๒๗. ปทุมุกฺขิปวโคฺค

จาก วิกิซอร์ซ
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

๒๗. ปทุมุกฺขิปวโคฺค


๑. อากาสุกฺขิปิยเตฺถรอปทานํ


๑.

‘‘สุวณฺณวณฺณํ สิทฺธตฺถํ, คจฺฉนฺตํ อนฺตราปเณ;

ชลชเคฺค ทุเว คยฺห, อุปาคจฺฉิํ นราสภํฯ


๒.

‘‘เอกญฺจ ปุปฺผํ ปาเทสุ, พุทฺธเสฎฺฐสฺส นิกฺขิปิํ;

เอกญฺจ ปุปฺผํ ปคฺคยฺห, อากาเส อุกฺขิปิํ อหํฯ


๓.

‘‘จตุนฺนวุติโต กเปฺป, ยํ ปุปฺผมภิโรปยิํ;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, ปุปฺผทานสฺสิทํ ผลํฯ


๔.

‘‘อิโต ฉตฺติํสกปฺปมฺหิ, เอโก อาสิํ มหีปติ;

อนฺตลิกฺขกโร นาม, จกฺกวตฺตี มหพฺพโลฯ


๕.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส, วิโมกฺขาปิ จ อฎฺฐิเม;

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ


อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อากาสุกฺขิปิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


อากาสุกฺขิปิยเตฺถรสฺสาปทานํ ปฐมํฯ


๒. เตลมกฺขิยเตฺถรอปทานํ


๖.

‘‘สิทฺธตฺถมฺหิ ภควติ, นิพฺพุตมฺหิ นราสเภ;

โพธิยา เวทิกายาหํ, เตลํ มเกฺขสิ ตาวเทฯ


๗.

‘‘จตุนฺนวุติโต กเปฺป, ยํ เตลํ มกฺขยิํ ตทา;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, มกฺขนาย อิทํ ผลํฯ


๘.

‘‘จตุวีเส อิโต กเปฺป, สุจฺฉวิ นาม ขตฺติโย;

สตฺตรตนสมฺปโนฺน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโลฯ


๙.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เตลมกฺขิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


เตลมกฺขิยเตฺถรสฺสาปทานํ ทุติยํฯ


๓. อฑฺฒจนฺทิยเตฺถรอปทานํ


๑๐.

‘‘ติสฺสสฺส โข ภควโต, โพธิยา ปาทปุตฺตเม;

อฑฺฒจนฺทํ มยา ทินฺนํ, ธรณีรุหปาทเปฯ


๑๑.

‘‘เทฺวนวุเต อิโต กเปฺป, ยํ จนฺท [ยํ ปุปฺผ (ก.)] มภิโรปยิํ;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, โพธิปูชายิทํ ผลํฯ


๑๒.

‘‘ปญฺจวีเส อิโต กเปฺป, เทวโล นาม ขตฺติโย;

สตฺตรตนสมฺปโนฺน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโลฯ


๑๓.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อฑฺฒจนฺทิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


อฑฺฒจนฺทิยเตฺถรสฺสาปทานํ ตติยํฯ


๔. ปทีปทายกเตฺถรอปทานํ


๑๔.

‘‘เทวภูโต อหํ สโนฺต, โอรุยฺห ปถวิํ ตทา;

ปทีเป ปญฺจ ปาทาสิํ, ปสโนฺน เสหิ ปาณิภิฯ


๑๕.

‘‘จตุนฺนวุติโต กเปฺป, ยํ ปทีปมทํ ตทา;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, ทีปทานสฺสิทํ ผลํฯ


๑๖.

‘‘ปญฺจปญฺญาสเก กเปฺป, เอโก อาสิํ มหีปติ;

สมนฺตจกฺขุนาเมน, จกฺกวตฺตี มหพฺพโลฯ


๑๗.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ปทีปทายโก [อปณฺณทีปิโย (สี. ก.)] เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


ปทีปทายกเตฺถรสฺสาปทานํ จตุตฺถํฯ


๕. พิฬาลิทายกเตฺถรอปทานํ


๑๘.

‘‘หิมวนฺตสฺสาวิทูเร , โรมโส นาม ปพฺพโต;

ตมฺหิ ปพฺพตปาทมฺหิ, สมโณ ภาวิตินฺทฺริโยฯ


๑๙.

‘‘พิฬาลิโย คเหตฺวาน, สมณสฺส อทาสหํ;

อนุโมทิ มหาวีโร, สยมฺภู อปราชิโตฯ


๒๐.

‘‘พิฬาลี เต มม ทินฺนา, วิปฺปสเนฺนน เจตสา;

ภเว นิพฺพตฺตมานมฺหิ, ผลํ นิพฺพตฺตตํ ตวฯ


๒๑.

