วันที่ ๒๙ มกราคม ร.ศ. ๑๑๘ (พ.ศ. ๒๔๔๒) พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นสรรพสิทธิประสงค์ เสด็จตรวจราชการพักอยู่ณวัดสระทอง เมืองร้อยเอ็ด มีลายพระหัตถ์ตั้งให้ซานนท์ว่าที่อุปฮาด เป็นพระสตาเนกประชาธรรม ตำแหน่งปลัด ตั้งให้เมืองกลางเป็นพระสตานันต์ประชาธร ตำแหน่งยกรบัตร รับราชการฉลองพระเดชพระคุณต่อมา
ถึงต้นปี ร.ศ. ๑๑๙ (พ.ศ. ๒๔๔๓) อุปฮาด (สาร) ผู้รักษาเมืองถึงแก่กรรม อุปฮาด (สาร) เป็นผู้รักษาเมืองได้ ๑๐ ปี แต่หามีบุตรชายหญิงแต่สักคนไม่ พระสตาเนกประชาธรรมเป็นผู้รักษาเมืองแต่วันนั้น ต่อมาถึงปลายปี โปรดเกล้า ฯ ให้พระพินิจสาราเป็นข้าหลวงบริเวณร้อยเอ็ด พักอยู่ทุ่งตาเล แล้วย้ายมาตั้งที่พักอยู่ณหัวบึงพระลานไชยทิศใต้ทุกวันนี้
ครั้นปี ร.ศ. ๑๒๑ (พ.ศ. ๒๔๔๕) เกิดผีบ้าผีบุญ เวลานั้นพระพินิจสาราไม่อยู่ หนี[1]ลงไปกรุงเทพ ฯ พระสตาเนกประชาธรรมได้จัดการตามรับสั่งข้าหลวงต่างพระองค์ และขุนมัณ[2] ฯ ข้าหลวงผู้แทนพระพินิจสารา เกณฑ์คน ๑๐๐๐ คน เครื่องศัสตราวุธครบมือมารักษาป้องกันเมืองร้อยเอ็ด และจัดให้พระสตานันต์ประชาธร คุมไพร่พล ๕๐๐ คน ไปตั้งซุ่มอยู่อำเภอธวัชบุรี
