ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:Phongsawadan Ratchakan Thi Ha 2493.djvu/121

จาก วิกิซอร์ซ
(เปลี่ยนทางจาก หน้า:Phongsawadan Ratchakan Thi Ha 2493 (1).djvu/130)
หน้านี้ยังไม่ได้พิสูจน์อักษร
๑๐๔

แต่เมื่อเสด็จเลียบพระนครในรัชกาลที่ ๔ พระบาทสมเด็จฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้เลิกหัามนั้นเสีย พระราชทานอนุญาตให้ผู้อยู่บ้านเรือนริมทางเสด็จเปิดประตูหน้าต่างได้ตามชอบใจ จึงเกิดมีการตั้งเครื่องสักการะบูชาตามบ้านเรือนซึ่งเสด็จผ่านไป ถึงครั้งนี้ก็เหมือนกัน ส่วนกระบวนแห่เสด็จนั้น

ที่ ๑ กระบวนทหารม้า เสนากองหน้า ขุนโจมพลล้านกับขุนสท้านพลแสน แต่งตัวสวมสนับเพลานุ่งผ้าเกี้ยว ใส่เสื้อแพร โพกผ้าสีทับทิมขลิบทอง ขัดดาบ ขี่ม้าถือธงห้าชาย หักทองขวางนำกระบวนคู่ ๑ แล้วถึงทหารม้าเกราะทอง (แต่งเครื่องเกราะทองอย่างฝรั่ง)[1] ถือขวาน และกรมม้าแต่งอย่างฮ่อ ถือเกาทัณฑ์ เป็นกระบวนขี่ม้าทั้งสิ้น

ที่ ๒ กระบวนฝรั่งแม่นปืน (แต่งตัวอย่างฝรั่ง)[2] ลากปืนจำรง ๔ กระบอก

ที่ ๓ กรมม้าขี่ม้าถือธงฉานและธงยันต์แถวหนึ่ง แล้วถึงพระยาสีหราชเดโชชัย แต่งตัวสวมสนับเพลานุ่งยก ใส่เสื้อโหมดโพกผ้าสีทับทิมขลิบทอง ขัดดาบ นั่งแคร่คนหามนำกระบวน[3] พระยาราชวรานุกูล ปลัดทูลฉลองมหาดไทย พระยาศรีสรราชภักดี ว่าที่ปลัดทูลฉลองกลาโหม แต่งตัวสรวมสนับเพลานุ่งยก ใส่เสื้อ โพกผ้าสีทับทิมขลิบทอง ขัดดาบ ขี่ม้านำริ้วคู่กัน เป็นประตูหน้า ต่อนั้นถึงกระบวรเสนาเดิน ๘ สาย สายนอกข้างละ ๒ สาย กรมเดียวกัน สายในเดินกลาง ๔ สายกรมเดียวกัน นายแต่งตัวเครื่องทรงประพาส ขัดดาบ ขุนหมื่นไพร่นุ่งกางเกงใส่เสื้อเสนากุฎหมวกหนัง

ที่ ๔ สายนอก ธงทหาร แล้วถึงปี่พาทย์ ๔ สำรับนำขบวนทหารอย่างยุโรป ถือปืนคาบศิลา


  1. ชื่อกรมม้าเกราะทองมีมาแตโบราณ มาแต่งเครื่องเกราะอย่างฝรั่งเศสเมื่อรัชกาลที่ ๔
  2. กรมฝรั่งแม่นปืนปรากฏในพงศาวดารว่ามีแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา เมื่อรัชกาลสมเด็จพระขัยราชาธิราช
  3. พระยาสีหราชเดโชชัย เป็นตำแหน่งแม่ทัพ บังคับเสนากองต่างๆ กระบวนหน้า ควรสังเกตเครื่องแต่งตัวที่โพกผ้าสีทับทิมขลิบทองนั้นแสดงว่าเครื่องแต่งศีร์ษะข้าราชการแต่โบราณมี ๒ อย่าง คือ ลอมพอก (ก็ผ้าโทกนั้นเองแต่โพกเป็นทรงสูงและมีเครื่องประดับ) อย่าง ๑ ผ้าโพกอย่าง ๑ สันนิษฐานว่าผ้าโพกใช้เวลาออกสงคราม ลอมพอมใช้ในการพิธี