หน้า:กม ร ๕ (๓) - ๒๔๓๗.pdf/44

น่า ๘๕๕

เล่ม ๓

ลักษณให้ใช้วันอย่างใหม่

ไม่ได้ใช้ในทุกวันนี้ ฝ่ายกำหนดอธิกวารที่ใช้อยู่ทุกวันนี้ ก็เปนตามทางคำนวนพิสุทธิมาศเท่านั้น โหรมีตำราสำหรับที่จะให้รู้อธิกวารเปนเกณฑ์เลขหลายอย่างต่าง ๆ กันมาก แต่สอบสวนเข้าก็ไม่ได้จริง โดยที่สุด วิธีรับวันเดือนที่ใช้กันอยู่ทุกวันนี้ ถ้าพ้นจากปูมมีอยู่อย่างสูงเพียง ๒๐๐ ปีเศษแล้ว ก็รู้แน่ไม่ได้ว่า ปีใดเปนอธิกมาศฤๅอธิกวารแล เพราะโหรต่างคนต่างจะทำให้ถูกได้ตามใจ วิธีนับวันเดือนปีที่ใช้ในทวีปประเทศเดียวกัน อย่างเช่นเมืองพม่า ก็เคลื่อนกันอยู่วันหนึ่ง เพราะว่าไม่ได้ใส่อธิกวารในปีใดปีหนึ่ง แลเมืองลาวเฉียงก็เคลื่อนกันอยู่ ๒ เดือน เพราะว่าไม่ได้ใส่อธิกมาสสักสองปี การที่เปนเหตุให้มีวิธียุ่งยากอย่างนี้ ก็เพราะอยากจะคิดใช้ตามจันทรคติแลสุริยคติ ด้วยจันทรคตินั้นมีมัธยมประมาณเดินรอบโลกย์ ตรงกับอาทิตย์รอบหนึ่ง ๒๙ วัน ๑๒ โมง ๔๔ นาที ๓ วินาที ๑๒ รอบ จันทรโคจรเปน ๓๕๔ วัน ๘ โมง ๔๘ นาที ๓๖ วินาที ตัดเศษ⟨โ⟩มงทิ้งสำหรับนับต่อไปข้างน่าปีปรกติ จึ่งนับว่า ปี ๓๕๔ วันเท่านั้น ๑๓ รอบจันทรโคจรเปน ๓๘๓ วัน ๒๑ โมง ๑๒ นาที ๓๙ วินาที แต่เศษโมงเกือบเต็มวันได้แล้ว แลเอาเศษโมงปีปรกติซึ่งทิ้งไว้นั้นมาผสมเข้าให้เต็มวันเปนปีอธิกมาศ ๓๘๔ วัน ส่วนเศษโมงที่ยังเหลืออยู่อีกนั้นหลายปี ครบเต็มวันเข้าเมื่อใด ก็เปนอธิกวาร