วรรณกรรมต่างเรื่อง/เรื่องที่ 3
บทละครอุณรุทร้อยเรื่อง
ของ
คุณสุวรรณ
| ช้าปี่ | ||
| ๏เมื่อนั้น | พระอุณรุทผู้รุ่งรัศมี | |
| สมสู่อยู่ด้วยนางจันที | ภูมีตรีตรึกนิกใน | |
| แค้นด้วยอิเหนากุเรปัน | กับสุวรรณมาลีศรีใส | |
| เอานางจันสุดายาใจ | ไปยกให้พระสมุทบุตรระตู | |
| เสียดายวงศ์อสัญแดหวา | พระราชาเคืองแค้นแสนอดสู | |
| เหม่เหม่อสุรินดูหมิ่นกู | จะได้ดูฤทธิ์กันในวันนี้ | |
| ฯ ๖ คำ ฯ | ||
| ปีนตลิ่ง | ||
| ๏ดำริพลางทางมีพจนารถ | สั่งท้าวสันนุราชเรืองศรี | |
| กับทั้งตำมะหงงเสนี | จงจัดพลมนตรีอย่านาน | |
| ฯ ๒ คำ ฯ | ||
| ร่าย | ||
| ๏เมื่อนั้น | กุมภกรรฐ์คำนับรับบรรหาร | |
| กับพระคาวีปรีชาชาญ | รับสั่งแล้วคลานออกมาก | |
| ฯ ๒ คำ ฯ เสมอ | ||
| ยานี | ||
| ๏เกณฑ์หมู่จัตุรงค์องอาจ | พรหมทัตธิราชเป็นกองหน้า | |
| ปีกซ้ายชุณรัตน์ราชา | ปีกขวาอินทรชิตฤทธิรงค์ | |
| กองหลวงล้วนสันทัดจัดเจน | กะเกณฑ์ให้พระสุวรรณหงส์ | |
| คุมพวกพหลณรงค์ | แล้วโบกธงสัญญาคลาไคล | |
| ฯ ๔ คำ ฯ กราว | ||
| ร่าย | ||
| ๏ออกจากขีดขินธานี | ปัถพีเลื่อนลั่นหวั่นไหว | |
| เร่งทัพขับพลสกลไกร | เข้าในเหมันต์ทันที | |
| ฯ ๒ คำ ฯ เชิด | ||
| ๏ครั้นถึงจึงถวายอภิวาท | ท้าวพิไชยนุราชเรืองศรี | |
| ด้วยบัดนี้สุวิญชาเป็นกาลี | ภูมีจะคิดประการใด | |
| ฯ ๒ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | ท้าวบรมจักรกฤษณ์เป็นใหญ่ | |
| ได้ฟังคั่งแค้นแน่นใจ | ดูดู๋เป็นได้อีมณฑา | |
| ไปรักใคร่ไอ้เงาะมันเหมาะเหลือ | จะสับเชือดเลือดเนื้อให้สังขาร์ | |
| เหตุไฉนไยทำอหังการ์ | มาลักองค์บุษบาพาไป | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| โอ้ | ||
| ๏เมื่อนั้น | วิมาลาอกสั่นหวั่นไหว | |
| กอดบาทยุขันเข้าทันใด | พระภูวไนยอย่าเพ่อโกรธา | |
| ลูกได้ผิดแล้วอย่าถือโทษ | พระสุริยงค์จงโปรดเกษา | |
| เมื่อข้าประสูติลูกยา | ได้ยินเสียงโศกาจาบัลย์ | |
| เจ็ดนางเอาผ้าพันตาไว้ | ภูวไนยอย่าเพ่อหุนหัน | |
| ว่าพลางครวญคร่ำรำพัน | ศรีประจันไม่เป็นสมประดี | |
| ฯ ๖ คำ ฯ โอด | ||
| ร่าย | ||
| ๏ด้วยพระลิ้นทองผ่องพักตร์ | แค้นนักดังจะม้วยเป็นผี | |
| ไปสมสู่อยู่กินด้วยกากี | นางเมรีร่ำไรแล้วไปตาม | |
| ตะโกนก้องร้องเรียกพ่อสังข์หอย | มาหาแม่สักหน่อยอย่าเกรงขาม | |
| เรียกพลางทางแถลงแจ้งความ | เกสรพราหมณ์ซวนซบสลบไป | |
