ในคราวก่อนเมืองมาเกาเปนที่อาใศรยฃองพวกค้าฃายตั้งห้างมากกว่าที่อื่นแต่บันดาที่เปนประเทศอาเสียฝ่ายตวันออก เปนเมืองลูกค้าใหญ่ แลเปนที่ต้นที่กลางในการศิวิไลเซต ๚ะ
แต่ในคราวนี้เมืองมาเกาไม่มีที่จะอวดแล้ว เว้นแต่จะอวดว่าเราเปนหัวใจในการส่งจีนออกไปต่างประเทศ ในการเล่นเบี้ย ในการจับฉลากโกงกันทุก ๆ อย่าง เราอวดได้แต่เท่านี้ ตั้งแต่คราวเสนอกิมาเรนสเปนคอเวอรนเนอ คือผู้สำเรจราชการเมือง ๆ ซึ่งเปนต่อ ๆ กันมาจนทุกวันนี้ เขาเหนว่าถ้าเงินหลวงมากขึ้น ผู้สำเรจราชการเมืองจะได้มัชื่อเสียง แลจะได้เลื่อนยศบันดาศักดิ์อีก จึ่งได้ตั้งภาษีบ่อนเบี้ย ถ้าเจ้าภาษีอากรผู้ใดเพิ่มเงินขึ้นมา ผู้สำเรจราชการเมืองก็ยอมให้เจ้าภาษีอากรผู้นั้นรับทำต่อไป แลได้ยอมให้เจ้าภาษีตั้งโรงบ่อนทุกทิศทุกมุม เพื่อจะได้ชักชวนผู้ที่เดินไปเดินมาให้หลงติดการที่เปนบาบอย่างอุกฤษ เพราะเหตุดังนี้คนชาวโปรตุเกศจึ่งได้เสียชื่อตลอดในโลกย์ แลเมืองมาเกาซึ่งแต่ก่อนบริบูรณ บัดนี้กลับจนแล้ว ในคราวก่อนเมื่อยังไม่มีภาษี มีแต่บ่อนเบี้ยลับ ๆ ก็มีบ้าง เปนที่โจรแลสลัดเคยประชุมกันเล่น แต่พวกชาวุยโรปเฃาไม่ได้ไปคบด้วย เว้นไว้แต่ชาวยุโรปสามคนเท่านั้น แลชาวยุโรปสามคนนั้นเฃาเคยไปเล่นที่บ่อนเนือง ๆ มีผู้คิดเรียกชื่อคนทั้งสามนั้นชื่อยอ ชาวเมืองทั้งปวงก็ได้เรียกชื่อนั้นเพื่อจะให้มีความลอาย ตั้งแต่ปีคฤษตศักราช ๑๘๕๗ เกิดธรรมเนียมใหม่ แม้นถึงเวลากลางวันก็ดี กลางคืนก็ดี คนผู้ดีแลคนเลวเข้าชุมนุมกันที่บ่อนเบี้ย ถือว่าเปนที่สนุกทั้งหญิงทั้งชาย ทั้งขุนศาลทั้งหมอนายช่างนายทหารบกนายทหารเรือ ทั้งเต้าแก๋กุลี พวกกงสุลนายรองเลี้ยงกุลี แลคนมาแต่เมืองฮ่องกงบ้าง พร้อมกับหญิงแพศยาโจรสลัดนั่งปนกัน เล่นเบี้ยโตะเดียวกัน แลมีผู้แจ้งความว่าตั้งแต่ปีคฤษตศักราช ๑๘๕๗ ผู้ที่เล่นเบี้ยได้เสียเงินหมดด้วยกัน ๕๐๐๐๐๐๐ เหรียน แต่ ๒๐๐๐๐๐๐ เปนส่วนในหลวง ๓๐๐๐๐๐๐ เปนส่วนเจ้าภาษี กำไรซึ่งพวกจีนแลพวกโปรตุเกศได้ มีนายการล่งจีนลงกำปั่นใน ๒๐ ปีนี้เขามาเสียเงินหมดในการเล่นเบี้ย พวกจีนพวกโปรตุเกศก็ดี