทั้งตำแหน่งผู้ว่าราช
การจังหวัด ว่าไม่ได้ขอเข้าไป เพราะกำนันผู้นี้ แม้จะแข็งแรงในทัน
ที่ทั่วไป ก็มีบกพร่องอยู่อย่างหนึ่ง คือมักจะเก็บภาษีอากร หมดไว้ไม่ส่ง
ต้องเร่งรัด เห็นว่าอายุมากแล้ว ควรจะใช้เป็นทุนประทานได้
ตักเตือนอย่าให้บกพร่องต่อไป
มีวัดโทรม ๆ มีโรงเรียนประชาบาลตึงแล้วล้ม เพราะหาครู ได้
วันที่ 4 มีนาคม เข้าเดินเลียบห้วยแม่จายและแม่ว่าแห่ง ซึ่ง ถ่ายน้ำลงห้วยยาว แล้วเดินไปห้องด้วยยาวต่อไปจนถึงสับยาวกับแม่สุรินท แล้วขามแม่สุรินทร์ไปพักร้อนริมฝั่งอีกฟากหนึ่ง เมื่อเดินตามห้วยยาวนั้น ส่วนมากเกินในพื้นท้องหวยทีเดียว เว้นแต่ที่คอจึงตัดข้าม ถ้าเป็นฤดูน้ำคงลำบากมาก เพราะจะต้องเดินลุย บางขณะคงจะเดินไม่ ได้ทีเดียว.
ลำน้ำแม่สุรินทร์กว้างมากอยู่ แต่เวลานี้ย่อมมีน้ำแต่ในร่อง นอก นั้นก็เป็นหาดเป็นเกาะ มีหมู่บ้านตรงสบยาว อาศัยทำนาในทุ่งแคบ ๆ ริมฝั่งแม่สุรินทร์
บายขึ้นคอยแม่สุรินทร์ ชั้นมาก และขึ้นไปเป็นระยะยาว ทอด เดียวเกือบ ๒ กิโลเมตร จุดสูงสุดระดับ ๒๓๕ เมตรเหนือทะเล ต่อ นั้นไปเดินบนสันเขาตามยาวเรื่อยไป และบนสันนั้น ขึ้นเป็นทุ่งราบรื่นราว กับได้ปราบพื้นไว้อย่างดี รายการอาจจะเดินได้สะบาย ราบอยู่เช่นนี้ เป็นระยะทางทั้ง 4 กิโลเมตา แล้วจึงค่อย ๆ ลง ข้ามด้วยสองหวย เลยลงถึงบ้านขุนยวม ซึ่งตั้งอยู่บนเนินระดับ ๖๕๕ เมตร เป็นหมู่บ้านยาว กว่า 2 กิโลเมตร ทั้งสองที่ กกนั้นซึ่งลาดลงไปหาทุ่งลำน้ำยวม น้ำยวม