| ฯ ๔ คำ ฯ โอด | ||
| ๏เมื่อนั้น | พระมงกุฎเศร้าสร้อยละห้อยไห้ | |
| เห็นองค์อุณากรรณบรรลัย | มิได้คืนสมประดีมา | |
| โอ้แม่เจ้าประคุณของลูกรัก | นางยักษ์มาม้วยสังขาร์ | |
| ร่ำพลางทางขึ้นอาชา | พาห่อนัยนาเหาะไป | |
| ฯ ๔ คำ ฯ เชิด | ||
| ๏ครั้นถึงรถาพระสี่กร | วานรยินดีจะมีไหน | |
| ถวายดวงชีวันทันใด | กับท้าวไททศวงศ์ทรงศักดา | |
| ฯ ๒ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | ท้าวไกรสุทธสำรวลสรวลร่า | |
| ชื่นชมด้วยสมเจตนา | ได้ดวงชีวาชาละวัน | |
| คราวนี้จะดับเข็ญให้เย็นยุค | ให้พาราผาสุกเกษมสันต์ | |
| อันอีจันทาอาธรรม์ | จะได้เล่นเห็นกันไอ้ลันได | |
| ทั้งลักษณวงศ์ทรงฤทธิ์ | จะลวงล้างชีวิตให้จงได้ | |
| เสียทีที่เลี้ยงมึงไว้ | ดูด๋เป็นได้ไอ้โสภิณ | |
| ขับนางจันทามเหสี | ให้คนทั้งธานีเขาติฉิน | |
| ไปสมสู่อยู่ด้วยมุจลินท์ | ยอพระกลิ่นคั่งแค้นแสนทวี | |
| ทั้งน้อยจิตคิดถึงคำนางอำพัน | อยากจะใคร่ห้ำหั่นให้เป็นผี | |
| คิดพลางเจ็ดนางจรลี | ไปเยาะเย้ยพระมณีพิไชย | |
| ฯ ๑๐ คำ ฯ เพลง | ||
| เฮ้ย | ||
| ๏ครั้นถึงจึงมีวาจา | เจ้าไกรทองพงศาเป็นไฉน | |
| ง่วงเหงาเศร้าจิตคิดถึงใคร | เหมือนบ้าใบ้ไม่เป็นสมประดี | |
| เสียแรงหวังตั้งจิตพิศวาส | ไปรักใคร่ครุฑราชปักษี | |
| นางจันทาว่าชั่วตัวอัปรีย์ | ออกลูกไม่ดีเป็นท่อนไม้ | |
| ชะนางคนดีไม่มีชั่ว | เลือกผัวงามนักน่ารักใคร่ | |
| ตะคอกขู่ชูกล่องดวงใจ | ไยไพเยาะองค์เจ้าลงกา | |
| ฯ ๖ คำ ฯ เชิด | ||
| ร่าย | ||
| ๏เมื่อนั้น | พระดาวเรืองเคืองแค้นแสนสา | |
| ได้ฟังถ้อยคำนางรำภา | มาเย้ยเยาะข้านี้ว่าไร | |
| เหม่เหม่พระมเหสีเอก | โหยกเหยกหยาบช้าไม่ปราไส | |
| พลางฉวยพระขรรค์แก้วแววไว | เลี้ยวไล่ฟาดฟันกัลยา | |
| ฯ ๔ ฯ คำ | ||
| สับไทย | ||
| ๏อีเอยอีเถ้า | กูจะบั่นเกล้าเกษา | |
| อวดว่าตัวดี | วิ่งหนีไยนา | |
| โบยตีศรีมาลา | ลูกข้าทำไม | |
| ๏ทรงเอยทรงเดช | พระนารายณ์ธิเบศร์ไปอยู่ไหน | |
| พระมาโบยตี | ทองประศรีทำไม | |
| ขุนแผนวิ่งไป | หมื่นไวยวิ่งมา | |
| ๏แค้นเอยแค้นนัก | พระลักษณ์กริ้วโกรธนางอุสา | |
| เป็นไรไปเข้า | ด้วยเจ้าลงกา | |
| คุมพลอสุรา | ออกมาทำไม | |
| ๏ทรงเอยพระทรงฤทธิ์ | ข้าจะมีผิดก็หาไม่ | |
| ท่านท้าวกาหลัง | ผลักสังข์ศิลป์ไชย | |
| ตกเหวลงไป | มิได้กลับมา | |
| ๏อีเอยอีโสธร | กลับกลอกยอกย้อนเป็นหนักหนา | |
