บันทึกรับสั่งฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ประทานหม่อมราชวงศ์สุมนชาติ สวัสดิกุล/เรื่อง 1

by หม่อมราชวงศ์สุมนชาติ สวัสดิกุล

เรื่อง หลักการเรียนพงศาวดาร

---

		ปัญหา		การเรียนพงศาวดารควรยึดหลักอะไรเป็นเครื่องประกอบ?
		ตอบ		หลักการเรียนพงศาวดารต้องประกอบด้วยองค์สาม คือ ตัวการ เหตุ และผล
ตัวอย่าง		ตัวการ		ขุนหลวงตากสร้างกรุงธนบุรี
		เหตุ		เหตุไฉนขุนหลวงตากจึงตั้งราชธานีที่เมืองธนบุรี ไม่ไปตั้งที่อื่น เช่น ที่สุโขทัย อยุธยา หรือราชบุรี เพ็ชรบุรี?
		ผล		เมื่อขุนหลวงตากตั้งกรุงธนบุรีเป็นราชธานีแล้ว ได้ผลอย่างไร เป็นคุณหรือโทษ?
				ต้องคิดให้ครบ ๓ ข้อ จึงเรียกได้ว่า ความรู้
ตัวอย่าง		ตัวการ		พระพุทธยอดฟ้าเสวยราชย์ ย้ายมาตั้งกรุงรัตนโกสินทร์
		เหตุ		เหตุไรพระพุทธยอดฟ้าไม่เอาเมืองธนฯ เป็นราชธานีเหมือนขุนหลวงตาก?
		ผล		การที่พระพุทธยอดฟ้ามาตั้งกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีนั้นมีผลดีผลร้ายผิดกับเมืองธนฯ เป็นราชธานีด้วยประการอย่างไรบ้าง?
				ถ้าเรียนครบ ๓ บท จึงเรียกว่า รู้.