คงคา ในภูเขาแครงนาคคือภูเขาหงอนนาคนั้น มีพระฤาษีองค์หนึ่งชื่อโลมดาบศอาไศรยอยู่ ยังมีนางนาคตัวหนึ่งแปลงเพศเปนนางกุมารีขึ้นมาเที่ยวอยู่ที่ภูเขาแครงนาค ครั้งนั้นยังมีเพทยาธรคนหนึ่ง เปนบุตรพระเจ้ากระลึงคราษฐ์เที่ยวมาถึงภูเขาแครงนาค ครั้นเห็นนางนาคกุมารีรูปงามก็มีจิตรรักใคร่ ได้ร่วมสังวาศกับนางนาคกุมารีนั้น นางนาคก็มีครรภ์ตกฟอง ๆ หนึ่งสีขาวสอาดเหมือนสีเงิน เพทยาธรได้เห็นฟองนาค จึงรู้ว่านางกุมารีนั้นเปนชาตินาค ก็มีจิตรเบื่อหน่ายหลีกหนีไปจากที่นั้น นางนาคก็ทิ้งฟองไว้ในที่นั้น ก็กลับลงไปเมืองนาค เพลาวันหนึ่งพระโลมดาบศเที่ยวหาผลไม้ ได้เห็นฟองนาคก็เก็บมารักษาไว้ ครั้นถึงกาลถ้วนกำหนดสิบเดือน ฟองนั้นก็แตกออกเปนกุมารีมีรูปศรีอันงาม พระโลมดาบศก็เลี้ยงรักษาไว้เมื่อนางกุมารีจำเริญขึ้นตั้งอยู่ในประถมไวยนั้น นายพรานคนหนึ่งเปนชาวเมืองรัมวดีได้เห็นนางกุมารีรูปงามประหลาดก็ไปทูลพระ เจ้าเสนะคงคาให้ทราบ พระเจ้าเสนะคงคาจึงใช้อำมาตย์คนหนึ่งออกไปขอต่อพระโลมดาบศ ครั้นได้มาแล้วจึงตั้งให้เปนอรรคมเหษีทรงพระนามพระวิมลาราชเทวี มีพระโอรสสององค์ พระราชกุมารผู้พี่ประสูตรเมื่อเพลามีสุริยคาห จึงให้ชื่อว่าสมละกุมาร พระราชกุมารผู้น้องนั้นประสูตรเมื่อพระอาทิตย์เปนสุริยคาหแล้ว แลเปนเพลาโมกข บริสุทธิ จึงให้ชื่อว่าวิมลกุมาร เมื่อพระราชกุมารทั้งสองนั้นจำเริญไวยใหญ่ขึ้นแล้ว พระอรรคมเหษีผู้เปนมารดานั้นก็มีจิตรกำเริบด้วยโทษะเกล้า เมื่อพิโรธขัดเคืองทาษทาษีนางสนมผู้ใดแล้ว ผู้นั้น
หน้า:Prachum Phongsawadan (01) 2457.djvu/304
หน้าตา