| กูรู้อยู่แล้ว | อีแก้วกิริยา | |
| ชิงชังสุวิญชา | มุสาใส่ไคล้ | |
| ๏ภูเอยภูมินทร์ | พระอไภยนุสินอย่าสงสัย | |
| อันองค์วิยดา | จรกาลักไป | |
| มโนราห์จึงให้ | แก่ไชยสุริวงศ์ | |
| ทูลพลางทางจร | นี่ศรพระองค์ | |
| ดั้นดัดลัดพง | วิ่งตรงเข้าไพร | |
| ฯ ๒๐ คำ ฯ | ||
| ร่าย | ||
| ๏เมื่อนั้น | พระโสวัตรรัศมีศรีใส | |
| ครั้นเห็นมฤคีหนีไป | ภูวไนยพิโรธโกรธา | |
| กรกุมตระบองแก้วแววไว | พร้อมเสนาในยักษา | |
| แล้วเผ่นโผนโจนขึ้นไอยรา | เคลื่อนคลาพหลพลไกร | |
| ฯ ๔ คำ ฯ เชิด | ||
| ๏น้อยฤๅอีมัจฉากาลี | คบชู้แล้วหนีพ่อได้ | |
| ทั้งเพชรมงกุฎวุฒิไกร | คงบรรลัยด้วยมืออสุรา | |
| ไสช้างพลางเร่งจัตุรงค์ | สององค์เที่ยวเสาะแสวงหา | |
| คนึงหวนครวญถึงบุษบา | แก้วตาของพี่อยู่แห่งใด | |
| พระกู่ก้องร้องเรียกเกสรน้อย | แม่ยอดสร้อยนารีอยู่ที่ไหน | |
| ให้ขัดสนทลนทลายไป | ภูวไนยข้อนทรวงเข้าโศกา | |
| ฯ ๖ คำ ฯ โอด | ||
| โอ้ | ||
| ๏โอ้นางมณฑามารศรี | ป่านนี้จะละห้อยคอยหา | |
| เจ้ามีครรภ์เจ็ดเดือนไม่เคลื่อนคลา | ไกยวัลริษยาอาธรรม์ | |
| จำจะไปสังหารผลาญชีวิต | ปโรหิตพ่อลูกให้อาสัญ | |
| แล้วจะชุบบิตุรงค์ทรงธรรม์ | จะได้พาอำพันมาธานี | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| ร่าย | ||
| ๏อัมรินทร์จินตนาแล้วคลาไคล | บัดใจก็ถึงพนาศรี | |
| เห็นเกษสุริยงสิ้นชีวี | กลิ้งกลางปัถพีอนาถใจ | |
| จึงเอาน้ำทิพมาโสรจสรง | เจ้าจงไม่ม้วยตักษัย | |
| พระจึงเล่าแถลงให้แจ้งใจ | อีประไพสุริยาเป็นกาลี | |
| ระยำนักไปรักไอ้โจรดง | เราสาปส่งเป็นชะนีเสียที่นี่ | |
| จงรีบไปเถิดจะได้นางวารี | ท้าวนาคีซ่อนไว้ในไพรวัน | |
| ฯ ๖ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | วรวงศ์ปรีดิ์เปรมเกษมสันต์ | |
| ได้ฟังพระมหานักธรรม์ | รำพันเสร็จสิ้นด้วยยินดี | |
| ครั้นแล้วเคารพอภิวันท์ | องค์ท้าวประมอตันเรืองศรี | |
| พระลีลามาขึ้นพาชี | ขุนกระบี่เหาะตรงเข้าพงไพร | |
| ฯ ๔ คำ ฯ เชิด | ||
| ๏จึงชักอาชาราร่อน | ยังยอดศิงขรเนินไศล | |
| แล้วพระศรีเมืองเรืองไชย | ก็เข้าในคูหาวานรินทร์ | |
| ฯ ๒ คำ ฯ ฉุยฉาย | ||
| โอ้โลม | ||
| ๏น้องเอ๋ยน้องรัก | ปวะหลิ่มเลิศลักษณ์เฉิดฉิน | |
| แต่พี่เที่ยวหาทุกธานิน | มิได้พบยอพระกลิ่นกลอยใจ | |
| เสียดายเจ้ามาเกิดเป็นกุมภีล์ | ในเมืองมนุษย์เช่นนี้หามีไม่ | |
