ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:Official Mae Hong Son-Chiang Mai report, Feb 1929.pdf/86

จาก วิกิซอร์ซ
หน้านี้ยังไม่ได้พิสูจน์อักษร
– ๑๒ –


ด้านทางฝ่ายตะวันตกให้กวดขันยิ่งขึ้น พระองค์เจ้าโสถบัณฑิตย์ ทรง พระดำริเห็นชอบด้วย จึงโปรดเกล้า ฯ ตั้งโปกหยีเป็น หลวงสุรการ ไชยชิต ของกาเข็งเป็น หลวงสุรกิจไชยชาญ เมื่อวันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓ (ร.ศ. ๑๒๕ จุลศักราช ๑๒๕๒)

นางเมียะ ครองเมืองแม่ฮ่องสอน ได้สร้างเสริมวัดวาอาราม ขึ้นอีกหลายแห่ง ทั้งเอาใจทำนุบำรุงไพร่บ้านพลเมืองให้อยู่ดีมีสุขปราศ จากโจรรายและอำนวยการชักนำทำป่าไม้สักส่งไปขายทางจะมาเป็น ประโยชน์ได้ผลมาบำรุงบ้านเมืองเจริญยิ่งขึ้น ราษฎรถึงพร้อมด้วยความ ซึ่งทั้งบริบูรณ์พูนสินกว่าที่แล้วมา ส่วนค่าตอไม้ก็ได้จัดส่งไปนครเชียงให เสมอมิได้คงค้าง นางเมียะปกครองมาได้ ๗ ปี

บริษัทบอมเบย์ป่าไม้

ลุ พ.ศ. ๒๕๕๘ (ร.ศ. ๑๑๐ จุลศักราช ๑๒๕.) นางเมียะ ป่วยถึงแก่กรรม พระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้านครเชียงใหม่จึงตั้งให้ พญาชนทเสมาราชานุรักษ์ (สูงขึ้นโท) เป็นพญาพิทักษ์สยามเขตต์ ตำ- แหน่งพ่อเมื่องแม่ฮ่องสอน พญาพิทิกษ์สยามเขตต์ได้ปฏิบัติราชการแข็ง แรง บ้านเมืองนับว่าเจริญเรียบร้อย แต่ในครั้งนี้การทำป่าไม้ในเมือง แม่ฮ่องสอนได้ตกไปอยู่ในมือบริษัทบอมเบย์เบอร์มา ผู้ได้รับอนุญาตจาก รัฐบาลสยามเป็นผู้เช่าทำทั้งหมด ราษฎรจะทำการ โดยพลการตนเอง อย่างแต่ก่อนหาได้ไม่ ผู้มีทรัพย์สมบัติทางนางไหลเทเข้าเป็นลูกช่วง ทำป่าไม้กับบริษัทบอมเบย์เบอร์มา จะเป็นด้วยวิธีทำเสียเปรียบกันใน เชิงการหรือด้วยเหตุใดก็ตาม ภายใน 90 ปีกว่า ๆ พากันขาดทุนปูน ต้องส่งข้างให้เป็นสมบัติของบริษัท ผลที่สุดพวกที่ทำป่าไม้ก็ถึงซึ่งความ ทรุดโทรมกลับเดินเข้าสู่วิถีแห่งความหายนะไปตาม ๆ กัน

ลุ พ.ศ. ๒๕๓๖ (ร.ศ. ๑๑๒ จุลศักราช ๑๒๕๕) พระเจ้า อินทวิชยานนท์ เจ้านครเชียงใหม่ เลื่อนบรรดาศักดิ์ให้หลวงสุรการไชย์ ชิต (โปกหยี่) เปนพญาเพ็ชร์เดชสงคราม ตำแหน่งที่ปรึกษาเมือง แม่ฮ่องสอน พระเจ้าอินทวิชยานนท์ถึงพิราลัย พ.ศ. ๒๕๔๐ (ร.ศ.