พระผู้มีพระภาค ตรัสว่า ถูกต้อง ๆ โมคคัลลานะ ความจริง เรา โมคคัลลานะหรือสารีบุตรควรปกครองภิกษุสงฆ์
๒.๒.๒ คำบาลีว่า "ปณาเมมิ" เป็นวิธีลงโทษเพื่อให้ภิกษุเกิดสำนึกในความผิดแล้วแก้ไขปรับเปลี่ยนความประพฤติตน วิธีการใช้ ปณาเมมิ ปรากฏในพระวินัยปิฎกเล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑ ในกรณีที่พระอุปัชฌาย์หรือพระอาจารย์ลงโทษ พระสัทธิวิหาริกหรือพระอันเตวาสิกผู้ที่ไม่มีความรัก ไม่เลื่อมใส ไม่ละอาย ไม่เคารพ ไม่หวังดีต่อพระอุปัชฌาย์หรือพระอาจารย์ ดังพระบาลีว่า อนุชานามิ ภิกฺขเว อสมฺมาวตฺตนฺตํ ปณาเมตุํ แปลความว่า "ภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ประณามสัทธิวิหาริกผู้ประพฤติมิชอบ" ขณะเดียวกัน หากพระอุปัชฌาย์หรือพระอาจารย์ ไม่ประณามพระสัทธิวิหาริกหรือพระอันเตวาสิก ผู้ที่ประพฤติไม่ถูกต้อง ก็ต้องอาบัติทุกกฏดังพระบาลีว่า น จ ภิกฺขเว อสฺมมาวตฺตนฺโต น ปณาเมตพฺโพ โย น ปณาเมยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฎสส แปลความว่า ภิกษุทั้งหลาย อุปัชฌาย์จะไม่ประณามสัทธิวิหาริก ผู้ประพฤติมิชอบ ไม่ได้ อุปัชฌาย์รูปใด ไม่ประณาม อุปัชฌาย์รูปนั้น ต้องอาบัติทุกกฎ การลงโทษโดยลดความสำคัญที่เรียกว่าประณาม เป็นข้อวัตรประการหนึ่งในพระพุทธศาสนา มิใช่เป็นการแสดงออกหรือสะท้อนถึงความโกรธของผู้ที่ทำการประณาม แต่อย่างใด
๒.๓ สภาวะหรือคุณสมบัติแห่งจิตของพระอรหันต์ เป็นเช่นไรนั้น ปรากฏหลักฐานยืนยันอยู่ในพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๙ ปรมัฏฐกสุตตนิทเทสที่ ๕ เป็นต้น ดังนี้ว่า อรหโต ราคา จิตฺตํ มุตฺตํ วิมุตฺตํ สุวิมุตฺตํ ฯ โทสา จิตฺตํ มุตฺตํ วิมุตฺตํ สุวิมุตฺตํ ฯ โมหา จิตฺตํ มุตฺตํ วิมุตฺตํ สุวิมุตฺตํ โกธา อุปนาหา...
แปลความว่า จิตของพระอรหันต์ พ้นแล้ว หลุดพ้นแล้ว หลุดพ้นดีแล้ว จากราคะ ความกำหนัด จากโทสะ ความขัดเคือง จากโมหะ ความหลง จากโกธะ ความโกรธ จากอุปนาหะ ความผูกโกรธ
๒.๔ สภาวะแห่งจิตของพระพุทธเจ้า เป็นเช่นไรนั้น ปรากฏหลักฐานยืนยันอยู่ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ อุปาลิเถราปทาน เป็นต้น ดังนี้ว่า
| อุทเก อคฺคิ น สณฺฐาติ | วีชํ เสเล น รูหติ | |
| อคเท กิมิ น สณฺฐาติ | โกโป พุทฺเธ น ชายติ | |
| ยถา จ ภูมิ อจลา | อปฺปเมยฺโย จ สาคโร | |
| อนนฺตโก จ อากาโส | เอวํ พุทฺธา อโขภิยา |
| ไฟไม่เกิดในน้ำ พืชไม่งอกบนแผ่นหิน เชื้อโรคไม่เกิดในยาฆ่าเชื้อ |
| ฉันใด ความโกรธ ย่อมไม่เกิดในพระพุทธเจ้า ฉันนั้น |
| อนึ่ง แผ่นดิน ไม่เคลื่อนที่ สมุทรสาคร ประมาณมิได้ และอากาศ |
| ไม่มีที่สุด ฉันใด พระพุทธเจ้า ก็ไม่มีใครทำให้ทรงโกรธได้ ฉันนั้น |
| เทวาทตฺเต จ วธเก | โจเร องฺคุลิมาลเก | |
| ราหุเล ธนปาเล จ | สพฺเพสํ สมโก มุนี | |
| เอเตสํ ปฏิฆํ นตฺถิ | ราโคเมสํ น วิชฺชติ | |
| สพฺเพสํ สมโก พุทฺโธ | วธกสฺโสรสสฺส จ |
