ข้ามไปเนื้อหา

หน้า:Prawatti Sat Kot Mai Thai (1) 2491.djvu/29

จาก วิกิซอร์ซ
หน้านี้ได้พิสูจน์อักษรแล้ว
23
ประวัติศาสตร์กฎหมายไทย

การพิจารณาคดีตามบัญญัติแห่งบทกฎหมายบทหนึ่งซึ่งมีความว่า “ชายหาผิดมิได้ หญิงขอหย่า ท่านว่าเป็นหญิงหย่าชาย หย่าได้” นายบุญศรีได้นำเอาคดีขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายฎีกาต่อสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน พระองค์ทรงเห็นด้วยตามฎีกาว่าความจริงคำพิพากษาของศาลนั้นเป็นการขัดกับหลักความยุตติธรรม พระองค์ทรงสงสัยฉะบับกฎหมายที่ศาลได้ยกขึ้นใช้ว่าจะเป็นฉะบับที่ผิดพลาดคลาดเคลื่อน จึงมีพระบรมราชโองการให้เทียบข้อความในฉะบับกฎหมายที่ศาลยกมาใช้กับข้อความในฉะบับกฎหมายอีกสองฉะบับ ซึ่งฉะบับหนึ่งรักษาไว้หอสมุดของหลวง อีกฉะบับหนึ่งณข้างที่ แต่การเทียบนี้ก็คงทำให้เห็นว่าตัวบทในเอกสารกฎหมายทั้งสามฉะบับนั้นมีความถูกต้องตรงกัน มิได้คลาดเคลื่อนกันแต่อย่างใด ดังนี้จึงทำให้เป็นที่เห็นว่ามีบทบัญญัติของกฎหมายที่มิได้เป็นการเหมาะสมกับสภาพของจารีตประเพณีที่มีอยู่ในครั้งนั้น.

เนื่องจากการร้องถวายฎีกาของนายบุญศรี พระบาทสมเด็จพระเจ้าแผ่นดินจึ่งมีพระราชโองการตรัสให้จัดการตรวจชำระสะสางโดยทั่วไปซึ่งบรรดาบทกฎหมายทั้งปวงที่มีอยู่ในหอหลวงนั้นเมื่อจุลศักราช ๑๑๖๖ (พ.ศ. ๒๓๔๗) พระองค์ได้ทรงมอบหน้าที่การตรวจชำระบทกฎหมายในครั้งนั้นแก่กรรมการคณะหนึ่งรวม ๑๑ นาย เป็นอาลักษณ์ ๔ นาย ลูกขุน ๓ นาย และราชบัณฑิตย์ ๔ นาย

19.เพื่อประกอบการศึกษาประวัติศาสตร์กฎหมาย เป็นการจำเป็นที่จะต้องทราบให้แน่ชัดถึงอำนาจหน้าที่ของผู้ตรวจชำระบทกฎหมายว่าบุคคลเหล่านี้ได้รับอำนาจให้ทำการปรับปรุงหรือตัดทอนลงเช่นใดบ้างแก่ตัวบทกฎหมายซึ่งตนได้รับมอบหมายมาให้ทำการตรวจ ในประกาศพระราชปรารภซึ่งปรากฏอยู่ในเบื้องต้นของกฎหมายฉะบับหลวงทุกฉะบับที่ได้จัดทำขึ้นเนื่องจากการตรวจชำระครั้งนั้น และซึ่งในต่อมาก็ได้คัดมาไว้ในเบื้องต้นของฉะบับพิมพ์ มีข้อความกล่าวถึงแนวซึ่งกำหนดไว้ให้แก่คณะกรรมการเป็นเนื้อความดังนี้ “ให้กรรมการชำระพระราชกำหนดบทพระไอยการอันมีอยู่ในหอหลวง ตั้งแต่พระธรรมศาสตร์ไป ให้ถูกถ้วนตามบาลีและเนื้อความ มิให้ผิดเพี้ยนซ้ำกันได้ จัดเป็นหมวดเป็นเหล่าเข้าไว้ แล้วทรงชำระดัดแปลงซึ่งบทอันวิปลาดนั้นให้ชอบโดยยุตติธรรมไว้.”

พิเคราะห์ตามข้อความสำคัญตอนนี้แล้วจะเห็นได้ว่าคณะกรรมการมีหน้าที่สำคัญในอันที่จะจัดวางลำดับตัวบทกฎหมายที่มีอยู่แล้วให้เข้าระเบียบ กับตัดทอนส่วนที่ซ้ำกัน

ม.ธ.ก.