ประกาศพระราชบัญญัติแลพระราชกำหนดต่าง ๆ รัชกาลที่ 5/เล่ม 6/เรื่อง 55
พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวงดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย รับพระบรมราชโองการใส่เกล้าฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศทราบทั่วกันว่า
๑ตามความในประกาศลงวันที่ ๗ สิงหาคม รัตนโกสินทรศก ๑๑๙ ความว่า ถ้ามีการปัจจุบันทันด่วน ข้าหลวงใหญ่แลข้าหลวงยุติธรรมเห็นพร้อมกันเปนการจำเปนจะต้องออกกฎหมายนั้นโดยทันทีแล้ว ให้ประกาศเปนกฎหมายใช้ได้โดยทันที แต่กฎหมายเช่นนี้ต้องส่งลงมากรุงเทพฯ เพื่อขอรับพระราชทานพระบรมราชานุญาตภายในกำหนด ๖ เดือน มีความพิศดารแจ้งอยู่แล้ว
๒บัดนี้ข้าหลวงใหญ่มณฑลพายัพมีบอกกราบบังคมทูลพระกรุณาความว่า มีมหาชนในมณฑลพายัพเคยปล่อยโคมลอยขึ้นบนอากาศจนเวลาเทศกาลต่าง ๆ กระทำให้เกิดเพลิงไหม้บ้านเมืองราษฎรเนือง ๆ เพราะเหตุว่าผู้ปล่อยโคมลอยคิดจะปล่อยเมื่อใดตำบลใดก็ปล่อยได้ ข้าหลวงใหญ่กับข้าหลวงยุติธรรมได้ออกประกาศสำหรับปล่อยโคมลอยมีความ ๓ ข้อ ข้าหลวงใหญ่แลข้าหลวงยุติธรรมขอรับพระราชทานพระบรมราชานุญาตใช้เปนกฎหมายสืบไป
๓ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้ประกาศซึ่งข้าหลวงใหญ่แลข้าหลวงยุติธรรมมณฑลพายัพได้ออกประกาศ ลงวันที่ ๑ มกราคม รัตนโกสินทรศก ๑๑๙ ต่อท้ายประกาศฉบับนี้เปนกฎหมายสืบไป
เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย
ประกาศมาณวันที่ ๘ มีนาคม รัตนโกสินทรศก ๑๑๙ เปนวันที่ ๑๑๘๐๕ ในรัชกาลปัตยุบันนี้
พระยานริศรราชกิจ ข้าหลวงใหญ่ หลวงจรรยายุตกฤตย์ ข้าหลวงยุติธรรม มณฑลพายัพ พร้อมกันเห็นว่า การที่มหาชนปล่อยโคมลอยขึ้นบนอากาศในเวลาเทศกาลต่าง ๆ ในมณฑลพายัพอยู่เนือง ๆ นั้น ย่อมกระทำให้บ้านเรือนเกิดเพลิงไหม้เสมอ โดยเหตุที่ปล่อยโคมลอยนึกจะปล่อยที่แห่งใดตำบลใดก็ปล่อยได้ จึงได้เกิดมีเหตุตามที่ได้กล่าวมาในเบื้องต้นนั้น เพราะเหตุฉนั้นจึงประกาศให้มหาชนทั้งหลายทุกชาติทุกภาษาซึ่งอยู่ในมณฑลพายัพทราบทั่วกันว่า
ข้อ๑ตั้งแต่วันออกประกาศนี้เดือนหนึ่งเปนต้นไป เมื่อผู้หนึ่งผู้ใดอยากจะปล่อยโคมลอยในเวลาใดเวลาหนึ่ง ก็ปล่อยได้ไม่ห้าม แต่ผู้ที่จะปล่อยโคมลอยนั้นต้องมาขออนุญาตต่อแขวงนครหรือเมืองนั้นก่อน จึงจะปล่อยได้
ข้อ๒เมื่อมีผู้มาขออนุญาตต่อแขวงว่าจะปล่อยโคมลอยแล้ว ก็ให้แขวงอนุญาตให้ แต่แขวงจะต้องกะที่ให้ผู้นั้นปล่อยโคมลอยได้แต่ในที่ ๆ แขวงเห็นสมควรว่าที่ปล่อยได้นั้นไม่เปนอันตรายต่อบ้านเรือน
ข้อ๓ถ้าผู้ใดปล่อยโคมลอยขึ้นโดยที่ไม่ได้ขออนุญาตก็ดี หรือปล่อยที่อื่นนอกจากแขวงอนุญาตก็ดี ผู้ที่ปล่อยนั้นมีความผิดถานละเมิด จะต้องปรับเปนเงินพินัยไม่เกินกว่า ๒๐ บาท หรือจำคุกไม่เกินกว่า ๑ เดือน แลถ้าโคมลอยที่ปล่อยนั้นตกลงมาถูกบ้านเรือนฤๅเข้าของสิ่งใด ผู้ที่ปล่อยนั้นจะต้องใช้ตามราคาของที่เสียมากแลน้อยด้วย
ประกาศมาณวันที่ ๑ มกราคม รัตนโกสินทรศก ๑๑๙