ของมูลค่าเสื้อคลุมและมูลค่าผ้าลินิน เพียงเท่าที่เพิกคุณภาพเฉพาะของมัน และทั้งสองมีคุณภาพเดียวกัน กล่าวคือ คุณภาพของแรงงานมนุษย์
ทว่าเสื้อคลุมและผ้าลินินมิใช่เพียงแค่มูลค่าโดยทั่วไป แต่เป็นมูลค่าที่มีขนาดจำเพาะ และตามการสันนิษฐานของเรา เสื้อคลุมมีมูลค่าเป็นสองเท่าของผ้าลินินสิบหลา เหตุใดขนาดมูลค่าเหล่านี้จึงต่างกัน? จากเหตุที่ผ้าลินินจุแรงงานเพียงครึ่งหนึ่งของเสื้อคลุม ทำให้การผลิตเสื้อคลุมต้องใช้จ่ายพลังแรงงานเป็นเวลาสองเท่าของการผลิตผ้าลินิน
ดังนั้น ในแง่มูลค่าใช้สอย แรงงานซึ่งจุอยู่ในสินค้านับในเชิงคุณภาพเท่านั้น และในแง่ขนาดมูลค่า ก็จะนับในเชิงปริมาณเท่านั้นหลังจากที่ลดทอนเป็นแรงงานมนุษย์โดยปราศจากคุณภาพอื่นใดแล้ว กรณีแรกเป็นเรื่องของ อย่างไร และ อะไร ของแรงงาน กรณีหลังเป็นเรื่องของ เท่าไร หรือ ระยะเวลาของแรงงาน เมื่อขนาดมูลค่าของสินค้าเพียงแสดงถึงปริมาณของแรงงานซึ่งจุอยู่ในสินค้า สินค้าใดก็ดี เมื่ออยู่ในอัตราส่วนเท่าหนึ่ง ย่อมเป็นมูลค่าขนาดเดียวกันเสมอ
เมื่อพลังการผลิตไม่เปลี่ยน เช่นของแรงงานที่เป็นประโยชน์ทั้งหมดที่ต้องใช้ในการผลิตเสื้อคลุมหนึ่งตัว ขนาดมูลค่าของเสื้อคลุมจะเพิ่มขึ้นตามปริมาณของมันเอง หากเสื้อคลุม 1 ตัวแสดงวันทำงาน วัน 2 ตัวก็จะแสดง วันเป็นต้น แต่สมมุติว่า แรงงานอันจำเป็นต่อการผลิตเสื้อคลุมหนึ่งตัวเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า หรือลดลงครึ่งหนึ่ง ในกรณีแรก เสื้อคลุมหนึ่งตัวจะมีมูลค่าเท่ากับเสื้อคลุมเดิมสองตัว ในกรณีหลัง เสื้อคลุมสองตัวจะมีมูลค่าเท่ากับเสื้อคลุมเดิมหนึ่งตัว ถึงแม้ว่าในทั้งสองกรณี เสื้อคลุมหนึ่งตัวยังคงทำหน้าที่เหมือนเดิม และแรงงานที่เป็นประโยชน์ซึ่งจุอยู่ในนั้นจะยังคุณภาพดีเหมือนเดิม แต่ปริมาณแรงงานที่ใช้จ่ายไปในการผลิตเปลี่ยนไป
ปริมาณมูลค่าใช้สอยที่มากขึ้นก่อความมั่งคั่งเชิงสสารที่มากขึ้นในและสำหรับตนเอง เสื้อคลุมสองตัวมากกว่าหนึ่งตัว เสื้อคลุมสองตัวสวมได้สองคน เสื้อคลุมหนึ่งตัวสวมได้เพียงคนเดียว ฯลฯ ถึงอย่างนั้น มวลของความมั่งคั่งเชิงสสารที่เพิ่มขึ้น ในเวลาเดียวกัน สามารถสอดคล้องกับขนาดมูลค่าของมันที่ลดลง การเคลื่อนไหวสวนทางกันนี้เกิดจากลักษณะสองด้านของแรงงาน พลังการผลิตนั้นแน่นอนว่าเป็นพลังการผลิตของแรงงานรูปธรรมที่มีประโยชน์เสมอ และแท้จริงแล้วกำหนดแค่ระดับประสิทธิผลของกิจกรรมการผลิตที่มีจุดประสงค์ภายในกรอบเวลาหนึ่ง ดังนั้น แรงงานที่เป็นประโยชน์