กำไรที่เหลืออยู่นั้นไม่มี บ้านเมืองที่ไหนจะเจริญได้ ถึงจะมีช่างทุกอย่าง แลพวกค้าฃาย แลจะมีคนซื่อสัตยกิริยาดี ถ้าแลจะยอมให้ตั้งบ่อนเบี้ยชักชวนผู้มีเงิน แม้นมีแต่ ๔ เบี้ย ๕ เบี้ย ให้มาเล่นจดหมด การช่าง แลการค้าฃาย แลความซื่อสัตยสุจริต แลกิริยาดีเรียบร้อย ก็พลอยหมดสิ้นไปด้วย ลางทีเปนแต่เสมียรแลลูกจ้างมารับเงินฃองนายไปซื้อของที่ตลาด ยังชักชวนให้เล่นด้วย ในคราวก่อนยังไม่ถึงปีคฤษตศักราช ๑๘๕๗ ตึกอย่างฝรังที่เมืองมาเกาเปนฃองโปรตุเกศทั้งสิ้นทุกตึก ถ้าคนชาติอื่นอยากจะอยู่ในตึก ต้องเช่าตึกฃองโปรตุเกศ ๆ ก็ได้มีเงินเลี้ยงชีวิตแลลูกเมีย เพราะเงินเกิดในค่าเช่าตึกแลค่าเช่าที่ซึ่งพวกจีนมาฃอเช่าปลูกโรงปลูกบ้าน แต่ในคราวหลังชาวเมืองชื่อคีมาแรนส พร้อมกับท่านริเบโรการวาโฬเปนขุนศาล ได้ยอมให้จีนซื้อตึกอย่างฝรัง ฃอแต่ให้ยอมเสียค่าเช่าที่ให้แก่คอเวอรนเมนต์ แล้วจีนต่อราคาขึ้นกว่าได้ซื้อสักครึ่งเมือง แต่ค่าตึกนั้นจะได้อยู่กับผู้ฃายหามิได้ แต่ได้ตกสิ้นสูญเสียในบ่อนเบี้ย คนทั้งปวงแต่ก่อนซึ่งเปนคนมั่งมีบริบูรณ คือมีตึกแลมีค่าเช่าตึกเลี้ยงบุตรภรรยา เดี๋ยวนี้ไม่มีสิ่งไรที่จะเลี้ยงชีวิตร ผู้ว่าราชการเมืองคอเวอรนเนอสานยะนุอริโวมีสติปัญญา แลท่านไม่ได้ว่าการแต่เมืองนี้เมืองเดียว ท่านได้ว่าการหลายแห่งหลายตำบลทั้งในเมืองยุโรป เมืองอินเดียร์ ท่านคงจะได้เหนว่าเราผู้อยู่ในเมืองนี้ได้เสียคนแล้วเพราะบ่อนเบี้ย ถ้าท่านผู้ว่าราชการเมืองผู้หนึ่งผู้ใดมีใจที่จะให้ราษฎรมีความเจริญขึ้น ท่านผู้นั้นคงคิดให้เลิกการนี้ซึ่งเปนเหตุจันไร จะเลิกในทันทีฤๅจะผ่อนเลิก ถ้าว่าไวเกอวนต์สานยะนุวาริโรจะปราบปรามสิ่งนี้ซึ่งเปนที่รำคานในเมืองซึ่งมีชื่อเรียกว่าเมือง (สัมมาทิฐิ) ฤๅเมือง (สักสิทธิ) ชาวเมืองนี้แลคนทั่วทั้งโลกย ทั้งในปัตยุบันแลในอนาคต จะสรรเสริฐท่านเปนแน่ ท่านผู้ดีในเมืองมาเกาได้เลือกเสนอรบินโตบาสโตตั้งให้เปนแมมเบอร์รับธุระแทนราษฎรในที่ปารลิยเมนต์ จะฃอให้ท่านยกความเรื่องนี้ปฤกษาในที่ปารลิยเมนต์ แลจะฃอให้ปารลิยเมนต์บังคับให้เลิก ๚ะ
