ซึ่งมีจำนวนไม่น้อย กระจัดกระจายอยู่ทั่วไป และเข้าใจว่าเป็นคนขึ้นเดิน
ในท้องที่ นอกจากนั้น ก็มีพวกคนคอยที่มาแต่อื่น เช่น แม้ว ซึ่งมีลักษณะ
ภาษา และขนบธรรมเนียมไปช่างจีน คงเข้ามาจากเมืองจีน แต่คนคอย
ประเภทนี้นับว่ามีน้อยที่สุด ส่วนคนทั้งนั้น คือพวกที่ตั้งภูมิลำเนาทำกินใน
รมตามธรรมเนียม จำนวนใหญ่เป็นชาติไทยเลี้ยว ซึ่ง
อพยพเข้ามาแต่แวนแคมเดี๋ยวนอกพระราชอาณาจักร เนื่องแต่เหตุการณ์
เมืองบ้าง เหตุอัคคิดที่ทำกินบ้าง จำนวนส่วนมากเข้ามาในราว ๔๐ ปีเศษ
ที่เข้ามาก่อนนั้นมีบ้างแต่น้อย เหล่านี้เป็นคนในบังคับสยาม
แต่ที่เข้ามาภายหลังและยังมาเรื่อยอยู่จนบัดนี้ก็ยังคงมีอยู่เสมอ แต่ไม่มาก
นัก เพราะที่ทำกินอกกับเขาแล้ว นอกจากไทยเงี้ยว มีคนไทยเมือง ซึ่ง
อพยพไปจากจังหวัดต่าง ๆ ของมณฑลพายัพ โดยมากจากจังหวัดเชียงใหม่
เนื่องด้วยเดินไปมาถึงกัน ไม่ใช่เหตุอื่น ส่วนคนต่างด้าว มี ฮอ.พะม่า
แขกอินเดียน ชื่อ เนื่องด้วยการรับจ้างบรรทุกของและค้าขาย พะม่า
เนื่องด้วยการทำป่าไม้ แขกอินเดียน เนื่องด้วยการค้าโดและบ้า แต่ทุก
ประเภทนี้ยังเป็นจำนวนน้อย ส่วนจีนมีแต่ตามตลาดที่ประชุมชน แต่น้อย
ที่สุด เกือบจะเรียกได้ว่าไม่มี
๓. นิสสัยของพลเมือง กล่าวแต่ที่เป็นจำนวนส่วนข้างมาก คือ ไทย เงี้ยว มีนิสสัยอ่อนโยน วางาย พอใจในความเป็นอยู่ รักสงบ เข้าใจ การค้าขายดีกว่าไทยเมือง คือพระพุทธศาสนา มีศรัทธาแรงกล้า แต่ ก่อนไปช่างศรัทธาอย่างงมงาย ชอบการบุญ แต่ยังมียึดถือขนบธรรมเนียม อย่างทะมาอยู่มาก ไทยเมืองก็เหมือนกับคนไทยเมืองในท้องที่อื่น ๆ แห่ง มณฑลพายัพทั่วไป ส่วนยางยังมีนิสสัยเป็นคนป่าอยู่มาก สกปรกโสมม เชื่อ ผีไม่มีศาสนา มีความดุร้ายได้มาก ๆ เนื่องแต่ประเพณีนิยมต้องทำการ แกแทนแทนผู้มีคุณ ฆาตกรรมและโจรกรรมที่เกิดขึ้นเป็นอุกฉกรรจ์ โดย มากเกิดแต่พวกยาง แต่สามัคคีระวางคนต่างจำพวกหรือสัญชาตินี้ ก็ประ สานกันดีอยู่ ไม่ปรากฏว่ามีน้ำใจเป็นปรปักษ์แก่กันอย่างหนึ่งอย่างใดในมูล :
