ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:Phongsawadan Ratchakan Thi Ha 2493.djvu/91

จาก วิกิซอร์ซ
หน้านี้ยังไม่ได้พิสูจน์อักษร
๗๕

ล้วนมาแต่ก่อน ทรงเพิ่มพิธีสงฆ์เข้าด้วยเกือบจะทุกพิธี[1] ระเบียบการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกกิทรงแก้ไขด้วยเหตุอันเดียวกัน คือโปรดฯ ให้ย้ายที่พระสงฆ์ราชาคณะหมู่ใหญ่สวดมนต์จากพระที่นั่งจักรพรรดิพิมานองค์ตะวันตกลงมาสวดมนต์ที่พระที่นั่งไพศาลทักษิณด้วย เป็นที่ตั้งพระแท่นมณฑล แลเป็นที่ทำพระราชพิธีราชาภิเษก และเมื่อก่อนจะสวดมนต์ให้พระราชาคณะผู้จะขัดตำนานประกาศเทวดาโดยพิสดารด้วย แต่คงสวดสตปริตรและมีเลี้ยงพระทุกวันเหมือนแต่ก่อน การที่พระสงฆ์วัดราชสิทธิ์เคยสวดภาณวารในที่พระบรรทมนั้น เปลี่ยนเป็นพระสงฆ์ธรรมยุติกา ๕ รูปสวดสตปริตรในที่พระบรรทม แต่คงเสด็จประทับสดับพระปริตรในห้องที่พระบรรทมอย่างเดิม ส่วนการสวดภาณวารนั้นโปรดให้ตั้งระเบียบขึ้นใหม่คล้ายกับพิธีตรุษ คือจัดที่พระสงฆ์สวดมนต์ ตั้งเตียงสวดและตู้เทียนชัยในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยอีกแห่งหนึ่ง นิมนต์พระราชาคณะสามัญเพิ่มอีกจำนวนหนึ่งมาสวดมนต์ ๓ วัน แล้วผลัดกันสวดภาณวารคราวละ ๔ รูป มีพระราชาคณะผู้ใหญ่นั่งปรกสวดตลอด ๓ วัน ๓ คืน

ต่อมาในรัชกาลที่ ๔ เมื่อปีมะแม พ.ศ. ๒๔๐๒ เสด็จเฉลิมพระอภิเนาวนิเวศซึ่งทรงสร้างใหม่ โปรดให้ทำการพิธีคล้ายกับพระราชพิธีเฉลิมพระราชมนเทียรในการบรมราชาภิเษก ทรงพระราชดำริว่าการสวดภาณวารอย่างแต่ก่อนไม่ครบ ๓ วันบริบูรณ์ เพราะจุดเทียนชัยและตั้งต้นสวดภาณวารต่อในวันที่ ๒ จึงทรงแก้ไขให้เพิ่มพิธีตั้งน้ำวงด้าย มีสวดมนต์เลี้ยงพระก่อนวันงานอีกวัน ๑ เพื่อให้ได้จุดเทียนชัย และเริ่มสวดภาณวาร ในเวลาเช้าวันที่ ๑ แห่งการพระราชพิธี พิธีตั้งน้ำวงด้ายในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกจึงพึ่งมีเป็นครั้งแรกเมื่อรัชกาลที่ ๕.

อนึ่งแต่ก่อนมาเมื่อราชาภิเษกแล้ว สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จไปยังพระมหาปราสาท ถวายบังคมพระบรมศพสมเด็จพระบรมชนกนาถขอพระราชทานพร แต่เมื่อรัชกาลที่ ๔ พระบรมศพเป็นสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช พระบาทสมเด็จฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดให้เชิญพระบรมอัฏฐิสมเด็จพระบรมชนกนาถ และพระบรมราชบุรพการีเสด็จออกประดิษฐานที่ในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดารามเมื่อราชาภิเษกแล้ว เสด็จไปถวายบังคมพระบรมอัฏฐิ สมเด็จพระบรมชนกนาถ และพระบรมราชบุรพการีก่อน แล้วจึงเสด็จไปถวายบังคมพระบรมศพสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราชที่พระมหาปราสาท ถึงรัชกาลที่ ๕ พระบรมศพเป็นสมเด็จพระบรม-


  1. เรื่องนี้มีพระบรมราชาธิบายพิสดารอยู่ในหนังสือเรื่องพระราชพิธีสิบสองเดือน ซึ่งพระบาทสมเด็จฯ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์