ข้ามไปเนื้อหา

หนังสือสัญญากรุงเทพมหานครกับกรุงอังกริษเปนทางไมตรีค้าขายกัน/ส่วนที่ 6

จาก วิกิซอร์ซ

ข้อว่า จะตอ้งปลูกโรงภาษีให้ใก้ลท่าเรือจอดภอสมควร แลเจ้าพนักงานผู้เกบภาษีตอ้งไปคอยอยู่ที่โรงภาษีตั้งแต่ ๓ โมงเช้าไปจนบาย ๓ โมง ลูกค้าไปหาเมื่อไร ก็ให้ภบในระหว่างเวลากำหนดไว้ ถ้ามีการจะเอาของขึ้นของลง เจ้าพนักงานตอ้งไปกำกับอยู่ตั้งแต่สว่างจนมืด ๚ะ

ข้อว่า เจ้าพนักงานผู้นอ้ยที่ไปเกบภาษีดว้ยนั้น จะลงไปกำกับอยู่ในเรือลูกค้าอังกฤษคน ๑ ฤๅหลายคนก็ได้ จะอยู่บนเรือก็ได้ จะจอดเรือเคียงอยู่ก็ได้ ถ้าเรือทอดอยู่นอกสันดอร จะตอ้งลำเลียงสินค้าเข้ามา เจ้าพนักงานจะไปกำกับอยู่ที่เรือใหญ่ก็ได้ กำกับอยู่ที่เรือลำเลียงก็ได้ จะเดินสารเข้าออกก็ได้ ตามใจของไท แต่อย่าให้ช้า ๚ะ

ข้อว่า สินค้าฃนขึ้นจากเรือ แลฃนสินค้ามาแต่บนบกบันทุกเรือ ตอ้งทำตั้งแต่ตวันขึ้นจนตก แล้วเรือต่อเรือจะถ่ายของขึ้นของลง ก็ตอ้งทำในระหว่างเวลานั้นเหมือนกัน ๚ะ

ข้อว่า สินค้าทุกอย่างฃนขึ้นจากเรือก็ดี ฃนลงบันทุกเรือก็ดี ลูกค้าได้มาเรียกเจ้าพนักงานให้ไปดูแล้ว เจ้าพนักงานที่เกบภาษีตอ้งไปตรวดตราให้ลูกค้าได้ฃนสินค้าขึ้นสินค้าลงในระหว่าง ๑๒ ชั่วโมงแต่กลางวัน ลูกค้าจะไปบอกให้มาตรวดตราของอย่างไร สุดแต่กงซุลอังกฤษกับเจ้าพนักงานฝ่ายไทที่เกบภาษีจะปฤกษากัน ๚ะ

ข้อว่า ลูกค้าอังกฤษจะเสียภาษีให้เจ้าพนักงานเปนเงินบาทก็ได้ เงินต่างประเทศ คือ เงินกอ้น ก็ได้ คือ ทองกอ้น ก็ได้ ถ้าเปนเงินต่างประเทศ สุดแต่เจ้าพนักงานฝ่ายไทกับกงซุลอังกฤษจะคิดอ่ากนันตามเนื้อเงินสูงเงินต่ำ ผู้ที่จะไปเกบภาษีแลรับเงินภาษีนั้น ตามแต่ไทจะบังคับให้ผู้ใดไปก็ได้ ๚ะ

ข้อว่า หนังสือเบิกลอ่งเรือใหญ่ที่มิได้ตอ้งลำเลียงเสียภาษีฃาเข้าฃาออกแลค่าเผาเงินชั่งละสองสะลึงกับค่าฎีกาหกสะลึง ให้เสจ็แล้ว ไม่ตอ่งเสียสิ่งไรอีก ๚ะ

ข้อว่า เจ้าพนักงานผู้เกบภาษี กับกงซุลอังกฤษ ให้มีตราชูตราชั่งสำรับชั่งสินค้า แลตราชูสำรับชั่งเงินแลถังแลถนาน ปิดตราไว้ดว้ยกันทั้งสองฝ่าย ถ้าลูกค้ากับเจ้าพนักงานวิวาทกัน จะได้สอบสวนเปนพยาน


วันอังคาน เดือนหก ขึ้นเก้าค่ำ ปีมโรง อัฐ มิศฮาริสปาก ๑ มิศแบล ๑ มิศฟาเรด ๑ รอเบดบุตรหันแตร ๑ ขึ้นไปพร้อมกันที่พระราชวังเดิม ปิดตราหนังสือไฃข้อสัญญา สมเดจ์เจ้าพระญาองค์นอ้ยให้พระญาศรีพิพัทเชิญตราพระจันทรมณฑลไปปิด ข้าพเจ้า สมุหพระกลาโหม ให้นายบริบาลนายเวนเชิญตราพระคชสีหไปปิด ข้าพเจ้า เจ้าพระญาพระคลัง ให้หมื่นวิเสศอักษรนายเวนเชิญตราบัวแก้วไปปิด ข้าพเจ้า เจ้าพญายมราช ให้ขุนกลางพุ่มขุนสาลเชิญตราพระยมขี่สิงหไปปิด ครั้นพร้อมแล้ว เอาหนังสือไฃข้อสัญญาอักษรอังกฤษ ๒ ฉบัพความตอ้งกัน ๚ะ

ปิดตรา พระนะรายน์เกษียรสมุท ลงพระนาม กรมหลวงวงษาธิราชสนิด ๕ ดวง
พระจันทรมณฑล ลงนาม สมเดจ์เจ้าพระยาองค์นอ้ย
พระคชสีห ลงนาม เจ้าพระยากระลาโหม
บัวแก้ว ลงนาม เจ้าพระยาพระคลัง
พระยมขี่สิงห ลงนาม เจ้าพระยายมราช
ปิดไว้ที่ท้าย ว่าดว้ยสัญญากะปิตันหันตรีบาระนี แห่ง ๓ แห่ง แล้วปิด
ความไฃข้อสัญญาใหม่ แห่ง
กดหมายเรื่องเกบภาษี แห่ง
พระราชลัญจกร
พระอุนาโลมที่ต้นบันทัดรอ้ยแดง ฉบัพละ แห่ง ปิดประจำ
พระจอมเกล้าองค์นอ้ยประจำสายผูกหนังสือ ฉบัพละ แห่ง
ครั่งทัง ๒ องค์ ปิดเหมือน ๆ กันทัง ๒ ฉบัพ ๚ะ