ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:Phongsawadan Ratchakan Thi Ha 2493.djvu/104

จาก วิกิซอร์ซ
หน้านี้ยังไม่ได้พิสูจน์อักษร
๘๗

๑. พระนเรศวร[1] ณ หอโรงแสงใน เจ้าพนักงานพระภูษามาลาเชิญเครื่องพลีกรรมไปบวงสรวง

๒. เทวดารักษาพระที่นั่งดุสิตมหาประสาท

๓. เทวดารักษาพระมหาเศวตฉัตรที่พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย

๔. เทวดารักษาพระมหาเศวตฉัตรที่พระที่นั่งอนันตสมาคม

๕. เทพารักษ์ ณ หอแก้ว (พระภูมิ) ในพระบรมมหาราชวัง

๖. เทพารักษ์หลักเมือง

๗. เทพารักษ์ที่ตึกดิน

๖ แห่งนี้โหรเชิญเครื่องพลีกรรมไปบวงสรวง

๘. พระเสื้อเมือง[2]

๙. พระทรงเมือง

๑๐. พระกาฬชัยศรี


  1. รูปพระนเรศวรที่โรงแสงเคยมีมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา แต่เมื่อแต่งหนังสือนี้หอพระนเรศวรและโรงแสงในรื้อเสียนานแล้ว รูปพระนเรศวรที่กล่าวถึงก็ไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหน มักชี้เอารูปหุ่นที่มีอยู่ในห้องภูษามาลาสำหรับปรับเครื่องต้นว่า เป็นพระรูปพระนเรศวร ข้าพเจ้าเคยคิดสงสัยว่ารูปพระนเรศวรก็ดี พระรูปพระรามาธิบดีอู่ทองซึ่งเรียกกันว่าพระเทพบิดรก็ดี จะทำอย่างพระรูปสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในปราสาทพระเทพบิดรทุกวันนี้หรือว่าอย่างไร ครั้นไปพิเคราะห์ดูที่นครวัดนครธม เห็นรูปพระมหากษัตริย์โบราณที่ทำไว้บูชาหาทำเป็นรูปมนุษย์ไม่ ทำแต่เป็นรูปพระอิศวรหรือมิฉะนั้นก็พระนารายณ์ จึงสันนิษฐานว่าพระรูปสมเด็จพระรามาธิบดีอู่ทองเห็นจะเป็นรูปพระนารายณ์ (เมื่อรัชกาลที่ ๑ จึงให้หล่อแปลงเป็นพระพุทธรูป) และพระรูปสมเด็จพระนเรศวรเห็นจะเป็นรูปพระอิศวร.
  2. พระเสื้อเมือง ชาวมณฑลทางตะวันออก เช่นมณฑลอุบลเป็นต้นเขาเรียกว่า “เซื้อเมือง” คือ “เชื้อเมือง” หมายความว่าต้นวงศของผู้ปกครองเมือง.