| ขอถามข่าวสาวน้อยกลอยใจ | เป็นไฉนมาอยู่แต่ผู้เดยว | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| ร่าย | ||
| ๏เมื่อนั้น | วิมานจันทร์ผันแปลแลเหลียว | |
| ได้ฟังพระรถพูดลดเลี้ยว | นางบิดเบี้ยวเบือนหน้าแล้วพาที | |
| ๏ทรงเอ๋ยพระทรงฤทธิ์ | ข้าพลอยผิดด้วยยายทองประศรี | |
| ไปสื่อชักสร้อยฟ้าให้คาวี | พระศุลีสาปส่งให้ลงมา | |
| รู้แล้วอย่าได้อยู่นาน | พระยามารจะลงโทษา | |
| ดังนางตะเภาทองทั้งสองรา | ข้ากลัวอาญาจงคลาไคล | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| ชาตรี | ||
| ๏เจ้าเอยเจ้าพี่ | นางคันธมาลีศรีใส | |
| พี่จะเล่าแถลงให้แจ้งใจ | เดิมได้มาลาในวารี | |
| ออกนามอุบลเวหา | ในสาราว่าบุตรพระฤๅษี | |
| จึงสู้ติดตามมากับพาชี | เทวีจงแจ้งกิจจา | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| ร่าย | ||
| ๏เมื่อนั้น | นางผมหอมตรอมใจเป็นหนักหนา | |
| ฟังพระพิมพ์สวรรค์จำนรรจา | กัลยาเคืองขัดตัดรอน | |
| ข้าคนชั่วช้ากาลี | ออกลูกไม่ดีพระทรงศร | |
| จะสู้อยู่ในพนาดร | มิขอคืนนครอยุธยา | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| โลม | ||
| ๏น้องเอ๋ยน้องแก้ว | เป็นบุญแล้วได้พบขนิษฐา | |
| เต็มพิศด้วยฤทธิ์ปะตาปา | รจนาอย่าได้เดือดดาล | |
| แต่พี่เตร่เร่หาทุกธานี | ชีวีปิ้มจะม้วยสังขาร | |
| ศุภลักษณ์ไปแจ้งเหตุการณ์ | จึงได้ข่าวสารบัดนี้ | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| ร่าย | ||
| ๏เมื่อนั้น | นางสุพรรณทลิกามารศรี | |
| ได้ฟังวาจาพาลี | เทวีจึงตอบคำไป | |
| ซึ่งว่าพระแสนพิศวาส | จึงไม่คลาดจากเมืองหมันหยาได้ | |
| อันนางเทพลีลายาใจ | ที่พระองค์เก็บได้ที่ในกลอง | |
| จงกลับไปภิรมย์สมสนิท | เชยชิดสมสู่เป็นคู่สอง | |
| อันข้าไซร้จะอยู่ในผะอบทอง | พระไปครองนัคราให้สำราญ | |
| ฯ ๖ คำ ฯ | ||
| สมิงทอง | ||
| ๏อนิจจา | นางสำมนักขายอดสงสาร | |
| ศรีสวัสดิ์มาตัดรอนราน | ใช่จะแต่งพจมานมาพาที | |
| กำลังฤทธิ์ปู่เจ้าเขาเขิน | จึงเผอิญให้ชังมเหสี | |
| ไม่ทันสั่งนางลักษณวดี | พระลอจรลีตามไป | |
| ฯ ๔ คำ ฯ เชิด | ||
| ช้าปี่ | ||
| ๏เมื่อนั้น | นางประทุมเทวีศรีใส | |
| ผวาตื่นฟื้นองค์อรไทย | ไม่เห็นพระภูวไนยที่ไสยา | |
| นางเที่ยวค้นคว้าหาจบ | มิได้พบพระไกรวงศ์พงศา | |
| เห็นโลหิตผิดแล้วนะอกอา | ทั้งหอกยนต์อยู่หน้าบัญชรชัย | |