‘‘จตุนฺนวุติโต กเปฺป, ยํ พิฬาลิมทาสหํ;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, พิฬาลิยา อิทํ ผลํฯ


๒๒.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา พิฬาลิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


พิฬาลิทายกเตฺถรสฺสาปทานํ ปญฺจมํฯ


๖. มจฺฉทายกเตฺถรอปทานํ


๒๓.

‘‘จนฺทภาคานทีตีเร, อุกฺกุโส อาสหํ ตทา;

มหนฺตํ มจฺฉํ ปคฺคยฺห, สิทฺธตฺถมุนิโน อทํฯ


๒๔.

‘‘จตุนฺนวุติโต กเปฺป, ยํ มจฺฉมททิํ ตทา;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, มจฺฉทานสฺสิทํ ผลํฯ


๒๕.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มจฺฉทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


มจฺฉทายกเตฺถรสฺสาปทานํ ฉฎฺฐํฯ


๗. ชวหํสกเตฺถรอปทานํ


๒๖.

‘‘จนฺทภาคานทีตีเร, อาสิํ วนจโร ตทา;

สิทฺธตฺถํ อทฺทสํ พุทฺธํ, คจฺฉนฺตํ อนิลญฺชเสฯ


๒๗.

‘‘อญฺชลิํ ปคฺคเหตฺวาน, อุโลฺลเกโนฺต มหามุนิํ;

สกํ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา, อวนฺทิํ นายกํ อหํฯ


๒๘.

‘‘จตุนฺนวุติโต กเปฺป, ยมวนฺทิํ นราสภํ;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, วนฺทนาย อิทํ ผลํฯ


๒๙.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ชวหํสโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


ชวหํสกเตฺถรสฺสาปทานํ สตฺตมํฯ


๘. สฬลปุปฺผิยเตฺถรอปทานํ


๓๐.

‘‘จนฺทภาคานทีตีเร , อโหสิํ กินฺนโร ตทา;

วิปสฺสิํ อทฺทสํ พุทฺธํ, รํสิชาลสมากุลํฯ


๓๑.

‘‘ปสนฺนจิโตฺต สุมโน, ปรมาย จ ปีติยา;

ปคฺคยฺห สฬลํ ปุปฺผํ, วิปสฺสิํ โอกิริํ อหํฯ


๓๒.

‘‘เอกนวุติโต กเปฺป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยิํ;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํฯ


๓๓.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สฬลปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


สฬลปุปฺผิยเตฺถรสฺสาปทานํ อฎฺฐมํฯ


๙. อุปาคตาสยเตฺถรอปทานํ


๓๔.

‘‘หิมวนฺตสฺส เวมเชฺฌ, สโร อาสิ สุนิมฺมิโต;

ตตฺถาหํ รกฺขโส อาสิํ, เหฐสีโล ภยานโกฯ


๓๕.

‘‘อนุกมฺปโก การุณิโก, วิปสฺสี โลกนายโก;

มมุทฺธริตุกาโม โส, อาคจฺฉิ มม สนฺติกํฯ


๓๖.

‘‘อุปาคตํ มหาวีรํ, เทวเทวํ นราสภํ;

อาสยา อภินิกฺขมฺม, อวนฺทิํ สตฺถุโน อหํฯ


๓๗.

‘‘เอกนวุติโต กเปฺป, ยํ วนฺทิํ ปุริสุตฺตมํ;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, วนฺทนาย อิทํ ผลํฯ


๓๘.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุปาคตาสโย [อุปาคตหาสนิโย (สฺยา.), อุปาคตาหาสนิโย (ก.)] เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


อุปาคตาสยเตฺถรสฺสาปทานํ นวมํฯ


๑๐. ตรณิยเตฺถรอปทานํ


๓๙.

‘‘สุวณฺณวโณฺณ สมฺพุโทฺธ, วิปสฺสี ทกฺขิณารโห;

นทีตีเร ฐิโต สตฺถา, ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโตฯ


๔๐.

‘‘นาวา น วิชฺชเต ตตฺถ, สนฺตารณี มหณฺณเว;

นทิยา อภินิกฺขมฺม, ตาเรสิํ โลกนายกํฯ


๔๑.

‘‘เอกนวุติโต กเปฺป, ยํ ตาเรสิํ นรุตฺตมํ;

ทุคฺคติํ นาภิชานามิ, ตรณาย อิทํ ผลํฯ


๔๒.

‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส…เป.… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ตรณิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ


ตรณิยเตฺถรสฺสาปทานํ ทสมํฯ


ปทุมุกฺขิปวโคฺค สตฺตวีสติโมฯ


ตสฺสุทฺทานํ –


อุกฺขิปี เตลจนฺที จ, ทีปโท จ พิฬาลิโท;

มโจฺฉ ชโว สฬลโท, รกฺขโส ตรโณ ทส;

คาถาโย เจตฺถ สงฺขาตา, ตาลีสํ เจกเมว จาติฯ