หน้า:Das Kapital Kritik der politischen Oekonomie Erster Band.djvu/43

——3——

หรือมีในสินค้า (วาเลอร์ แอ็งแทร็งแซ็ก) จึงเป็นคำที่ย้อนแย้ง^[1] เราลองพิจารณาเรื่องนี้ให้ละเอียดขึ้น

สินค้าอย่างหนึ่ง เช่น ข้าวสาลีหนึ่งควาร์เทอร์ แลกกับยาขัดรองเท้าได้ $x$ ผ้าไหมได้ $y$ ทองคำได้ $z$ ฯลฯ กล่าวโดยย่อว่าสินค้าอื่นในอัตราส่วนสุดหลากหลาย ข้าวสาลีจึงมีมูลค่าแลกเปลี่ยนนานัปการ แทนที่จะมีเพียงหนึ่งเดียว แต่เพราะยาขัดรองเท้า $x$ ผ้าไหม $y$ ทองคำ $z$ ฯลฯ เป็นมูลค่าแลกเปลี่ยนของข้าวสาลีหนึ่งควาร์เทอร์ ยาขัดรองเท้า $x$ ผ้าไหม $y$ ทองคำ $z$ ฯลฯ ย่อมเป็นมูลค่าแลกเปลี่ยนที่ทดแทนกันได้หรือมีขนาดเท่ากัน สิ่งที่ตามมาประการแรกคือ: บรรดามูลค่าแลกเปลี่ยนที่ใช้ได้ของสินค้าอย่างหนึ่งย่อมแสดงออกถึงสิ่งเดียวกัน ประการที่สอง ทว่า: มูลค่าแลกเปลี่ยนเป็นได้เพียงแค่วิถีการแสดงออก แค่ „รูปปรากฏ“ ของอัตถะที่จำแนกออกมาได้

อนึ่ง ลองหยิบสินค้าสองอย่าง เช่น ข้าวสาลีกับเหล็ก ไม่ว่ามีความสัมพันธ์แลกเปลี่ยนอย่างไรก็สามารถแสดงเป็นสมการได้เสมอ โดยเทียบข้าวสาลีปริมาณหนึ่งเท่าเหล็กปริมาณใดก็ดี อาทิ ข้าวสาลี 1 ควาร์เทอร์ $=$ เหล็ก $a$ เซ็นท์เนอร์ สมการนี้บอกอะไร? ว่าในสองสิ่งที่ต่างกันนั้นมีสิ่งร่วมขนาดเดียวกันอยู่ ในข้าวสาลี 1 ควาร์เทอร์และก็ในเหล็ก $a$ เซ็นท์เนอร์ ทั้งสองสิ่งจึงเท่ากับสิ่งที่สาม ซึ่งในและสำหรับตนเองแล้วมิใช่ทั้งอย่างหนึ่งหรืออีกอย่าง ดังนั้น ทั้งสอง เท่าที่เป็นมูลค่าแลกเปลี่ยน จึงต้องสามารถลดทอนเป็นสิ่งที่สามนี้ได้

ตัวอย่างเรขาคณิตอย่างง่ายจะแสดงให้เห็น ในการหาและเปรียบเทียบพื้นที่ของรูปร่างเชิงเส้นตรงทุกแบบ จะแยกรูปร่างออกเป็นรูปสามเหลี่ยม จากนั้นจะลดทอนรูปสามเหลี่ยมอีกเป็นการแสดงออกที่แตกต่างไปจากรูปที่มองเห็นโดยสิ้นเชิง —— ครึ่งหนึ่งของฐานคูณสูง ในทำนองเดียวกัน จะลดทอนมูลค่าแลกเปลี่ยนของสินค้าเป็นสิ่งร่วม ซึ่งคือสิ่งที่สินค้าแสดงมากหรือน้อยกว่า

สิ่งร่วมนี้ไม่สามารถเป็นสมบัติทางเรขาคณิต กายภาพ เคมี หรือธรรมชาติอื่นใดของสินค้า สมบัติทางกายจะเป็นที่พิจารณาเฉพาะเท่าที่ทำให้สินค้าใช้สอยได้และกลายเป็นมูลค่าใช้สอย ทว่าในทางกลับกัน การเพิกมูลค่าใช้สอยนั้นเอง

---

1. „ไม่มีสิ่งใดมีค่าในตัวได้“ (เอ็น. บาร์บอน เล่มเดิม หน้า 16) หรือดังที่บัตเลอร์กล่าว:
   
   „ค่าของสิ่งหนึ่งนั้น
   เท่าที่มันจะนำมา“