ภักดีต่อเบื้องยุคลบาท ถวายดอกไม้เงินทองเป็นเมืองออกแล้ว ยังเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ แสดงพระบารมีให้นานาประเทศทราบและชื่นชมด้วยว่า เมืองพระยาสามนตราชโดยรอบและปากใต้ฝ่ายเหนือเป็นประเทศราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ (หรือของประเทศไทย) มาตั้งแต่ครั้งกระโน้นแล้ว
แล้วก็มีประเทศใดบ้างในอดีตที่เป็นประเทศราชของประเทศไทยอยู่ภายใต้บรมเดชานุภาพ และประเทศใดบ้างที่เป็นประเทศราชพึ่งพระบรมโพธิสมภาร เป็นเรื่องน่ารู้น่าศึกษายิ่งนัก ท่านทั้งหลายจะทราบจากหนังสือเล่มนี้ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่คณะกรรมการฯ ได้เลือกสรรค์มาพิมพ์ไว้ตามโครงการที่กล่าวข้างต้น
คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ได้เล็งเห็นความสำคัญและคุณค่าของเอกสารดั่งกล่าวมา จึงได้ประมวลมาพิมพ์เพื่อรักษาข้อความและเรื่องราวให้ปรากฏไว้เป็นเอกสารสำคัญของชาติ จริงอยู่แม้จะไม่ได้พระสุพรรณบัตรของจริงมารักษาไว้ แต่เราก็ได้สำเนาพระราชโองการที่ทรงสถาปนา เสก หรือแต่งตั้งเจ้าประเทศแต่ละประเทศมาตีพิมพ์ขึ้นไว้ เป็นการรักษาเอกสารสมบัติและหลักฐานทางประวัติศาสตร์แต่ละรัชสมัยให้ถาวร มิได้ทอดทิ้งอยู่ในสมุดข่อยเก่า ๆ ซึ่งนับวันจะชำรุดผุผังไปตามกาลเวลาโดยมิได้เป็นประโยชน์แต่อย่างใด
ผู้ที่ได้อ่านพระราชโองการแต่งตั้งเจ้าประเทศราชนี้แล้ว คงไม่มีใครปฏิเสธว่าไม่เป็นเอกสารที่ปราศจากคุณค่า ทั้งทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี ตลอดจนการแผ่พระราชอำนาจการปกครองในอดีตของพระมหากษัตริยาธิราชของเรา