| เกิดเหตุทั้งนี้เพราะพี่เลี้ยง | แท้เที่ยงมั่นคงไม่สงสัย | |
| สองกรข้อนทรวงเข้าร่ำไร | นางอุทัยเพียงจะสิ้นสมประดี | |
| ฯ ๖ คำ ฯ โอด | ||
| โอ้ | ||
| ๏โอ้ว่าพระทูลกระหม่อมแก้ว | หนีเมียไปแล้วพระโฉมศรี | |
| มิได้สั่งสนทนาพาที | สกุณียังรู้สั่งยมนา | |
| จระเข้ยังรู้สั่งอากาศ | สิงหาราชยังรู้สั่งมหิงสา | |
| หัศรังยังรู้สั่งไอยรา | นาคายังรู้สั่งสุบรรณบิน | |
| เหมราชยังรู้สั่งซึ่งคูหา | แต่มังฉายังรู้สั่งซึ่งไพรสิณฑ์ | |
| พยัคฆ์ยังรู้สั่งมฤคิน | พระภูมินทร์ควรฤๅไม่อาลัยลา | |
| ฯ ๖ คำ ฯ | ||
| ร่าย | ||
| ๏จำจะยกโยธาคลาไคล | ตามองค์พระอภัยเชษฐา | |
| ว่าพลางนางแปลงกายา | เป็นองค์สุดาเยาวมาลย์ | |
| รี้พลให้กลายเป็นโยธา | ไอยราแปลงเป็นคชสาร | |
| พาชีแปลงเป็นอาชาชาญ | พระพรหมานแปลงเป็นท้าวธาดา | |
| ไกรสรให้แปลงเป็นสิงหราช | สกุณชาติให้แปลงเป็นปักษา | |
| พระราเมศแปลงเพศเป็นรามา | พยัคฆาแปลงเป็นพยัคฆี | |
| พระยาครุฑแปลงเป็นสุบรรณจร | วานรแปลงเป็นกระบี่ศรี | |
| นาคาเป็นพระยาวาสุกรี | โกสีย์แปลงเป็นท้าวหัสนัย | |
| พระสุริยันนั้นเป็นทินกร | ศศิธรเป็นดวงแขไข | |
| เจ้าพลายงามแปลงนามเป็นหมื่นไวย | ชาละวันนั้นให้เป็นกุมภา | |
| เทเวศรแปลงเพศเป็นเทวา | กินราแปลงเป็นกินรี | |
| พระยาหงศ์แปลงองค์เป็นเหมราช | พระดาบสแปลงชาติเป็นฤๅษี | |
| โคกลายกายาเป็นคาวี | มฤคีแปลงเป็นมฤคา | |
| มยุเรศกลายเพศเป็นยูงพลัน | ทศกรรฐ์นั้นแปลงเป็นยักษา | |
| อุณากรรณนั้นเป็นบุษบา | ปันหยีแปลงกายาเป็นอายัน | |
| ขุนแผนแผงแปลงกายเป็นพลายแก้ว | สียะตราเพริศแพร้วเป็นหย้าหรัน | |
| คนธรรพให้แปลงเป็นคนธรรพ์ | นางพิมกลายกายพลันเป็นวันทอง | |
| ต่างตนสำแดงแผลงฤทธิ์ | ทศทิศไหวจบสยบสยอง | |
| โยธาเหลือหลายก่ายกอง | คับคั่งทั้งท้องสนามใน | |
| ฯ ๒๐ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | พระสุธนรัศมีศรีใส | |
| พร้อมพวกพหลพลไกร | ภูวไนยเสด็จจรลี | |
| ขึ้นนั่งบนเวไชยันตราช | พร้อมหมู่อำมาตย์กระบี่ศรี | |
| สังข์แตรแซ่ซ้องกลองเภรี | ระดมตีครื้นครั่นสนั่นดัง | |
| พระคลายคลี่โยธาพลากร | ออกจากพระนครกาหลัง | |
| รีบเร่งโยธาเข้าป่ารัง | มายังสมรภูมิพลัน | |
| ฯ ๖ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | ไชยทัตฤทธิแรงแข็งขัน | |
| เห็นพระมเหสีร่วมชีวัน | ยกพวกพลขันธ์มาราวี | |
