นิทานอีสป/ผู้วายชนม์

จาก วิกิซอร์ซ
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
Phraya Methathipbodi Portrait.jpg


  • มหาอำมาตย์โท พระยาเมธาธิบดี (สาตร สุทธเสถียร)
  • ครั้งดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมวิชาการ กระทรวงธรรมการ
  • (ถ่ายเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๔)

คำอุทิศ


ในการพระราชทานเพลิงศพพระยาเมธาธิบดี ป.ม., ท.จ.ว. องค์การค้าของคุรุสภาได้บริจาคหนังสือ นิทานอีสป ซึ่งพระยาเมธาธิบดีเป็นผู้เรียบเรียง ชำร่วยในงานนี้จำนวนหนึ่ง และเจ้าภาพได้ขอให้กระทรวงศึกษาธิการเขียนคำอุทิศเพื่อเป็นเกียรติประวัติแก่พระยาเมธาธิบดีด้วย ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการรับสนองความประสงค์นั้นด้วยความยินดียิ่ง

พระยาเมธาธิบดีเป็นนักการศึกษาโดยแท้ ดังจะเห็นได้จากประวัติการรับราชการของท่านซึ่งทำงานเกี่ยวกับการศึกษาตลอดมาจนออกรับพระราชทานบำนาญ และหน้าที่การงานของท่านก็อยู่ในตำแหน่งสูง เช่น เคยรับราชการเป็นปลัดทูลฉลองของกระทรวงธรรมการ และตอนปลายของชีวิตราชการของท่าน ก็ได้รับตำแหน่งเป็นอธิบดีกรมวิชชาธิการ กระทรวงธรรมการ นอกจากการบริหารงานโดยตำแหน่งในหน้าที่ราชการแล้ว ท่านยังได้จัดแปลและเรียบเรียงหนังสือตำรับตำราขึ้นเป็นอันมากให้นักเรียนในสมัยนั้นได้ใช้เป็นแบบเรียน และบางเล่ม เช่น หนังสือ นิทานอีสป ที่พิมพ์เป็นชำร่วยฉบับนี้ ก็ยังคงใช้เป็นแบบเรียนมาตรฐานอยู่

จากประวัติการรับราชการของท่านดังกล่าวแล้ว แสดงให้เห็นได้ชัดว่า ท่านเป็นผู้หนึ่งที่ได้ร่วมวางรากฐานการศึกษาของประเทศไทยให้เจริญรุดหน้ามา ดังที่เราเห็นกันอยู่ในเวลานี้ ปัจจุบัน โลกยอมรับว่า การศึกษาเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของมนุษย์ การที่พระยาเมธาธิบดีได้ร่วมวางรากฐานการศึกษาของประเทศให้เจริญก้าวหน้ามาทั้งในอดีตและปัจจุบัน จึงนับว่า เป็นผู้มีอุปการคุณแก่ชาติในด้านการศึกษาเป็นอันมาก ขอกุศลกรรมที่ท่านได้บำเพ็ญมาตลอดอายุขัยจงบันดาลให้วิญญาณอันผ่องใสของท่านไปสู่สุคติวิสัยในสัมปรายภพเทอญ.

  • พลเอก Mangkon Phrommayothi Signature.svg
  • รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
  • ๘ ธันวาคม ๒๔๙๙

ระลึกถึงคุณงามความดีของท่านเจ้าคุณเมธาธิบดี


เจ้าคุณเมธาธิบดีเคยเป็นอาจารย์สอนวิชาอัธยาตมวิทยา ซึ่งเรียกเดี๋ยวนี้ว่า วิชาจิตวิทยา ในโรงเรียนฝึกหัดอาจารย์เมื่อครั้ง ๕๐ ปีกว่ามาแล้ว เวลานั้น ข้าพเจ้าเคยเป็นศิษย์ของท่าน รู้สึกว่า เรียนเข้าใจยาก แม้กระนั้น ท่านก็พยายามเขียนเป็นตำราเรียนอธิบายวิชานี้ขึ้นได้เล่มหนึ่ง เรียกว่า "อัธยาตมวิทยา" นี่แสดงว่า ท่านเป็นผู้สามารถนำวิชานี้มาเผยแผ่ขึ้นในเมืองไทยเป็นครั้งแรก นอกจากนี้ ท่านยังได้นำบทเรียนใหม่ ๆ ในยุโรปสมัยนั้นมาดัดแปลงแก้ไขแต่งเป็นแบบเรียนอีกหลายเล่ม เช่น หนังสือบทเรียนด้วยของ หนังสือวิชาครูว่าด้วยดิสปลิน เป็นต้น ทั้งนี้ นับว่า เป็นประโยชน์แก่ครูบาอาจารย์และนักเรียนมาก ในโอกาสอันสมควร ท่านยังได้ไปแสดงปาฐกถาเรื่องวิชาความรู้อันเกี่ยวกับครูบาอาจารย์จะต้องรู้และปฏิบัติ ณ สามัคยาจารย์สมาคม เมื่อข้าพเจ้ายังรับราชการอยู่ใต้บังคับบัญชาของท่าน เห็นท่านเป็นผู้เอาใจใส่ในราชการและซื่อสัตย์สุจริตเป็นอย่างดียิ่ง

ขออำนาจกุศลที่ท่านได้บำเพ็ญมาจงดลบันดาลให้วิญญาณของท่านไปสู่สุคติในสัมปรายภพนั้นเทอญ


พระชำนาญอนุสาสน์

  • Mahidol Songkla M.D.
  • 291 Phra Rama 1st. Street
  • Bangkok, Siam


วันที่ ๑ เมษายน ๒๔๗(ต้นฉบับตรงนี้อ่านไม่ออก)
แจ้งความมายังเจ้าคุณทราบ

หนังสือเล่มนี้(ต้นฉบับตรงนี้อ่านไม่ออก)จะมีประโยชน์สำหรับเจ้าคุณ ขอให้อ่านดู และพิจารณา chapter เรื่องการใช้ intelligence test และ chapter เรื่อง interviews.

  • ด้วยความนับถือ
  • Mahidol Signature.svg



ทูลกระหม่อม สมเด็จพระราชบิดา เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดชฯ กรมหลวงสงขลานัครินทร์ ทรงพระกรุณาพระราชทานพระราชอุปการะแก่มหาอำมาตย์โท พระยาเมธาธิบดี ซึ่งได้นำวิชาอัธยาตมวิทยาเข้ามาเผยแพร่อยู่ในวงการศึกษาเป็นบุคคลแรก