ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:Phongsawadan Ratchakan Thi Ha 2493.djvu/147

จาก วิกิซอร์ซ
หน้านี้ยังไม่ได้พิสูจน์อักษร

ตอนที่ ๘ เฉลิมศักดิ์

เมื่อพระเจ้าแผ่นดินเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติตั้งรัชกาลใหม่ ย่อมพระราชทานยศศักดิ์สนองคุณูปการและเป็นบำเหน็จแก่ผู้มีความชอบมาแต่ก่อนจึงเลยเป็นประเพณีซึ่งเรียกมาแต่ก่อนว่า “พูนบำเหน็จ” ต่อเนื่องกับงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกทุกคราวแต่ที่เรียกในหนังสือนี้ว่า “เฉลิมศักดิ์” เพราะจะให้หมายความครอบถึงทุกประเภท คือ

๑. ตั้งพระราชาคณะ

๒. เฉลิมพระเกียรติยศสนองคุณพระราชบุรพการี

๓. เลื่อนพระยศเจ้านายที่มีความชอบ

๔. เลื่อนยศข้าราชการที่มีความชอบ

๕. พระราชทานยศข้าหลวงเดิม

๖. ตั้งข้าราชการฝ่ายพระราชวังบวร ฯ

การทรงตั้งพระราชาคณะสงฆ์นับว่าเพื่อเป็นสิริมงคล ด้วยเป็นการทรงบำเพ็ญพระราชกิจอุปถัมภกพระพุทธศาสนา จึงย่อมทรงตั้งพระราชาคณะให้เป็นพระฤกษ์ก่อน แจ้วจึงทรงเฉลิมศักดิ์ผู้อื่นต่อไป แต่กำหนดวันซึ่งทรงแต่งตั้งผู้อื่นนั้น แล้วแต่โหรหาฤกษ์หรือสดวกแก่ราชการ ไม่ได้เรียงเป็นลำดับตามชั้นยศศักดิ์ แต่เพื่อจะให้เป็นความสดวกแก่ผู้อ่านหนังสือนี้ จะพรรณนาเป็นลำดับไปตามประเภทที่ได้แสดงมา

๑. ตั้งพระราชาคณะ

เมื่อวันพฤหัสบดี เดือน ๑๒ แรม ๑๓ ค่ำ (อันต่อวันพิธีบรมราชาภิเษก) เวลาเช้าเสด็จออกพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ทรงตั้งพระราชาคณะเป็นฤกษ์ ๓ องค์ คือ

พระมหานุ่ม เปรียญ ๗ ประโยค วัดอมรินทราราม เป็นที่พระกวีวงศ์องค์ ๑ (องค์นี้ต่อมาลาสิกขา)