| พระเร่งกระสันรัญจวนจิต | ด้วยฤทธิ์เสน่ห์มเหสี | |
| จงร้องท้าว่าเหวยอสุรี | มึงกรีธาทัพมาจับใคร | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | ไชยเชษฐ์รัศมีศรีใส | |
| ได้ฟังคั่งแค้นแน่นใจ | ภูวไนยจึงมีวาจา | |
| แล้วร้องท้าว่าเหวยเกปุรัน | ไยมึงอาธรรม์ริษยา | |
| ทำฮึกฮักไปลักพระรามา | ไปไว้ลงกาธานี | |
| นี่หากกูติดตามไม่ขามจิต | หวังจะล้างชีวิตกระบี่ศรี | |
| แม้นรักตัวกลัวตายวายชีวี | จงเร่งส่งเมรีคืนมา | |
| ฯ ๖ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | ดาราวงศ์ทรงฟังไม่กังขา | |
| แต่ออกชื่อจะให้ส่งองค์สีดา | ผ่านฟ้าอัดอั้นตันใจ | |
| ดูก่อนไพนาสุริวงศ์ | อันองค์สุพรรณพิศมัย | |
| เดิมท้าวกุมภัณฑ์พนันไว้ | แพ้สกาจึงให้นางเทวี | |
| ซึ่งจะให้คืนองค์อัคเรศ | ก็เกรงเดชองค์สารปันหยี | |
| จะพิโรธโกรธาฆ่าตี | หน้าที่ชีวันจะบรรลัย | |
| ฯ ๖ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | องค์ท้าวกุเรปันเป็นใหญ่ | |
| ได้ฟังกริ้วกราดตวาดไป | มึงอย่าใส่ไคล้พาที | |
| ช่างอวดว่านารายณ์แบ่งภาค | มาจากเกษียรวารีศรี | |
| เป็นไฉนไม่แผลงฤทธี | ให้วาสุกรีเขามัดกาย | |
| ใช้ให้ไปกับอาชา | คุมหมู่โยธาทั้งหลาย | |
| ให้เขามัดตรึงตรามาหานาย | ทำให้ขายบาทาฝ่าธุลี | |
| เสียแรงหวังตั้งจิตให้ติดตาม | ไปทำลามเลียมโลมนางโฉมศรี | |
| สุบรรณลักยักษ์ตามพองามดี | พระโยคีจะคิดอ่านประการใด | |
| ฯ ๘ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | พระสังข์ฟังแจ้งแถลงไข | |
| อันองค์จินตะหรายาใจ | พี่สั่งให้ประหารผลาญชีวี | |
| เหตุไฉนพี่น้องสองมนุษย์ | ว่าโคบุตรเป็นลูกราชสีห์ | |
| บิตุรงค์ชื่อองค์สุมาลี | ครอบครองธานีปางตาล | |
| ฤๅจะเป็นบุตรานางกาไว | ที่พระเพียรพิไชยไปสังหาร | |
| นางก็ม้วยมรณาเสียช้านาน | ท้าวกรุงพาลจะคิดประการใด | |
| ฯ ๖ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | ท้าวอำไพได้ฟังดังเพลิงไหม้ | |
| รู้ว่าชาละวันบรรลัย | ภูวไนยพิโรธโกรธา | |
| โจนจากรถแก้วแววไว | เข้าชิงชัยสัปยุทธยักษา | |
| หมายจำนงชิงองค์นางโมรา | โจรป่าบั่นบุกเข้าคลุกคลี | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | พระศรีสุทัศน์รัศมี | |
| เห็นพระสุริยามาราวี | ขุนกระบี่เผ่นโผนโจนทยาน | |
| ทั้งสิบแปดมงกุฎวุฒิไกร | หมายใจจำนงจงผลาญ | |
