ประชุมโคลงโลกนิติ/๐๒๗
หน้า ๙๗-๙๘
๒๗.
| ทุชฺชไนสฺส กร สํสคฺคา | สตฺรู ตาปิ น ยุชฺชเต | |
| คฺรหิโต ทหํคาเร | สานฺเต ทานยเต กร[ก] | |
| ไม่ปรากฏที่มา | ||
| ก. ทรชนอย่าเคียดแค้น | อย่าสนิท | |
| คือศัตรูงูพิษ | อย่าใกล้ |
| ถ่านเพลิงมีเพลิงติด | ถือถลาก มือนา | |
| ดับถ่านแม้มิไหม้ | หยิบต้องมือดำ | |
| สำนวนเก่า | ||
| ข. ทรชนอย่าเคียดแค้น | อย่าสนิท | |
| อย่าห่างศัตรูชิด | อย่าใกล้ |
| คือจับถ่านเพลิงติด | ถือถลาก มือนา | |
| แม้ดับแล้วฤๅไหม้ | หม่นต้องมือดำ | |
| สำนวนเก่า | ||
| ค. ทรชน[ข] อย่าเคียดแค้น | อย่าสนิท | |
| อย่าห่างศัตรูชิด | อย่าใกล้ |
| คือไฟถ่านแรงฤทธิ์ | ถือถลาก มือนา | |
| แม้นดับแล้วบ่ไหม้ | หม่นต้องมือดำ | |
| สมเด็จฯ กรมพระยาเดชาดิศร | ||
เชิงอรรถ
[แก้ไข]ก ธรรมนีติ ร. มีคาถาที่มีความหมายใกล้เคียงกับบทนี้ดังนี้
| "ทุชฺชเนน หิ สํสคฺโค | สตฺตุนาปิ น ยุชฺชติ | |
| ตตฺโตว ฑยฺหตฺยงฺคาโร | สนฺโต กาฬายเต กรํ" |
ข ทรชน – สอนอ่าน (ร.ศ. ๑๒๖, ๒๔๖๕, ๒๔๗๕) ใช้ ทุรชน
บทอธิบายศัพท์
[แก้ไข]- อย่าห่างศัตรูชิด – อย่าห่างศัตรู และก็ไม่ควรใกล้ชิดกับศัตรูให้มากนัก