กำหนดลักษณะเฉพาะของความสัมพันธ์แลกเปลี่ยนสินค้าอย่างเห็นได้ชัด กล่าวคือ ในความสัมพันธ์แลกเปลี่ยน มูลค่าใช้สอยใดก็มีค่าเท่ากันหากอยู่ในอัตราส่วนที่ถูกต้อง หรือดังที่เฒ่าบาร์บอนกล่าวไว้: „สินค้าชนิดหนึ่งดีพอกับชนิดอื่น หากมีมูลค่าแลกเปลี่ยนขนาดเท่ากัน ไม่มีความแตกต่างหรือการแบ่งแยกระหว่างสิ่งที่มีมูลค่าแลกเปลี่ยนขนาดเท่ากัน“[1] ในฐานะมูลค่าใช้สอย เหนือสิ่งอื่นใด สินค้าเป็นคุณภาพที่แตกต่างกัน ในฐานะมูลค่าแลกเปลี่ยน สินค้าเป็นได้เพียงปริมาณที่แตกต่างกัน จึงไม่มีมูลค่าใช้สอยแม้แต่อะตอมเดียว
เมื่อเพิกเฉยต่อมูลค่าใช้สอยของกายสินค้า ก็จะเหลือเพียงสมบัติเดียว คือสมบัติของผลผลิตแรงงาน อย่างไรก็ดี ผลผลิตแรงงานก็แปลงสภาพไปแล้วในมือของเรา หากเราเพิกมูลค่าใช้สอยของมัน เราก็จะเพิกองค์ประกอบทางกายและรูปทรงที่ทำให้มันกลายเป็นมูลค่าใช้สอยด้วย มิใช่โต๊ะ บ้าน ด้าย หรือสิ่งที่เป็นประโยชน์อื่นใดอีกต่อไป โลกียสังขารทั้งสิ้นดับสลาย มิใช่ผลผลิตแรงงานช่างไม้ แรงงานก่อสร้าง แรงงานทอผ้า หรือแรงงานผลิตจำเพาะใด ๆ อีกต่อไป เมื่อลักษณะเฉพาะอันเป็นประโยชน์ของผลผลิตแรงงานอันตรธานไป ลักษณะเฉพาะอันเป็นประโยชน์ของแรงงานที่สำแดงในนั้นก็พลอยอันตรธานไปด้วย รูปเชิงรูปธรรมต่าง ๆ ของแรงงานเหล่านี้จึงอันตรธานไปเช่นกัน แรงงานเหล่านี้ไม่แตกต่างกันอีกต่อไป ทั้งหมดล้วนลดทอนกลายเป็นแรงงานมนุษย์เดียวกัน แรงงานมนุษย์นามธรรม
ทีนี้ลองพิจารณาส่วนที่เหลือของผลผลิตแรงงาน ไม่หลงเหลืออะไรแล้ว นอกจากวัตถุภาวะราวกับผี เพียงวุ้นของแรงงานมนุษย์ที่ไร้ความแตกต่าง กล่าวคือ การใช้จ่ายพลังแรงงานมนุษย์โดยไม่คำนึงถึงรูปที่ใช้จ่าย สิ่งเหล่านี้เพียงแสดงว่าในการผลิตมีการใช้จ่ายพลังแรงงานมนุษย์และการสะสมแรงงานมนุษย์ ในฐานะผลึกของแก่นสารที่มีร่วมกัน สิ่งเหล่านี้คือมูลค่า —— มูลค่าสินค้า
ในความสัมพันธ์แลกเปลี่ยนของสินค้าเอง มูลค่าแลกเปลี่ยนปรากฏแก่เราราวกับเป็นสิ่งที่ไม่ขึ้นกับมูลค่าใช้สอยเลย
- ↑ „สินค้าชนิดหนึ่งดีพอกับชนิดอื่น หากมีค่าเท่ากัน ไม่มีความแตกต่างหรือการแบ่งแยกระหว่างสิ่งที่มีค่าเท่ากัน … ดีบุกหรือเหล็กราคาหนึ่งร้อยปอนด์มีค่ามากพอกับเงินและทองคำราคาหนึ่งร้อยปอนด์“ (เอ็น. บาร์บอน เล่มเดิม หน้า 58 และ 7.)