| ทั้งสิบรถรัถาพระยามาร | ต่างหาญต่างสู้เป็นคู่กัน | |
| อันพระยากุศราชอาจอง | จับบุญทนาวงศ์แข็งขัน | |
| พระณรงค์พิไชยใจฉกรรจ์ | เข้าโรมรันด้วยท้าวสีลยนต์ | |
| วงศ์สุริยามาตย์อาจหาญ | เข้าต่อต้านด้วยท้าวสิงหล | |
| องค์พระจันทโครพจบสกล | เข้าประจญต่อตีศรีสุวรรณ | |
| ท้าวกรดสุริกาญจน์ชำนาญศร | เข้าต่อกรกับกระบิลนิลขัน | |
| อันพระหลวิไชยใจฉกรรจ์ | เข้าโรมรันสัปยุทธด้วยอุศเรน | |
| พระสมุทโคดมเข้ากลมเกลียว | ลดเลี้ยวต่อสู้มูระเหน | |
| เจ้าสาครคนสันทัดจัทเจน | จับได้สุรเสนวานร | |
| ท้าวเสนากุฎยุทธทยาน | เข่นฆ่าเวตาลชาญสมร | |
| อันเจ้าลิขิตฤทธิรอน | สังหารพระยาขรมรณา | |
| ฯ ๑๔ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | พระตรีภพลบโลกนาถา | |
| เห็นวิหยาสะกำสิ้นชีวา | พระผ่านฟ้ากริ้วโกรธคือไฟ | |
| จึงว่าเหวยสังคามารตา | มาสังหารลูกยากูตักษัย | |
| ว่าพลางทางขึ้นศิลป์ชัย | แผลงไปถูกท้าวกรุงพาล | |
| ฯ ๔ คำ ฯ | ||
| ๏เมื่อนั้น | วายุบุตรวุฒิไกรใจหาญ | |
| ยี่สิบกรกุมศรพระอวตาร | สิบโอษฐสั่งสารสุวิญชา | |
| ฯ ๒ คำ ฯ | ||
| โอ้ | ||
| ๏ปากหนึ่งว่าโอ้เจ้าขวัญเนตร | บิตุเรศจะม้วยสังขาร์ | |
| ขอฝากฝังแก้วเนตรเกษรา | จงวันทาระเด่นมนตรี | |
| ๏ปากสองร้องว่าพิเภกเอ๋ย | กระไรเลยช่างมาฆ่าพี่ | |
| ขอฝากนางดาราเทวี | กับสาวศรีนักสนมกำนัลใน | |
| ๏ปากสามสั่งความพระสมุทร | ขอฝากบุษมาลีศรีใส | |
| โอ้พราหมณ์มัจฉายาใจ | หวังจะได้ฝากฝีบิดร | |
| ๏ปากสี่ว่าโอ้องคต | โอรสจงจำคำสอน | |
| ตั้งใจภักดีพระสี่กร | อย่าคิดว่าภูธรเป็นสามี | |
| ๏ปากห้าร้องว่านางเงือกน้ำ | จงฟังคำนับถือพระฤๅษี | |
| อุตส่าห์รักษาครรภ์เทวี | แม่จะได้เป็นศรีจรกา | |
| ๏ปากหกว่าเจ้าตะเภาทอง | ทั้งสองอย่าคิดริษยา | |
| อันองค์อุณากรรณกับสียะตรา | จงนึกว่าพี่น้องท้องเดียวกัน | |
| ๏ปากเจ็ดเสร็จสั่งจะสังขาร์ | ชีวาพี่จะม้วยอาสัญ | |
| ไปยื่นด้ามให้กับโจรใจฉกรรจ์ | เลื่อมไลวรรณไยเป็นได้เช่นนี้ | |
| ๏ปากแปดวอนว่าทรงยศ | พระรถจงช่วยเผาผี | |
| แม่จะเขียนมนตร์เรียกมฤคี | ไว้กับคิรีให้ลูกยา | |
| ๏ปากเก้าเฝ้าสั่งพระอุณรุท | ทรงภุชเมียจะม้วยสังขาร์ | |
| น้องรักจักถวายบังคมลา | กลับไปอยู่คูหาในวารี | |
| ๏ปากสิบเสร็จคำที่ร่ำสั่ง | สิ้นกำลังด้วยพิษศรศรี | |
| พราหมณ์ก็กลายกายาเป็นนารี | สิ้นชีวีอยู่ในไพรวัน | |
| ฯ ๒๐ คำ ฯ | ||